Rice moet VN-ambassadeur Bolton terugfluiten

Roept Condoleezza Rice de Amerikaanse VN-ambassadeur John Bolton op het matje? Het is alleszins de hoop van ontwikkelings- en mensenrechtenorganisaties. Bolton dreigt het VN-budget te blokkeren, als de Amerikaanse eisen om de Verenigde Naties te hervormen niet worden ingewilligd.

De twintig organisaties, waaronder de Amerikaanse afdeling van Amnesty International, Oxfam America en Citizens for Global Solutions, hopen dat bemoeienis van Rice leidt tot een meer verzoenende houding van Amerikaanse zijde. Boltons dreigementen om het VN-budget voor 2006/2007 te blokkeren, zijn volgens de ngo’s contraproductief.

In een brief aan Rice schrijven de organisaties dat de Amerikaanse onderhandelingstactieken de pogingen ondermijnen om besprekingen af te ronden over sneller bereikbare, maar even belangrijke hervormingen, zoals als het vervangen van de Mensenrechtencommissie door een Mensenrechtenraad en het creëren van een Commissie voor Vredesstichting.

De briefschrijvers verwerpen suggesties van Bolton om goedkeuring van het budget uit te stellen of om vooralsnog alleen een budget vast te stellen voor een periode van drie maanden. Daardoor zouden de hervorming van de VN en de capaciteit om noodzakelijke buitenlandse (vredes)missies uit te voeren, ernstig gehinderd worden, stellen zij.

In de brief weerklinkt kritiek die eerder al verwoord werd door VN-functionarissen. Zij waarschuwden dat uitstel niet alleen een grotere wig drijft tussen Washington en de andere lidstaten – vooral de ontwikkelingslanden van de G77 – maar dat het de VN ook hindert in het uitvoeren van belangrijke taken. Secretaris-generaal Kofi Annan van de VN, waarschuwde vorige week dat zijn organisatie in een ernstige financiële crisis dreigt te raken, als het budget niet voor het einde van deze maand wordt goedgekeurd.

De afgelopen weken groeiden de spanningen tussen het VN-secretariaat en Bolton, als gevolg van akkefietjes over diverse kwesties. Woensdag botste Bolton met Louise Arbour, hoge commissaris voor de Mensenrechten, over de behandeling van terrorismeverdachten door de VS. Begin deze week bekritiseerde Bolton publiekelijk het besluit van Annan om VN-functionaris Carina Perelli tien dagen voor de verkiezingen in Irak te ontslaan wegens seksuele intimidatie. Perelli is mede-verantwoordelijk voor de organisatie van die verkiezingen. In zo’n situatie moet je je afvragen wat de gevolgen zijn voor de situatie in Irak, aldus Bolton.

Vorige week eiste Bolton dat Annan een gepland bezoek aan Azië zou afzeggen, om de onderhandelingen over het VN-budget te kunnen bijwonen. De VN-baas verklaarde tegenover verslaggevers dat Bolton zijn programma niet bepaalt, maar besloot desondanks het bezoek toch uit te stellen.

Bolton stond voordat hij begin dit jaar door president George W. Bush werd genomineerd als kandidaat voor het ambassadeurschap bij de VN, al bekend om zijn intimiderende gedrag en zijn vijandigheid ten opzichte van multilaterale instellingen zoals de VN. Om die reden bevond een meerderheid van de Amerikaanse Senaat hem ongeschikt als ambassadeur. Bush wist het Congres echter te omzeilen, door gebruik te maken van een regeling die de president het recht geeft iemand tijdelijk te benoemen als het Congres met reces is. Dat betekent dat Bolton tenminste tot 2007 kan blijven.

Rice, die eerder liet weten dat ze Bolton niet zag zitten als haar plaatsvervangend minister, beloofde Boltons activiteiten bij de VN nauwlettend in de gaten te houden. De meeste betrokkenen menen echter dat Bolton zich meer aantrekt van vice-president Dick Cheney dan van Rice. Tijdens de eerste regering-Bush was Bolton onder Cheney vice-minister voor Wapenbeheersing en Internationale Veiligheid.

Het is de vraag of Rice de confronterende tactiek van Bolton bij de VN steunt. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelde hele redelijke eisen met betrekking tot hervorming van de VN, totdat Bolton op het toneel verscheen, zegt Don Kraus, vice-voorzitter van Citizens for Global Solutions. Rice moet zich intensiever bemoeien met de kwestie.

Rechtse krachten in het Amerikaanse Congres steunen Bolton echter in zijn eis dat de VN in moet stemmen met intensieve hervormingen, alvorens het tweejaarlijkse budget wordt goedgekeurd. Eerder dit jaar stemde het Huis van Afgevaardigden in met een wetsvoorstel waarin is vastgelegd dat Washington de helft van de VN-bijdrage kan inhouden, tenzij de instelling 46 specifieke hervormingen doorvoert. Hoewel de wet niet definitief goedgekeurd zal worden voor het einde van 2005, verwachten waarnemers dat de Republikeinen volgend jaar een actieve campagne zullen voeren in het Amerikaanse Congres voor een soortgelijke wet. (JS/ADR)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3149   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift