Vreemdelingen weinig welkom in Zuid-Afrika

Na zes jaar heeft Zuid-Afrika eindelijk een
nieuwe immigratiewet goedgekeurd, die de Aliens Control Act uit de periode
van de apartheid moet vervangen. Onder die wet werd migratie strikt aan
banden gelegd om Zuid-Afrika zo blank mogelijk te houden. Maar volgens
waarnemers positioneert Zuid-Afrika zich met deze nieuwe wet ook niet
bepaald als een open land. Het is een zeer defensieve wet, stelt Vincent
Williams, directeur van het Instituut voor Democratie in Zuid-Afrika.


De wet geraakte het voorbije jaar maar niet door het parlement. Het
regerende Afrikaans Nationaal Congres (ANC) besloot eerst om de grenzen te
sluiten en enkel geschoolde vreemdelingen toe te laten volgens een strikt
quotasysteem. Daarna stelde de partij dat de grenzen open moesten, maar
uiteindelijk koos ze toch voor een quotasysteem, waarbij enkel geschoolde
vreemdelingen uit bepaalde knelpuntberoepen het land binnenmogen. De wet
stelt strenge voorwaarden: geschoolde werknemers kunnen enkel een
werkvergunning krijgen indien de werkgever kan bewijzen dat er geen
Zuid-Afrikanen zijn die de job kunnen uitvoeren. De nieuwe wet is wel een
verbetering omdat in ze de wet op de mensenrechten is ingebed en nieuwe
vergunningen introduceert. Maar immigratiespecialisten noemen het
quotasysteem in zijn geheel ouderwets.

Volgens Vincent Williams is de nieuwe wet niet in overeenstemming met het
Nieuwe Partnerschap voor de Ontwikkeling van Afrika (NEPAD), het plan van
president Thabo Mbeki voor een Afrikaanse Unie, dat de komende decennia moet
worden uitgewerkt. NEPAD wil geschoolde Afrikanen op het Afrikaanse
continent houden. Sinds de jaren tachtig zijn generaties afgestudeerde
Afrikanen naar het westen vertrokken. Maar de nieuwe wet opent de deuren
onvoldoende voor geschoolde werknemers die naar Zuid-Afrika willen komen.
Deze wet gaat op geen enkele manier geschoolde Afrikanen van Botswana,
Uganda, Ghana en andere landen aantrekken, aldus Williams. Het Instituut
voor Democratie vindt zelfs dat mensen extra moeten aangemoedigd worden om
in Zuid-Afrika te komen werken. Geschoolde Afrikanen moeten bijvoorbeeld
vrij onderwijs krijgen, gratis gezondheidszorg en belastingvermindering,
oordeelt Williams.

Volgens onderzoek van het Departement Tewerkstelling heeft Zuid-Afrika in 33
beroepen een tekort aan geschoolde werkkrachten. De meest dringende noden
liggen in de informatica, bij ingenieurs en financiële diensten. In totaal
zou Zuid-Afrika tussen de 200.000 en de 500.000 geschoolde werkkrachten
nodig hebben. Het land is op dit vlak te vergelijken met westerse landen die
ook zulke tekorten hebben. Maar Zuid-Afrika kan voor het aantrekken van
gespecialiseerde werkkrachten niet concurreren met landen als de Verenigde
Staten, Canada of Duitsland.

De Zuid-Afrikaanse machthebbers zijn vooral bang dat vreemde werknemers de
woede van de lokale werklozen zullen oproepen. De werkloosheid in
Zuid-Afrika is enorm: officieel bedraagt ze 29 procent, maar officieus
spreekt men van 41,5 procent. Maar waarnemers geloven dat, gezien het enorme
tekort aan geschoolde werkkrachten, het weinig waarschijnlijk is dat
vreemdelingen zullen concurreren met de lokale werkzoekenden. Geschoolde
migranten zullen eerder jobs creëren en de economie aanzwengelen, denken ze.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift