Smog wordt minder giftig

Latijns-Amerikaanse grootsteden als Bogota,
Mexico-stad, Lima of Santiago hebben nog altijd een groot deel van het jaar
af te rekenen met smog, maar de adembenemende combinatie van laaghangende
wolken en luchtvervuiling is minder giftig dan 1O jaar geleden. De
uiteenlopende maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren kunnen nog wel
niet verhinderen dat elke periode van inversie de stedelingen lelijk op de
longen slaat.


Het stadsbestuur van Mexico bond al in 1984 de strijd aan tegen de
luchtvervuiling. Toch sterven er in de Mexicaanse hoofdstad elk jaar nog
naar schatting 35.000 mensen aan ziekten die te maken met de slechte lucht
die ze elke dag moeten inademen. In het Chileense Santiago, dat sinds 1988
een beleid voert om de lucht boven de stad te doen opklaren, stijgt de
mortaliteit nog altijd met 10 procent als de stad weer eens gevangen zit
onder een stolp met koude lucht die belet dat de uitlaatgassen wegtrekken.
In Lima wegen gelijkaardige periodes van inversie nog zwaarder door in de
sterftecijfers.

Het waren die acute fases van extreme luchtvervuiling die de
Latijns-Amerikaanse steden in de jaren 80 bewust maakten van het probleem.
De eerste maatregelen waren niet meer dan oplapwerk: als de ozonconcentratie
in de lucht echt te hoog werd, mochten autobestuurders hun wagen
bijvoorbeeld maar om de twee dagen van stal halen. Van die aanvankelijke
pompen-of-verzuipen-aanpak zijn de meeste stadsbesturen in Latijns-Amerika
inmiddels overgeschakeld naar een meer vooruitziend beleid dat ook op lange
termijn resultaten zou moeten opleveren.

Bogota heeft zich vooral op het vlak van het verkeersbeleid tot een lichtend
voorbeeld ontwikkeld. In de Colombiaanse hoofdstad werd vorig jaar de
‘Transmilenio’ ingewijd, een nieuw systeem van openbaar vervoer dat het
autoverkeer zou moeten terugdringen. De harmonicabussen van de
‘Transmilenio’ hebben aparte baanvakken op de grote verkeersassen, waardoor
ze veel sneller vooruitkomen dan alle andere vervoersmiddelen. Bij de meeste
haltes kunnen passagiers overstappen naar kleinere bussen die hen tot in de
verste uithoeken van de stad brengen. Bogota heeft ook al 20 kilometer
fietspaden gekregen, en geregeld wordt een groot deel van de binnenstad
helemaal verkeersvrij gemaakt. Het stadsbestuur geeft ook een groen label
aan niet-vervuilende bedrijven.

Andere Latijns-Amerikaanse grootsteden zijn nog niet even consequent. In het
kader van programma’s om de luchtvervuiling terug te dringen werden in
Santiago grote ondergrondse parkeerplaatsen gebouwd, terwijl Mexico-stad van
plan is een tweede verdieping te bouwen boven één van de meest gebruikte
doorgangswegen. Critici stellen dat die maatregelen het autoverkeer - de
grootste bron van luchtvervuiling in de steden - nog zullen doen aanzwellen.


Toch kunnen ook Mexico-stad, Santiago en Lima mooie resultaten voorleggen.
Door een verplichte controle van de motoren van auto’s en vrachtwagens en de
beperking van het verkeer op sommige dagen of tijdstippen, heeft Mexico-stad
sinds 1999 geen levensgevaarlijk hoge ozonconcentraties meer gekend. De
hoeveelheid lood in de stadslucht is in vergelijking met 1988 met 99 procent
gedaald, en in 2000 werden er slechts op twee dagen alarmerende
CO-concentraties gemeten. In 1991 was dat nog op 250 dagen het geval. Het
stadsbestuur van Santiago meldt dat de algemene luchtvervuiling in 2001 er
met 16 procent is afgenomen ten opzichte van 2000. En ook de lucht in Lima
bevat veel minder zwavel- en stikstofoxides en stofdeeltjes dan vroeger.
Toch liggen de meetwaarden daar nog altijd hoger dan wat de
Wereldgezondheidsorganisatie aanvaardbaar vindt.

De Latijns-Amerikaanse stadsbesturen leggen de lat steeds hoger.
Mexico-stad, samen met haar voorsteden goed voor 20 miljoen inwoners, stelde
in januari een 10-jarenplan voor de strijd tegen de luchtvervuiling voor dat
ongeveer een miljard euro moet gaan kosten. Aan het PROAIRE-programma
participeren naast het stadsbestuur ook de federale regering,
milieuorganisaties en ondernemers. De financiering van alle onderdelen is
nog niet verzekerd, maar de plaatselijke milieuorganisaties zijn vol lof
over het feit dat het stadsbestuur alle betrokkenen heeft samengebracht en
op lange termijn durft te denken.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2916   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift