Voorstel VS over landbouwsubsidies laat handelssysteem in tact

Een voorstel van de Verenigde Staten voor verlaging van de landbouwsubsidies zal weinig veranderen aan het huidige wereldwijde handelssysteem. De uitzonderingspositie die Amerikaanse boeren nu hebben zal in stand blijven, zegt het Institute for Agriculture and Trade Policy (IATP).

Het in Minneapolis gevestigde IATP stelt in een nieuwe analyse van het Amerikaanse voorstel dat op 10 oktober werd gelanceerd, dat het voorbij gaat aan wat de agrarische handel het meest verstoort, namelijk dumpingpraktijken. Bij dumping worden goederen op de wereldmarkt verkocht onder de kostprijs.

Het voorstel, waarin de hoogste binnenlandse subsidies met 90 procent verlaagd worden, is het meest vergaande dat de VS de afgelopen vijf jaar deden. De VS willen de exportsubsidies binnen vijf jaar helemaal afschaffen. Critici beweren echter dat de Amerikaanse voorstellen in de praktijk slechts een gedeeltelijke liberalisering tot gevolg zullen hebben. In het voorstel blijven binnenlandse subsidies die de VS beschouwen als niet-handelsverstorend en enkele minder uitgesproken vormen van exportsteun, zoals exportkredieten en verkoop van voedselhulp, bestaan.

Het Amerikaanse plan stuitte eerder al op weerstand omdat er voorwaarden aan verbonden zijn waar andere landen hoogstwaarschijnlijk niet aan tegemoet zullen komen. Zowel Japan als de Europese Unie (EU) hebben aangegeven dat ze hun steun niet met 83 procent willen verlagen, een eis die Amerika stelt. De EU maakte vrijdag bekend de steun slechts met gemiddeld 47 procent te kunnen verminderen.

De 148 leden van de Wereldhandelsorganisatie (WHO) komen in december in Hong Kong bijeen voor besprekingen over een wereldwijd handelsakkoord, maar experts waarschuwen dat onenigheid over de landbouwsubsidies die top op een fiasco kan laten uitdraaien. Rijke landen willen een internationale overeenkomst die hen betere toegang geeft tot buitenlandse goederen- en dienstenmarkten. Landen als Brazilië en India willen op hun beurt toegang tot de agrarische markten in rijke landen.

De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Portman leek vrijdag het belang van landbouw in de handelsbesprekingen, die de naam Doha-ronde meekregen, te relativeren. Ook als er geen overeenstemming wordt bereikt over liberalisering van de landbouw, dan kunnen er afspraken gemaakt worden op andere terreinen, verklaarde hij tegenover journalisten.

USTR-woordvoerder Christine Baker zei dat landbouw zonder twijfel het belangrijkste onderwerp blijft op de handelstop in december. Een verlaging van de landbouwsubsidies met de door de EU voorgestelde 47 procent, is volgens haar niet voldoende. Als er niet meer bereikt wordt dan dat, dan heeft dat ook invloed op andere terreinen, aldus Baker. De Doha-ronde benut dan niet zijn potentieel als het gaat om het bevorderen van ontwikkeling, kansen en wereldwijde economische groei.

Ontwikkelingslanden zeggen dat hervorming van de agrarische handel de enige manier is om de wereldwijde handelsbesprekingen, die in november 2001 van start gingen en die de ontwikkelingslanden betere toegang moeten geven tot de markten in geïndustrialiseerde landen, tot een succesvol einde te brengen.

Door gebrek aan overeenstemming over afschaffing van de landbouwsubsidies mislukte in 2003 de WHO-top in Cancun (Mexico). Het IATP vreest dat in Hong Kong hetzelfde zal gebeuren, als er geen goed voorstel op tafel komt.

Hoewel het Amerikaanse voorstel totale afschaffing van de subsidies belooft voor 2022, bevat het tegelijkertijd de mogelijkheid om tussentijds de koers te wijzigingen. Dat heeft tot gevolg dat de ontwikkelingslanden moeten onderhandelen in een atmosfeer van onzekerheid, aldus het IATP.

Subsidies maken de kwestie gecompliceerder, maar ze zijn niet de enige oorzaak van de problemen, aldus het rapport. Volgens het IATP zal de steun van de VS aan zijn boeren in de praktijk even groot blijven. De truc zit erin dat Amerika de mogelijkheid open laat om de boeren in slechte jaren financieel bij te kunnen staan.

Voor sommige landen vormt ook de toevoeging van een nieuwe Peace Clause een hindernis om tot overeenstemming te komen. De Peace Clause kan ervoor zorgen dat bepaalde subsidies mogen blijven bestaan, ook als de verwachte voordelen voor een andere lidstaat die het akkoord heeft getekend, daardoor uitblijven.

Het rapport is daarnaast kritisch over het Amerikaanse voorstel om gewassen die van essentieel belang zijn voor de voedselzekerheid en de werkgelegenheid in de minst ontwikkelde landen, te onderwerpen aan tariefverlagingen. Dat kan desastreuze gevolgen hebben voor kleine boeren wereldwijd. (JS)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift