Terrorisme wordt breekpunt met Aziatische buren

De Filippijnen willen het
antiterrorismeverdrag met Australië, dat nog steeds op de
onderhandelingstafel ligt, opnieuw bekijken. Dat verdrag moet gezamenlijke
operaties en opleidingen mogelijk maken van Australische en Filippijnse
soldaten en moet zorgen voor een systematische uitwisseling van informatie
over terroristische netwerken. Afgelopen weekend verklaarde Roilo Golez, de
nationale veiligheidsadviseur van de Filippijnen echter dat zijn regering de
ontwerptekst van het verdrag wil herzien om zeker te zijn dat er niets in
staat dat preventieve aanvallen zou goedkeuren.


Kuala Lumpur heeft al een militair samenwerkingsakkoord met Australië
afgesloten op 2 augustus maar dreigt er nu mee dat op te schorten. Vrijdag
verklaarde de Maleisische minister van Buitenlandse Zaken Syed Hamid Akbar
dat zijn regering de economische banden, de handel en de onderwijsakkoorden
met Australië wil evalueren. Akbar stelt ook de zogenaamde Five-Power
Defence Arrangement in vraag. Dat akkoord brengt troepen van Maleisië,
Australië, Singapore, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië bij mekaar
voor sporadische oefeningen.

De Filippijnse en Maleisische demarches zijn een gevolg van een uitspraak
van de Australische premier op 1 december. John Howard verklaarde dat zijn
regering bereid is om preventieve aanvallen tegen terroristische doelwitten
uit te voeren op buitenlandse bodem. Met die uitspraak verspeelde Howard het
krediet dat Australië verdiende na de bomaanslag op Bali op 12 oktober. Na
de dood van ongeveer 90 Australische toeristen stonden zelfs Maleisië en de
Filippijnen open voor een gezamenlijke strijd tegen het terrorisme.

De grote commotie die Howards speech veroorzaakte, weerspiegelt de
haat-liefdeverhouding tussen Australië en zijn Zuidoost-Aziatische buren.
Die zijn erg gevoelig voor tekenen van imperialisme. Volgens de Filippijnse
Daily Inquirer wordt de Bush-doctrine van preventieve aanvallen,
oorspronkelijk gericht tegen Afghanistan en Irak, herschreven door Canberra
op maat van de Filippijnen, Indonesië en de andere ASEAN-landen.

Howard zet daarmee de vele samenwerkingsakkoorden op het spel die de
buurlanden de jongste twee decennia hebben afgesloten met Australië op het
vlak van onderwijs, handel en defensie. Er is momenteel een vloed van
Aziatische studenten in Australië - zo volgen 20.000 Maleisische studenten
hoger onderwijs in Australië - en duizenden Australische zakenlui werken in
Oost- en Zuidoost-Azië. De helft van de Australische export gaat naar Azië
en bijna de helft van de Australische import is van Aziatische oorsprong.

Howard weigert zich voorlopig te excuseren voor zijn uitspraak dat Australië
het recht heeft terroristische doelen in andere landen aan te vallen als die
een bedreiging vormen voor Australië. De Maleisische vice-premier Abdullah
Badawi vindt dat de houding van Howard getuigt van arrogantie en verwacht
excuses. Premier Mahathir verklaarde eerder dat als Australië dat voornemen
uitvoert op Maleisische bodem, hij dat als een oorlogsdaad beschouwt. Ook
de Indonesische chefstaf Endriartono Sutarto verklaarde vorige week dat hij
niet werkeloos zou toekijken als een ander land Indonesië zou aanvallen met
terrorisme als voorwendsel.

Tijdens de ASEAN-conferentie van vorige maand was Canberra opnieuw vragende
partij voor een uitnodiging als gesprekspartner, net als Zuid-Korea, Japan,
China en India. Maleisië en ook Indonesië en Thailand verzetten zich tegen
die erkenning. Australië wordt een gebrek aan solidariteitszin verweten en
wordt meer en meer gezien als een voorpost van het Westen in de regio. De
Filippijnse politieke analist Rizal Buendia verwoordde het als volgt in de
Singapore Straits Times: Australië is cultureel verschillend. De
Zuidoost-Aziatische landen moeten niet verwachten dat het de betekenis van
solidariteit en regionale eenheid begrijpt.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3068   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift