Verkocht en misbruikt in Jemen

Tussen 2011 en 2012 was er een aanzienlijke toename van mensenhandel in Jemen. Ook werden er vaker meldingen gedaan van geweld tegen net aangekomen vrouwen, zegt Edward Leposky van de VN-Vluchtelingenorganisatie (UNHCR).

  •  Rebecca Murray/IPS De 21-jarige Aisha met een van haar kinderen. Rebecca Murray/IPS

De 21-jarige Aisha drukt haar twee kinderen tegen zich aan als ze haar verhaal vertelt. Ze groeide op in de Somalische hoofdstad Mogadishu en werd verliefd. Vier jaar geleden kreeg ze haar eerste kind. Haar familie dreigde haar te vermoorden omdat ze de familie-eer geschonden had.

Aisha liet zich door smokkelaars de oceaan overbrengen, naar Jemen, op zoek naar een beter leven. Nu zit ze met vier andere vrouwen gehurkt op de grond in de sloppenwijk Basateen, in de oostelijke havenstad Aden. Ze bedelen elke dag en prostitueren zichzelf. De magere inkomsten moeten gedeeld worden met een pooier. “Ik wil graag ergens anders heen, ergens waar het veilig is voor mijn kinderen, in een ander land”, zucht Aisha.

Doodgeslagen

Internationale mensenhandelnetwerken breiden zich uit in Jemen. Armoede speelt daarbij een belangrijke rol en seksueel misbruikte vrouwen zijn kwetsbaar. Hoe uitzichtloos de toekomst van Aisha ook lijkt, ze is beter af dan het 17-jarige Ethiopische meisje dat overleed in een ziekenhuis in Haradh, bij de grens met Saoedi-Arabië. Ze werd gekocht en verkocht binnen een netwerk dat in Jemen opereert, herhaaldelijk verkracht en uiteindelijk doodgeslagen. Haar moordenaar loopt nog vrij rond.

De UNHCR rapporteerde over 2011 de aankomst meer dan 103.000 nieuwe vrouwen in Jemen. Dat is de grootste instroom sinds de VN zes jaar geleden begonnen met het bijhouden van statistieken. Leposky verwacht een toename over 2012 en denkt dat de werkelijke cijfers nog hoger liggen dan de officiële statistieken.

Vrouwelijke migranten, vaak uit Ethiopië en Somalië, ontvluchten vaak geweld thuis. Ze betalen honderden dollars om transitpunten te bereiken in Djibouti of Puntland, en voor de overtocht met gammele, overvolle boten naar Jemen. Die overtocht duurt één tot drie dagen. In Golfstaten zoals Saoedi-Arabië hopen ze werk te vinden. Maar onderweg worden de migranten vaak verkracht, verstikt op de overvolle boten of overboord gegooid door smokkelaars. Ook komt het voor dat ze gegijzeld worden na aankomst in Jemen.

Sekstoerisme

“De migranten hier komen vooral uit de Hoorn van Afrika naar Saoedi-Arabië”, zegt Eman Mashour van het anti-mensenhandelteam van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in Jemen. “Vrouwen vertellen dat ze onderweg seksueel misbruikt worden door de smokkelaars”, zegt ze.

Volgens de in oktober verschenen studie Desperate Choices van de Deense Vluchtelingenraad (DRC) en het Regionale Gemengde Migratie Secretariaat (RMMS), strekken de netwerken zich uit van Ethiopië tot Jemen, Djibouti en Saoedi-Arabië.

Maar niet alle slachtoffers van mensenhandel in Jemen zijn migranten. Korte huwelijken tussen Jemenitische meisjes en bezoekers uit de Golfstaten – het zogenoemde sekstoerisme – zijn een praktijk die vooral bij arme Jemenitische gezinnen op het platteland voorkomt. “Meisjes niet ouder zijn dan vijftien jaar, moeten in hotels en clubs Sanaa, Aden en Taiz werken”, constateerde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in 2012 in een rapport.

“De meeste kindersekstoeristen in Jemen komen uit Saoedi-Arabië. Uit andere Golfstaten komen vermoedelijk kleinere aantallen. Jemenitische meisjes die trouwen met Saoedische toeristen, realiseren zich meestal niet dat deze overeenkomst tijdelijk is.

In Jemen staat tien jaar cel op mensenhandel. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken erkent in het rapport dat er in Jemen een politieke crisis gaande is, maar benadrukt ook het gebrek aan betrokkenheid van de overheid bij de pogingen de mensenhandel tegen te gaan. “De regering van Jemen kon geen gegevens verstrekken over handhaving en heeft geen formele procedures ingesteld om slachtoffers van mensenhandel te identificeren en beschermen.”

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift