'Vredesactivisten breken de Muur tussen Israëli’s en Palestijnen'

Lukas Pairon, directeur van het muziekensemble Ictus, reist al jaren naar het Midden-Oosten. Eerst vooral met Music Fund, een vzw die muziekscholen in ontwikkelingslanden en bezette gebieden steunt, en sinds 2009 ook met de 3dePARTIJ. 3dePARTIJ is een project voor Antwerpse jongeren dat een stem wilt geven aan vredesactivisten van beide partijen van het Palestijns-Israëlisch conflict. Om aan te tonen dat er Israëli’s en Palestijnen zijn die de handen in elkaar slaan en omdat dialoog volgens Pairon de enige weg naar vrede is.

Januari 2009. De oorlog in Gaza houdt al enkele weken aan, de gemoederen lopen hoog op. Niet enkel in het Midden-Oosten, ook in Antwerpen ontstaat een eigen kleine oorlog tussen de joodse en islamitische gemeenschap. Lukas Pairon denkt aan zijn vrienden in de Bezette Palestijnse Gebieden en Israël die van geen hout pijlen weten te maken. Hij stoort zich aan de polarisering van het Israëlisch-Palestijns conflict en wilt getuigen over al diegene in het Midden-Oosten die niet met de strijdbijl tegenover elkaar staan. Zo ontstond 3dePARTIJ in de naweeën van de oorlog in Gaza, om een stem te geven aan vredesactivisten die nog wel geloven in een dialoog tussen Israëli’s en Palestijnen. Het is een initiatief van Lukas Pairon, Karin Heremans, directrice van het Koninklijk Atheneum Antwerpen, Mohammed Filali, hoofddocent islam aan diezelfde school, mensenrechten- en vredesactiviste Simone Susskind en professor Rik Coolsaet (UGent).

3dePARTIJ wilde geen eendagsvlieg zijn, het moest een project van enkele jaren worden. ‘Tijdens de oorlog in Gaza waren er verschillende vredesacties in België, maar zij bloedden dood en na een paar maanden was iedereen het weer vergeten. Wij hadden geen zin in zo’n initiatief. We wilden mensen aan het denken zetten en hen bewust maken over de complexiteit van het Israëlisch-Palestijns conflict.’ Dat laatste is broodnodig, vindt Pairon. Te vaak bekijken we het conflict vanuit een zwart-witperspectief waarbij we Israël demoniseren. ‘Ik stoor mij enorm aan reacties vanuit kunstzinnige en linkse middens in Europa, waartoe ik mezelf trouwens reken, die zich en masse achter Palestijnen scharen en oproepen voor het boycotten van Israël’, vertelt hij.

Pairon benadrukt dat hij begrijpt waarom we met een beschuldigende vinger naar Israël wijzen – Israël is de machtige in het verhaal – maar een boycot keert zich tegen heel de bevolking. ‘Europa vergeet dat er nog Israëli’s en Palestijnen zijn die zich niet keren tegen ‘de andere’, maar die samen dromen en nadenken over een betere toekomst.’ En dialoog is de enige oplossing, benadrukt hij: ‘Je kan de strijd beter aangaan in dialoog dan de demon een kopje kleiner te maken en het risico lopen dat de kop er ergens anders weer aangroeit.’

‘Je kan de strijd beter aangaan in dialoog dan de demon een kopje kleiner te maken en het risico lopen dat de kop er ergens anders weer aangroeit.’

Vredesactivisten ontmoeten Antwerpse jongeren

‘Wanneer Europeanen, als derde partij in het conflict, alle Israëli’s demoniseren, voedt dit het conflict nog meer. We moeten daarentegen connecties en vriendschappen creëren met alle partijen van het conflict’, vindt Pairon. 3dePARTIJ wilt hier zijn rol in spelen. Ze biedt vredesactivisten uit de Palestijnse Gebieden en Israël een forum aan om hun hopen en dromen te delen met jongeren van drie Antwerpse scholen. ‘We richten ons in eerste instantie niet tot mensen die beroepshalve met het conflict bezig zijn, maar tot jongeren van het laatste jaar secundair onderwijs.’ Jongeren die vaak zeer betrokken zijn bij het conflict vanuit hun eigen achtergrond. ‘Enerzijds werken we samen met het Atheneum aan de Franklin Rooseveltplaats. Hoewel het sinds het hoofddoekenverbod sterk afneemt, zijn de meeste leerlingen islamitisch. Aan de andere kant van het spectrum heb je het Koninklijk Lyceum met vooral autochtone leerlingen. In het Lyceum voel je dat de leerlingen minder bij het conflict betrokken zijn, terwijl er in het Atheneum een heel gespannen sfeer rond heerst’, vertelt Pairon.

Elke school krijgt de kans om verschillende delegaties vredesactivisten te ontvangen. De activisten komen hun initiatieven en visie over het conflict ook toelichten in het Toneelhuis en de Monty, waar iedereen welkom is. De vredesactivisten gaan tegen de stroom in en vormen witte raven die een band aangaan met de andere partij in het conflict. ‘Zij breken echt de muur tussen Israëli’s en Palestijnen’, stelt Pairon.

Hij vertelt over de eerste delegatie vredesactivisten Physicians for Human Rights-Israel (PHR-Israel). Deze organisatie streeft naar een samenleving waarin iedereen – Israëli’s en Palestijnen – toegang heeft tot gezondheidszorg. Eén van hun projecten is de mobiele kliniek waarmee Israëlische en Palestijnse dokters wekelijks naar de bezette gebieden trekken. Daar zetten ze alles op alles om zieken te helpen. ‘Ik heb dat samen met Antwerpse leerlingen mogen meemaken toen we het vluchtenlingenkamp Balata in de Westbank bezochten. Er stonden lange rijen zieke Palestijnen aan te schuiven’, vertelt Pairon. ‘Wat die dokters doen, vind ik geweldig’, vervolgt hij glimlachend. ‘Mensen die zich voor een concreet doel inzetten. De politieke situatie zit muurvast en als burger kan je daar weinig aan doen. Maar ondertussen kan je wel een aantal situaties verbeteren.’ Volgens Pairon is de kritiek dat dergelijke (vredes)acties niets uithalen, onterecht. ‘Het creëert banden tussen mensen. Veel Palestijnen kennen Israëli’s enkel als soldaten die hen aan checkpoints tegenhouden wanneer zij onderweg zijn naar hun werk, hun familie of het ziekenhuis. Weten dat er ook andere Israëli’s bestaan, geeft Palestijnen hoop op een betere toekomst.’

‘Het Midden-Oosten spreekt iedereen aan’, stelt Pairon. ‘Hoewel je het in de verste verte niet kan vergelijken, hebben we in België ook een probleem van dialoog en samenleven, van cultuur en religie.’ Volgens Pairon wilt 3dePARTIJ mensen vooral bewust maken dat het conflict in het Midden-Oosten geen verhaal van ‘de goede’ en ‘de slechte’ is, maar dat het veel complexer is. ‘Veel burgers in het Midden-Oosten geloven nog in dialoog. Israëli’s en Palestijnen die elkaar helpen, dat doet toch dromen over een toekomst waar het anders zal zijn?’

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift