Protocol van Kyoto wordt stilaan werkelijkheid

Het is nog altijd wachten op de ratificatie van Rusland, maar hoge VN-ambtenaren maken zich sterk dat het protocol van Kyoto over de reductie van de uitstoot van broeikasgassen in de eerste helft van volgend jaar in werking zal treden. Vanaf volgende week woensdag wordt in New Delhi op de achtste conferentie van de verdragspartijen van de VN-Raamconventie over Klimaatverandering (UNFCC) alvast nagedacht over de concrete uitvoering van het protocol. In Europa dringt Duitsland er intussen op aan de lat meteen nog hoger te leggen



Het in 1997 goedgekeurde protocol van Kyoto heeft lang aan een zijden draadje gehangen door de weigering van de Amerikaanse president George W. Bush om het verdrag te ratificeren. Het verdrag legt de industrielanden op hun uitstoot van de belangrijkste broeikasgassen tegen 2012 met gemiddeld 5,2 procent te verminderen ten opzichte van 1990. De Amerikaanse regering vindt het verkeerd dat de ontwikkelingslanden (nog) geen verplichtingen in die zin opgelegd kregen, en vrezen dat Amerikaanse bedrijven onder de uitvoering van de afspraken te zwaar zullen lijden.

De Amerikaanse weigering was een streep door de rekening, want om in werking te kunnen treden, moet het protocol van Kyoto geratificeerd zijn door 55 landen, waaronder industrielanden die in 1990 minstens 55 procent van de uitstoot van broeikasgassen van die groep voor hun rekening namen. Het protocol is inmiddels al door 95 landen geratificeerd, maar de industrielanden die mee in de boot zijn gestapt, halen nog maar 37,1 van de vereiste 55 procent. Het gat kan alleen gedicht worden al ook Rusland en nog enkele kleinere landen meedoen. Moskou heeft naar aanleiding van de Wereldtop voor Duurzame Ontwikkeling in Johannesburg beloofd het protocol begin volgend jaar te ratificeren, en dus gaat het secretariaat van de UNFCC er van uit dat er in 2003 eindelijk en begin kan worden gemaakt met de uitvoering van de afspraken.

De uitdaging is niet min. De Europese Unie moet er bijvoorbeeld tegen 2012 in slagen 8 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. De Unie heeft al besloten die reductie asymmetrisch over de lidstaten te spreiden: landen als Portugal, Griekenland en Spanje mogen hun uitstoot nog laten stijgen, België en Nederland behoren met reductiedoelstellingen van 7,5 en 6 procent tot de middenmoters, en Duitsland en Denemarken moeten met 21 procent het zwaarst snijden. Landen die de voorbije jaren niet properder zijn geworden, staan echter voor een veel grotere opgave. In België is de uitstoot met broeikasgassen sinds 1990 nog met ongeveer 10 procent toegenomen, waardoor er nu in werkelijkheid 17,5 procent moet worden bespaard.

De vergadering in Delhi moet het gamma aan maatregelen verbreden waaruit regeringen en burgers kunnen kiezen om het probleem van de klimaatverandering aan te pakken, aldus het UNFCC-secretariaat. Ook de VS kunnen daarover meedenken - in New Delhi zit ongeveer de hele wereld rond de tafel, want de vage raamconventie over de klimaatverandering is door 185 landen ondertekend.

Maar de conferentie in New Delhi moet toch vooral leiden tot duidelijke afspraken over de zogenaamde flexibele mechanismen die in het protocol van Kyoto worden opgesomd en waarmee grote vervuilers de mogelijkheid krijgen pijnlijke maatregelen in eigen land ‘af te kopen’. ‘Joint implementation’ stelt hen in staat te investeren in projecten die de uitstoot van broeikasgassen in andere industrielanden (en met name in de transitielanden) moeten reduceren. Via het ‘Clean development mechanism’ gebeurt hetzelfde in ontwikkelingslanden. Ten slotte is er de handel in emissierechten, waarbij landen die minder broeikasgassen uitstoten dan ze mogen, dat ‘overschot’ kunnen verkopen aan zwaardere vervuilers die daarmee hun balans in evenwicht kunnen brengen - een oplossing die ook in België al ernstig is overwogen. Een nog controversieel voorstel zou landen ook toelaten een hoge uitstoot te compenseren door ‘koolstofreservoirs’ in rekening te brengen - bossen en bodems die veel koolstofdioxide binden.

Duitsland is van plan in New Delhi een voortrekkersrol te spelen. In het nieuwe regeerakkoord dat de Duitse Groenen en de SPD woensdag in Berlijn ondertekenden, staat dat Duitsland de Europese Unie zal proberen aan te zetten verder te gaan dan de verplichtingen van Kyoto. Duitsland zelf is van plan zijn uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 met 40 procent te reduceren.

Ook de belangen van de ontwikkelingslanden komen aan bod in New Delhi. Er zal overlegd worden over technologieoverdracht en andere maatregelen die arme landen kunnen helpen hun uitstoot van broeikasgassen ook terug te dringen en zich beter te wapenen tegen de extreme weeromstandigheden die de komende decennia verwacht kunnen worden als gevolg van de klimaatverandering. Er is met dat doel ook al een speciaal fonds verbonden aan het protocol van Kyoto.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2848   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift