Roma zijn nergens welkom

Een Roma-getto in de wijk Ponticelli in het Italiaanse Napels werd afgelopen week platgebrand door woedende Italianen. De reactie volgde op berichten dat een jonge Roma-vrouw geprobeerd had een baby te ontvoeren.
Het incident illustreert dat Europeanen ook in deze tijd nog reageren met “Middeleeuwse zigeunerjachten” op de tien miljoen Roma die in Europa wonen. De poging tot ontvoering in Napels is slechts het laatste incident in een reeks criminele activiteiten begaan door Roma, veelal afkomstig uit Roemenië. De meest beruchte gebeurtenis was de verkrachting van en moord op een Italiaanse onderwijzers op 30 oktober vorig jaar, begaan door een Roemeen in Rome.
De Italiaanse mensenrechtenorganisatie Opera Nomadi heeft berekend dat ongeveer 60.000 van de 160.000 Roma in Italië uit Roemenië komen. Zij wonen meestal in geïmproviseerde kampen aan de rand van steden of bij rivieren. De Roma zouden vanaf de veertiende eeuw uit India naar Europa gemigreerd zijn.
Invallen
Uit een onderzoek dat dit jaar werd uitgevoerd in opdracht van het Roemeense Bureau voor Overheidsstrategie, blijkt dat 60 procent van de Italianen gelooft dat de criminaliteit in hun land is gestegen door de komst van Roemenen. Ze gaven ook aan vooral moeite te hebben met de Roma.
Momenteel werken ongeveer een miljoen Roemenen in Italië. Roemenen worden verantwoordelijk gehouden voor het overgrote deel van de overtredingen begaan door buitenlanders. Er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat de criminaliteit onder Roma uit Roemenië hoger is dan onder niet-Roma.
De anti-Romagevoelens nemen al sinds vorige herfst toe en bereikten een kookpunt met de ontvoeringspoging in Napels. Verschillende sloppenwijken waar Roma wonen, werden de afgelopen week met de grond gelijk gemaakt. De Italiaanse autoriteiten vallen ook Romakampen binnen op zoek naar illegalen.
Frankrijk
Terwijl de Italiaanse acties momenteel de krantenkolommen halen, is in Frankrijk al enkele maanden sprake van vrijwillige terugkeer van Roma naar Roemenië. De Franse regering betaalt de vlucht naar Roemenië en de Roma krijgen driehonderd euro per persoon mee.
Begin april zaten de treinen vanuit Boekarest naar steden elders in het land vol met Roma-gezinnen uit Frankrijk. Een Roma-vrouw verklaarde tegenover IPS dat ze het geld ging uitgeven aan paasvieringen en dat ze daarna met haar gezin terug wilde naar West-Europa. In de treinen sliepen de Roma op de balkons, terwijl de niet-Roma in de compartimenten zaten en de deuren stevig dicht hielden. De IPS-verslaggever mocht pas een compartiment binnen nadat zeker was dat ze geen Roma was.
Roemenen die geen Roma zijn willen duidelijk maken dat ze eerlijk werk doen in het Westen. Ze willen niet in verband gebracht worden met de criminele activiteiten van de Roma. De beschuldigingen dat Roma crimineler zijn dat niet-Roma, zijn echter ongefundeerd. Uit het onderzoek ‘Kom dichterbij’ dat in 2008 werd uitgevoerd door het Nationale Bureau voor Roma in Boekarest, zegt een hoge politiebeambte dat Roma niet vaker crimineel gedrag vertonen dan niet-Roma in Roemenië. Daarnaast gaat het bij de meeste overtredingen om relatief kleine vergrijpen zoals diefstal van eten.
Uitsluiting 
Terwijl West-Europese landen de Roma aanmoedigen terug te keren naar Oost-Europa, worden ze in landen als Roemenie en Bulgarije - waar ze al zeven eeuwen leven - uitgesloten van reguliere woongebieden, scholen en banen. In Roemenië wonen ongeveer 2,5 miljoen Roma. In Bulgarije ongeveer een miljoen. In totaal tellen Oost en Centraal-Europa zes miljoen Roma.
In Zapaden Park, een buurt in het westelijke deel van de Bulgaarse hoofdstad Sofia, beginnen de Roma-buurten waar de verharde wegen in de stad ophouden. Om de Roma te bezoeken moet je over modderige paden lopen die aan weerzijden bezaaid zijn met vuilnis. De vuilophaaldienst rijdt langs dezelfde route, maar stopt niet om de vuilnis mee te nemen. Er zijn geen inzamelpunten voor vuilnis, dus iedereen dumpt zijn afval langs de weg. Het is het klassieke beeld dat bestaat van Roma-buurten in steden in Bulgarije en Roemenië, die het vaak moeten doen zonder basisvoorzieningen.
Uit het dit jaar gehouden onderzoek ‘Kom dichterbij’ blijkt dat 60 procent van de ondervraagde Roma een familielid had dat in de afgelopen maand honger had geleden. Meer dan 50 procent van de Roma-kinderen heeft geen winterjas en eveneens 50 procent komt uit een gezin dat zich geen schoenen kan veroorloven voor alle gezinsleden. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat slechts 17 procent van de Roma-huishoudens gas heeft en 14 procent een waterleiding.
In 2005 werd een nationale strategie uitgezet om Roma betere toegang te geven tot informatie over gezondheid, onderwijs en werk, inclusief het reserveren van plaatsen voor Roma-studenten in het hoger onderwijs. Er wordt echter langzaam vooruitgang geboekt. Van de voor het onderzoek geïnterviewde Roma zegt 74 procent te overwegen in het buitenland werk te zoeken. De helft wil dat binnen een half jaar gaan doen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2630   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift