Vrijlating Moebarak lokt gemengde gevoelens uit

Hosni Moebarak, de voormalige dictator van Egypte, verliet op donderdag de gevangenis. Zijn vrijlating lokt heel wat controverse - maar ook heel wat steun uit. Moebarak wordt ondanks zijn vrijlating onder huisarrest gehouden en wacht nu zijn volgende proces af.

Hosni Moebarak, de voormalige dictator van Egypte die sinds de revolutie van 2011 in een Egyptische gevangenis vertoefde, werd gisteren vrijgelaten uit de gevangenis. De opsluiting van de autocraat kon niet langer duren volgens de wet. Moebarak werd vervolgens naar een militair hospitaal gebracht en zal daar blijven onder huisarrest.

Moebarak stond eerder al terecht voor medeplichtigheid aan het doden van betogers tijdens de revolutie van 2011. Voor zijn rol in deze zaak werd hij veroordeeld tot levenslange opsluiting. In beroep werd de veroordeling echter verworpen – de zaak moet opnieuw voor de rechtbank verschijnen. Moebarak bevond zich sinds april 2011 in voorhechtenis. Ondertussen is de legale duur om een persoon zonder veroordeling vast te houden overschreden. Hoewel het hernieuwde proces nog moet plaatsvinden, moest Mubarak nu al vrijgelaten worden.

Dat dit nog niet eerder gebeurde, ligt aan het feit dat de dictator ook terechtstond voor verduistering en corruptie. Hij werd eerder deze week hiervoor onschuld bevonden. Officieel moest Moebarak dus vrijgelaten worden. De kwestie ligt uiteraard gevoelig. Moebarak van de troon stoten was één van de grote overwinningen van de revolutiebeweging van 2011. De voormalige dictator weer op vrije voeten zien, is een pijnlijke ervaring voor zij die gevochten hebben tegen zijn regime.

Vijanden van Mubarak

De vrijlating komt op een slecht moment. Slechts een maand geleden stootte het leger de democratisch verkozen president Mohamed Morsi van de troon en vorige week opende het het vuur op een grote groep Moslimbroeders, met honderden doden als gevolg. ‘De vrijlating van Moebarak zal chaos veroorzaken,’ zegt juridische expert Nasser Amin, ‘Het zal door de islamisten aangegrepen worden als bewijs van de terugkeer naar het oude regime.’

Maar de volgelingen van het Moslimbroederschap zijn niet de enige die bezwaar hebben tegen de vrijlating van Moebarak. Ook linkse, liberale en gematigde islamitische groepen willen de voormalige dictator niet vrij. ‘De vrijlating van Mubarak is een slecht teken voor wat komen zal en toont dat de revolutie in gevaar is,’ zegt Mohammed Adel, de woordvoerder van de 6 April beweging, ‘Deze populaire revolutie heeft nog niet veel bereikt. De politiestaat is terug, het leger heeft een verkozen president afgezet en nu komt de dictator vrij.’

De Egyptische overheid erkent dat de vrijlating van Mubarak voor spanningen zal zorgen in een al zeer gespannen samenleving. ‘De overheid weet dat er protest zal zijn als we Mubarak vrij laten gaan,’ zegt het hoofd van de Sociaal-Democratische Partij, Mohamed Albolghar, ‘Maar een beslissing van de rechtbank is een beslissing van de rechtbank.’ Om enigszins een compromis te bereiken, heeft de Egyptische regering een noodwet gebruikt om Mubarak onder huisarrest te houden eenmaal hij vrij is.

Vrienden van Moebarak

Toch krijgt Moebarak nog steun. Bij het verlaten van het gevangenis werd de voormalige dictator begroet door een groep aanhangers. ‘Vandaag is een dag om te vieren. Onze president is vrij,’ zegt één van de aanhangers. In de straten van Caïro heerst echter onverschilligheid. ‘Mubarak behoort tot het verleden,’ zegt één Egyptenaar, ‘Maar het is belangrijk de wet te respecteren. Dat generaal al-Sisi hem onder huisarrest plaatst, is verstandig. Het toont dat al-Sisi een verstandige leider is.’

Volgens sommigen zijn de motieven van de door het leger aangewezen regering echter niet zo onschuldig. ‘Het is geen geheim dat het leger Mubarak vrij wou zien, omdat ze zijn gevangenschap zien als een vlek op hun blazoen,’ zegt Midden-Oosten specialist James Phillips. ‘Zijn vrijlating kan ook het moreel van de troepen versterken in deze periode van instabiliteit. De vrijlating kan ook gezien worden als een barometer voor de invloed van Saoedi-Arabië en de Golfstaten, die al een eind lobbyen voor de vrijlating van Moebarak.’ Het militaire regime in Caïro kan rekenen op de volledige steun van Saoedi-Arabië. Tijdens de heerschappij van Morsi werd Egypte geplaagd door brandstoftekorten en economische problemen. Direct na de coup kwamen de Saoedi’s met ongeveer tien miljard euro in steun over de vloer.

Toch zijn de juridische problemen van Moebarak nog niet van de baan. De voormalige dictator moet nog steeds terechtstaan voor het niet verhinderen van de dood van honderden betogers in 2011. De zaak zou op 25 augustus herbeginnen. Volgens David Pollack van het Washington Institute stuurt de huidige vrijlating een bericht naar de Moslimbroeders: ‘Dit is een nieuw spel. Het zijn de Moslimbroeders die de echte verraders, criminelen, terroristen en spionnen zijn.’ Deze houding werd deze week al onderstreept door de arrestatie van Mohamed Badie, de spirituele leider van de Moslimbroeders.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift