Sri Lanka op zoek naar genoegdoening van ex-kolonisator

Een team van een dertigtal experts struint momenteel West-Europese musea af, bestudeert oude palmbladerenmanuscripten en schilderijen en doet opgravingen, allemaal in een poging de geschiedenis van Sri Lanka vanuit het perspectief van de lokale bevolking te herschrijven. De overheid rekent erop dat hun studie genoeg bewijs zal opleveren om de ex-kolonisator om genoegdoening te vragen.


Wij zullen Portugal vragen om de wreedheden die het in Sri Lanka beging, toe te geven en zich publiekelijk te verontschuldigen. We zullen ook genoegdoening eisen voor de doden en het verlies aan eigendom tijdens de kolonisatie en hen dwingen om de schatten die ze heimelijk uitvoerden terug te brengen, zegt Vijitha Herath, minister van Cultuur in Sri Lanka.

Volgend jaar, op 15 november om precies te zijn, zal het precies 500 jaar geleden zijn dat Dom Lourenco de Almeida met zijn negen schepen na een storm min of meer per ongeluk de haven van Colombo aandeed. Dat was het begin van anderhalve eeuw Portugese overheersing van Ceylon, zoals het Zuid-Aziatische eiland toen heette. In 1658 verdreven de Nederlanders de Portugezen en later volgden de Britten hen op - tot het huidige Sri Lanka in 1948 onafhankelijkheid verwierf.

De Portugese overheersing staat in de hoofden en harten van de Sri Lankanen gegrift als een periode van wreedheid, hebzucht en gedwongen bekering tot het christendom - de overheersers regeerden met het zwaard in de ene hand en de bijbel in de andere en manipuleerden de plaatselijke koningen om hun eigen macht te verzekeren. Toen de Portugezen uit Ceylon wegtrokken, lieten ze de inwoners achter als een gebroken volk, met hun oude beschaving zo goed als vernietigd en hun levensgewoonten ontwricht, zegt Paul E. Pieris, een vermaarde geschiedkundige gespecialiseerd in die periode.

Er zijn aanklachten dat de Portugezen oude boeddhistische en hindoeïstische tempels plunderden, maar documenten die dat hard maken ontbreken. Volgens minister Herath bestaat er echter wel degelijk bewijs dat ze 256 tempels langs de kust vernielden.

Geschiedschrijving gebeurt altijd vanuit een bepaald perspectief, en bij de Portugezen, net als alle kolonisatoren, is dat perspectief het hunne, zegt dr. Susantha Goonatilake, de Sri Lankaanse onderzoekster die aan het hoofd staat van de groep historici, sociologen en archeologen die zich sinds januari in de geschiedenis hebben vastgebeten. De studie gebeurt onder de auspiciën van de gerenommeerde Royal Asiatic Society en krijgt steun van een netwerk met andere landen en regio’s die onder Portugees bewind stonden, zoals bijvoorbeeld Goa in India. Na de studie van de Portugese periode wil de groep ook de Nederlandse en Britse kolonisatieperiodes onder de loep nemen.

De afgelopen twee jaar vielen Sri Lankaanse groeperingen diverse kerken aan omdat ze beweren dat fundamentalistische christenen alle boeddhisten willen bekeren, en minister Herath geeft toe dat ze voorzichtig moeten zijn dat de studie het vuur van religieus extremisme niet aanwakkert. Maar tegelijk is hij ervan overtuigd dat het onderzoek zijn landgenoten kan helpen het verleden te aanvaarden en de blik op de toekomst te richten. Het is een genezingsproces, vindt ook Goonatilake. (ADR/MM)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2940   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift