Stemcomputers gaven ‘Lula’ duwtje in de rug

De voormalige metaalarbeider,
vakbondsleider en medestichter van de Braziliaanse Arbeiderspartij Luiz
Inacio ‘Lula’ da Silva heeft met ongeveer 47 procent van de stemmen de
eerste ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen gewonnen. Tijdens
de tweede ronde op 27 oktober neemt hij het op tegen Jose Serra, de
kandidaat van de huidige regeringscoalitie en van een “grote alliantie”
tussen de Sociaal-Democratische Partij (PSDB) en de Partij van de
Democratische Beweging (PMDB), die op ongeveer 24 procent eindigde.
Definitieve resultaten waren er maandagochtend nog niet, ondanks het feit
dat alle Brazilianen zondag met de computer stemden. Dat leverde
onverwachte problemen op, die waarschijnlijk lichtjes in het voordeel van
Lula hebben gespeeld.


De stemlokalen gingen zondag verscheidene uren later dicht dan om 5 uur ‘s
namiddags lokale tijd de deadline die vooraf was vastgelegd. De 115
miljoen stemgerechtigde Brazilianen moesten niet alleen een nieuwe
president kiezen, maar ook een gouverneur voor hun deelstaat,
vertegenwoordigers voor hun deelstaatparlement en nieuwe leden voor de
federale senaat en kamer van volksvertegenwoordigers. Alle kandidaten voor
die verschillende functies hadden een nummer, en elke kiezer moest 19
cijfers intikken om de stembusgang helemaal tot een goed einde te brengen.
Dat stelde veel mensen voor problemen. Bij sommige stemlokalen hadden de
kiezers gemiddeld vijf minuten nodig vier keer meer dan de 75 seconden
waarvan de overheid was uitgegaan.

De hele dag waren er lange wachtrijen te zien voor de stemlokalen op
sommige plaatsen moesten mensen drie uur lang aanschuiven. Brazilianen zijn
wettelijk verplicht te gaan stemmen, maar toch gaven heel wat mensen er de
brui aan. Waarschijnlijk heeft dat in het voordeel gespeeld van Lula. Veel
van zijn aanhangers zijn sterk gemotiveerd, en bovendien oefent hij een
grote aantrekkingskracht uit op gestudeerde mensen kiezers die geen last
hadden met een stemprocedure die wat ingewikkelder was dan gewoonlijk.

Brazilië voerde het elektronisch stemmen al in 1996 in, maar zondag werd
het systeem voor het eerst in het hele land voor nationale verkiezingen
gebruikt. Daarmee was de verkiezing meteen het grootste experiment met
stemmen per computer dat ooit werd gehouden. Van de landen waar
meerpartijenverkiezingen worden gehouden, hebben India, de VS en Indonesië
nog een groter kiespubliek, maar in die landen is nog nooit uitsluitend
elektronisch gestemd.

De problemen met het elektronisch stemmen kwamen onverwacht. In 1998 had al
zowat de helft van de Braziliaanse bevolking met de computer gestemd, en in
2000 werd voor de lokale verkiezingen in heel het land op die methode
overgestapt. Maar nog nooit moesten er zoveel cijfers worden ingetikt als
nu zondag. Veel kiezers raakten ook in verwarring omdat elke deelstaat en
dus elke kiezer - nu twee vertegenwoordigers moest kiezen voor de senaat.
Door twijfels overmand bleven veel kiezers lang voor de stemcomputer staan,
want wie de procedure eenmaal heeft opgestart, mag geen hulp meer inroepen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2848   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift