Tien gevolgen van de opwarming: de nieuwe apocalyps (*)

Klimaatwetenschap is geen bezigheid voor naar depressie neigende mensen. De opwarming van de aarde kan verschrikkelijke gevolgen hebben, en hier en daar worden die al stilaan zichtbaar. Een overzicht aan de hand van onheilspellende nieuwsberichten en rapporten van de voorbije maanden:

Overstromingen


De stijging van de zeespiegel is het meest besproken gevolg van de opwarming van de aarde. Kuststeden als Bangkok, Hanoi en Ho Chi Minh-stad krijgen nu al af te rekenen met steeds ergere overstromingen. Kleine eilanden kunnen helemaal in de golven verdwijnen; in dichtbevolkte rivierdelta’s wordt het grootste aantal mensen getroffen.

Honger


Hogere temperaturen, minder of minder voorspelbare neerslag en een snellere verdamping kunnen de landbouwproductie in veel landen omlaag halen. Met name Afrika, het continent dat het meest geplaagd wordt door honger en voedseltekorten, zal het in de toekomst vermoedelijk nog zwaarder krijgen, zeggen Duitse wetenschappers. Voor arme Aziatische landen als Cambodja ziet het er al niet veel beter uit. En in India houden honderden miljoenen boeren hun hart vast dat de zomermoesson grilliger wordt.
Intussen waarschuwen wetenschappers dat de warmere aarde de opbrengst van basisgewassen als maïs en soja zal doen teruglopen. De dalende visvangst in tropische gebieden is voor nog meer mensen slecht nieuws.

Conflicten


Water- en voedseltekorten die veroorzaakt worden door extreme weersomstandigheden, kunnen gemeenschappen tegen elkaar opzetten. Grote groepen klimaatvluchtelingen kunnen de situatie nog explosiever maken. Experts verwachten vooral problemen in Azië en Afrika .

Vluchtelingenstromen


Volgens een studie van Oxfam Australië kan de klimaatverandering de komende 40 jaar tot 8 miljoen mensen op de vlucht jagen op de eilanden in de Stille Zuidzee, en 75 miljoen in de hele regio van Azië en de Stille Oceaan.

Rampen


Klimaatwetenschappers gaan ervan uit dat er meer overstromingen en stormen zullen komen. Na dergelijke rampen krijgen ook besmettelijke ziekten als diarree, cholera en dengue meer kansen. Britse wetenschappers leggen zelfs een verband tussen de stijging van de zeespiegel en een toenemend aantal aardbevingen en vulkaanuitbarstingen langs de grote breuklijnen.

Gletsjers verdwijnen


Hogere temperaturen doen de ijsvoorraden op aarde wegsmelten. Gletsjers vormen een belangrijke zoetwatervoorraad in tropische gebieden. De machtige ijskappen op de Himalaya en de Hindoekoesj kunnen binnen twintig tot dertig jaar verdwenen zijn. Het laatste ijs op de Kilimanjaro, de hoogste berg van Afrika, kan nog sneller weg zijn, terwijl ook in Zuid-Amerika de gletsjers zienderogen krimpen. In het Boliviaanse deel van de Andes is dit jaar de 18.000 jaar oude gletsjer Chacaltaya verdwenen, ooit de hoogste skipiste ter wereld.

Nog angstaanjagender is het razendsnelle afsmelten van de ijskap op Groenland. Die ijskap bevat voldoende water om de zeespiegel wereldwijd met 7 meter te doen stijgen.

Biodiversiteit neemt af


De verandering van het klimaat zal veel dier- en plantensoorten doen verdwijnen. De erg diverse Mekong-regio zal daar een van de slachtoffers van worden, net als het Groot Barrièrerif in Australië. Als dat koraalrif helemaal afsterft, dan kost dat Australië in de loop van deze eeuw 37,7 miljard euro.

Oceanen verzuren


De grote hoeveelheden CO2 in de atmosfeer maken de oceanen zuurder. Het kalkskelet van sommige belangrijke planktonsoorten is nu 30 tot 35 procent dunner dan voor de industriële revolutie. De minuscule foraminifera spelen een rol bij het transport van de koolstof die de oceanen uit de lucht opnemen naar de diepzee. Als dat mechanisme het laat afweten, kan het klimaat op aarde helemaal tilt slaan.

Bosbranden


Naarmate bossen droger worden en de temperaturen stijgen, neemt het risico op bosbranden toe. Tussen 2000 en 2006 werden er per jaar ongeveer 50.000 bosbranden geteld in de regio van de Middellandse Zee, tegenover een gemiddelde van 30.000 branden in de jaren tachtig.

Culinaire catastrofes


De opwarming van de aarde is ook slecht nieuws voor wijn- en bierliefhebbers. De Bordeauxstreek wordt stilaan ongeschikt voor de productie van topwijnen, en de kwaliteit van de hop voor pils gaat achteruit. Ook biefstukken zouden minder sappig worden.


(*) Dit artikel maakt deel uit van een reeks bijdragen van IPS naar aanleiding van de klimaatconferentie in Kopenhagen. ‘Planeet Kopenhagen’ startte op 23 november en loopt tot het einde van de conferentie op 18 december.  
Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift