In straten en op pleinen

Het mooiste MO*ment van Alma De Walsche

Het was in oktober 2004, één jaar na de gasoorlog. De Boliviaanse hoofdstad La Paz beefde opnieuw op haar grondvesten. Duizenden Bolivianen hadden wekenlang een mars gehouden om van de regering een herziening van de gaswet af te dwingen. Mijnwerkers brachten staven dynamiet tot ontploffing, één werd er vlak voor mijn ogen afgevoerd nadat hij zijn hand eraf had geschoten. De intensiteit van de protesten greep me naar de keel.

Honderd nummers MO*. Dat betekent ook dat de redactie tien jaar reportages, dossiers, interviews, nieuwsberichten, ontmoetingen, ontdekkingen en andere ervaringen achter de rug heeft. De redacteurs van MO* selecteerden uit hun onmetelijke archief één onvergetelijk moment..

Op zo’n 25 kilometer van La Paz ontmoette ik toen Evo Morales, die mee opliep in de mars van de MAS (Movimiento al Socialismo), een indrukwekkende stille tocht met de typische wiphala-vlaggen die wapperden tegen de felblauwe hemel en de besneeuwde bergtoppen. ‘Stap voor stap, mars voor mars zijn we bezig met de opbouw van de macht van de indianen, de meerderheid in dit land’, sprak Morales toen. ‘Van gevecht tot gevecht bouwen we aan onze politieke macht opdat we op zekere dag onszelf kunnen regeren.’ Ze hadden het over “de herstichting van hun land”.

Ik vond het fantastisch als reporter dit historische moment te mogen meemaken. Ik had vijf jaar in de Andes gewoond, tussen de indiaanse gemeenschappen. Ik kon me echt wel inleven in hun strijd en hun vreugde. Eeuwenlang racisme en discriminatie, negering en verdrukking, en dan lijken de verhoudingen te keren, niet plots en toevallig, maar door de kracht van onderuit, door het volk dat wakker wordt en het woord neemt. Precies tien jaar daarvoor was dat ook gebeurd, en minstens even historisch, toen in Chiapas, Mexico, de Zapatistische Maya-indianen de strijd aanbonden met het neoliberalisme. 

De geschiedenis wordt niet geschreven in conferentiezalen en congrescentra, maar in de straten en op de pleinen, zo leerde ik in Latijns-Amerika. 

Ik beken, vele jaren heb ik met groot respect naar Morales gekeken, een caudillo, dat wel, maar een die het opneemt tegen de onderdrukking, voor zijn volk en voor Moeder Aarde.

Tot december 2009 heeft die bewondering stand gehouden. Toen zag ik Morales op de Klimaattop van Kopenhagen. Bolivia had zo’n krachtige dissidente stem kunnen laten horen, maar Morales sloeg de bal totaal mis en wist het niet verder te brengen dan sloganeske slippendrager van Hugo Chávez.

Ook die top staat onuitwisbaar in mijn geheugen gegrift. Nooit zoveel machteloosheid op een hoopje gezien, van de top die de wereld regeert! Zo’n beschamend tafereel. Van de kater die ik toen heb opgelopen, van de onmacht van de politiek en de vleugellamme positie van de VN tegenover de problemen van onze planeet, ben ik tot de huidige dag nog niet helemaal bekomen.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Latijns-Amerika & ecologie
    Alma De Walsche schrijft over ecologische thema’s, van klimaat- en energiebeleid, over landbouw- en voedsel tot transitie-initiatieven en baanbrekers. Ze volgt al enkele decennia Latijns-Amerika, met een speciale focus op de Andeslanden.