Stijging werkloosheid bezorgt zelfs studenten grijze haren

Een baan vinden is een inspannende bezigheid geworden in Japan. Eind december waren er voor elke 100 werkzoekende Japanners maar 51 vacatures. Zelfs veelbelovende studenten ontkomen niet meer aan de zenuwslopende aaneenschakeling van brieven schrijven en bezoeken afleggen bij potentiële werkgevers. Ooit was het de regel dat goede universiteitstudenten contracten kregen voorgelegd nog voor hun diploma werd uitgereikt, maar nu zijn er 940.000 Japanse jongeren tussen 25 en 34 op zoek naar arbeidsplaats.


Vorige week maakte de Japanse regering bekend dat er eind vorig jaar 3,37 miljoen werklozen waren geteld. Dat komt neer op een werkloosheidspercentage van 5,6 procent, een naoorlogs record en een dik procentpunt meer dan het cijfer dat de VS eind vorig jaar deden optekenen.

Keisuke Watanabe, een derdejaarsstudent economie aan de Dokkyo- universiteit in Tokio, is pas in april klaar met zijn studies, maar hij maakt zich nu al zorgen dat hij geen baan zal kunnen vinden. Samen met 10.000 leeftijdsgenoten schuimt hij zijn zoveelste jobbeurs af. Ik ben vastbesloten geduld te oefenen tot ik de juiste job vind, zegt Watanabe. Maar waarschijnlijk zal hij de eerste kans met beide handen grijpen.

De strijd op de arbeidsmarkt wordt almaar harder, zegt professor Atsushi Seki, een expert van de Kei-universiteit. Bedrijven beginnen steeds sneller te herstructureren. Steeds meer Japanse ondernemingen worden er door de crisis toe gedwongen te breken met de tradities van werkzekerheid tot aan het pensioen en gegarandeerde bevorderingen die hoofdzakelijk door anciënniteit werden bepaald. Japan maakt kennis met deeltijds werk, kortlopende arbeidscontracten en steile carrières voor wie echt uitmunt.

Op het eerste gezicht lijken jongeren daar hun voordeel bij te kunnen doen, maar dart is niet helemaal zo. Ook oudere werknemers tonen zich verrassend flexibel. De 51-jarige Kiyomi Ogawara werkte eerder voor een groot kledingbedrijf dat dure maatpakken maakt, maar schoolde zich na zijn ontslag om met de steun van het stadsbestuur van Tokio. Nu is hij kelner in een populair restaurant. Ik hou van dit werk, zegt hij, en ik ben blij met de baan. Andere voormalige kantoorbedienden leren de boerenstiel van landbouwers, proberen een tweede carrière te maken als bejaardenhelpers of gaan zelfs in de visserij.

Weinig Japanse ondernemingen herstructureren overigens zo ingrijpend en met zo weinig hart voor hun oudere werknemers als in Europa of de VS. De elektronicagigant Sanyo, die steeds meer in het buitenlad begint te produceren, begon vorige maand na een akkoord met de vakbond met een systeem van deelbanen om zoveel mogelijk arbeidsplaatsen in Japan te kunnen behouden. De komende drie jaar zullen 30.000 werknemers minder gaan werken, maar het uurloon vermindert niet en alle werknemers kunnen er ook zeker van zijn dat hun totale loon niet onder een vastgelegd bedrag zal zakken. Dat systeem zou tot een besparing van 10 tot 20 procent op de personeelskosten moeten leiden.

Maar het ziet er nog niet naar uit dat economische oorzaken van de groeiende werkloosheid snel zullen verdwijnen. De Japanse regering verwacht voor dit jaar niet meer dan 0,6 procent groei, waarmee het land het nog iets slechter zou doen dan in 2001, toen de economie met 0,9 procent toenam. Heizo Tanaka, de Japanse minister voor economisch en fiscaal beleid, toonde zich zeer verontrust over de onverwacht hoge werkloosheidscijfers voor december. Het Japanse parlement stemde vorige week dan ook in met een verhoging van de begroting met 21 miljard euro om onder meer nieuwe arbeidsscheppende programma’s mogelijk te maken

Meer gedetailleerde gegevens laten zien dat de werkloosheid niet alleen toeneemt, maar zich ook steviger innestelt. In 2001 verloren 1,25 miljoen Japanners hun baan als gevolg van herstructureringen, faillissementen en andere economische factoren - 310.000 meer dan het jaar daarvoor. De jongerenwerkloosheid steeg spectaculair van 170.000 in 2000 tot 940.000 eind 2001. 310.000 Japanners zitten nu al langer dan een jaar zonder werk - in 1990 waren dat er maar 80.000. Het jobaanbod lag vorig jaar 7,2 procent lager dan het jaar daarvoor. In de dienstensector was er een lichte verbetering, maar het aantal vacatures in de nijverheid nam met een derde af.

REF.: 02175 .

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift