Ruzie over aids-aanpak

De verwarring over het Zuid-Afrikaanse
regeringsbeleid inzake HIV en aids stijgt stilaan ten top. Sommige
regeringsleden lijken hun verzet tegen de toediening van anti-retrovirale
geneesmiddelen aan mensen met HIV of aids geleidelijk aan te willen opgeven.
De Zuid-Afrikaanse minister van Volksgezondheid, Manto Tshabalala-Msimang,
weert zich echter als een duivel in een wijwatervat.


Volgens experts kunnen anti-retrovirale geneesmiddelen de overdracht van het
HIV-virus van zwangere moeders aan hun kinderen tegenhouden. De
Zuid-Afrikaanse regering weigert al jaren die medicijnen aan de
Zuid-Afrikanen te verstrekken omdat ze giftig zouden zijn. De meeste
Zuid-Afrikaanse en internationale experts erkennen dat de middelen toxisch
zijn, maar ze wijzen erop dat het gebruik ervan een essentiële rol speelt in
de strijd tegen de verspreiding van het virus en voor een beter leven voor
mensen met HIV of aids.

In haar huidige beleid verstrekt de Zuid-Afrikaanse regering de betwiste
medicijnen enkel in een beperkt aantal proefprogramma’s ten einde de werking
ervan te testen. President Mbeki zelf heeft al herhaaldelijk benadrukt dat
de anti-retrovirale middelen gevaarlijk zijn. Op internationale fora - zoals
de aids-conferentie in Durban vorig jaar - zaaide hij eerder al controverse
door openlijk z’n twijfels uit te spreken over het verband tussen HIV en
aids.

Niet iedereen binnen het regerende ANC (African National Congress) zit
echter op dezelfde golflengte. Voormalig president Nelson Mandela leidt een
groep partijgenoten die het verstrekken van de medicijnen een morele plicht
vinden. Maar ook bij de medische gemeenschap, en bij bondgenoten van het ANC
in de civiele maatschappij en in de vakbonden, groeit het verzet.

De regering leek zich daarom de laatste tijd wat soepeler op te stellen in
de hele kwestie. Dokters in de openbare gezondheidszorg die de medicijnen
verstrekten aan zwangere moeders of verkrachtingsslachtoffers werden niet
langer gestraft. Ook tegen leden van de Treatment Action Campaign (TAC) -
een anti-HIV en anti-aids lobbygroep - werd niet opgetreden. Zij voeren
anti-retrovirale middelen in voor gebruik in ngo-ziekenhuizen.

Bovendien kregen twee provinciale regeringen de toelating hun
proefprogramma’s uit te breiden, zodat de medicijnen via de openbare
gezondheidszorg beschikbaar worden. Het ANC zit in de provinciale coalities
in Westkaap en KwaZulu/Natal die voor de vrijmaking van het
medicijnengebruik ijveren.

Alle provinciale regeringen staan onder groeiende druk van de civiele
maatschappij om de medicijnen beschikbaar te maken, en na een vergadering
van de provinciale en nationale ministers van volksgezondheid leek dan ook
een soort stilzwijgend compromis bereikt. Op 18 februari kondigde de premier
van de provincie Gauteng, Mbazima Shilowa, dan ook aan dat voortaan in alle
ziekenhuizen in de provincie vrij anti-retrovirale medicijnen verstrekt
zouden worden. De provincie Gauteng wordt volledig gecontroleerd door het
ANC, en Shilowa staat bekend als een trouwe politieke bondgenoot van Mbeki.

Nationaal minister van Volksgezondheid Tshabalala-Msimang reageerde echter
furieus op die beslissing. Zij distantieerde zich volledig van de
aankondiging van Gauteng. Daarmee worden de verwarring en onzekerheid weer
groter. Te meer daar de directeur-generaal van het ministerie van
Volksgezondheid net verklaard had dat hij voor de uitbreiding van de
proefprogramma’s het volste vertrouwen heeft in de provincies, en dat op
termijn alle zwangere vrouwen over de medicijnen moeten kunnen beschikken.

Ten minste twee andere provincies met een ANC-regering willen de
anti-retrovirale medicijnen in hun gezondheidssysteem integreren. Nog andere
provincieregeringen zullen waarschijnlijk hun proefprogramma’s uitbreiden
zonder het nationale ministerie daarover in te lichten.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift