Selbst Denken. Eine Anleitung zum Widerstand

De Duitse socioloog Harald Welzer verbaast er zich over hoe makkelijk wij, geëmancipeerde burgers in een democratische samenleving, onze autonomie en onze vrijheid gewillig prijsgeven aan de markt en de merken, die voor ons bepalen wat geluk is. De consumptiemaatschappij werkt volgens Welzer als een totalitair systeem door alles aan haar controle te onderwerpen. Buiten de markt is er niets, zo wil het systeem. En we zijn dat ook zelf gaan geloven.

Dit soort denken en die wetmatigheden zitten ook diep in onszelf verankerd. Niet alleen in de maatschappelijke en institutionele maar ook in onze mentale infrastructuur. Net omdat elk van ons het huidige groeimodel mee bestendigt, is het zo moeilijk om tot verandering te komen. Die begint volgens Welzer bij onszelf en bij het herpolitiseren van een ‘beweging voor het heroveren van de toekomst’. Elkeen heeft een zekere speelruimte om zelf te kiezen en zich niet te laten meedrijven. Om te zeggen ‘niet met mij’ en zo vrijheid te herwinnen.

In zijn boek Selbst Denken. Eine Anleitung zum Wiederstand wil Welzer wat hij noemt “nooduitgangen” aanwijzen om uit het uniforme denken te treden, een ‘therapie om uit onze tunnelvisie te geraken’. Het doel is een ‘nieuwe geschiedenis van onszelf’ te vertellen en dat doe je best aan de hand van heel concrete verhalen. Daarover gaat Der Futurzwei Zukunftsalmanach 2013. Geschichten vom guten Umgang mit der Welt. Een bundeling ervaringen van mensen die de omkeer gemaakt hebben. Welzer noemt dit vormen van sociaal leren, om zo stappen te kunnen zetten op de nieuwe weg. ‘Het leven verloopt in de indicatief. Conjunctieven hebben nog nooit de wereld veranderd’, stelt Welzer. Of: ‘Een goede omgang met de wereld is niet een klimaatconferentie bijwonen, maar de ervaring van verandering van levensstijl, van andere vormen van ondernemen, andere culturele waarden.’ Helaas zijn deze boeken nog niet vertaald in het Nederlands, maar ze zijn een absolute aanrader voor wie hongert naar een inspirerende alternatieve kijk.

De groene denktank Oikos vertaalde het essay Mentale Infrastrukturen en de inleiding van Der Futurzwei Zukunftsalmanach 2013 van Harald Welzer. Deze twee teksten komen samen uit onder de titel “De toekomst heroveren” en deze publicatie wordt gratis aangeboden aan alle bezoekers van Het Groene Boek.

Selbst Denken. Eine Anleitung zum Widerstand door Harald Welzer is uitgegeven door Fischer Verlag, 329 blzn. ISBN 978 3 10 0894359.

Der Futurzwei Zukunftsalmanach 2013 door Harald Welzer en Stephan Rammler is uitgegeven door Fischer Verlag, 464 blzn, ISBN 978 3 596 19420 9

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3205   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift

Over de auteur

  • Latijns-Amerika & ecologie
    Alma De Walsche schrijft over ecologische thema’s, van klimaat- en energiebeleid, over landbouw- en voedsel tot transitie-initiatieven en baanbrekers. Ze volgt al enkele decennia Latijns-Amerika, met een speciale focus op de Andeslanden.