Zuidoost-Aziëtop neemt Myanmar onder vuur

Het Myanmarese bewind kan op de Zuidoost-Aziëtop deze week stevige kritiek tegemoet zien. Minister Syed Hamid Albar van Maleisië, gastland van de top, liet zich recent fel uit over het gebrek aan politieke hervormingen in Myanmar.
Het Myanmarese bewind kan op de Zuidoost-Aziëtop deze week stevige kritiek tegemoet zien. Minister Syed Hamid Albar van Maleisië, gastland van de top, liet zich recent fel uit over het gebrek aan politieke hervormingen in Myanmar.

De confrontatie tussen de Maleisische regering van premier Abdullah Ahmed Badawi en de Myanmarese militaire junta, geleid door generaal Than Shwe, zal naar verwachting de Asean-top domineren. De top van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Landen begint vandaag (dinsdag) in Kuala Lumpur. Lidstaten van de Asean zijn Brunei, Cambodja, Indonesië, Laos, de Filipijnen, Maleisië, Myanmar (het voormalige Birma), Singapore, Vietnam en Thailand.

Syed Hamid hield onlangs een speech voor parlementariërs van Asean waarin hij zijn frustratie uitte over het gebrek aan politieke hervormingen in Myanmar. De toespraak weerspiegelde ook de ergernissen van andere Asean-lidstaten over het beleid van Rangoon.

“De lidstaten hebben het gevoel dat Myanmar de voordelen belemmert die regionale samenwerking binnen de Asean ons kan opleveren “, zei Syed Hamid.

In de traditie van de Asean zet een gastland vaak de toon voor de jaarlijkse vergadering. De bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken, die van 25 tot en met 28 juli duurt, wordt gevolgd door het Regionaal Forum (ARF) met dialoogpartners zoals de Verenigde Staten en de Europese Unie.

Dergelijke kritische taal over Myanmar, dat onder militair bewind staat sinds een coup in 1962, duidt op een nieuwe koers binnen de Asean. De Associatie van Zuidoost-Aziatische Landen viert volgend jaar haar veertigjarig bestaan. De lidstaten staan erom bekend dat ze politieke controverse uit de weg gaan en weigeren andere lidstaten te schofferen. In 2005 werd die houding voor het eerst doorbroken, toen de Asean Myanmar dwong om het roulerende voorzitterschap van het blok te weigeren.

“De Asean lijdt aan gezichtsverlies door de Myanmarese starheid”, zegt Saan Aung, een parlementslid van de Myanmarese Nationale Coalitieregering in ballingschap. “De Aziatische landen realiseren zich wat de weigering van Myanmar om te hervormen hen kost en willen zo niet verder.”

Myanmar heeft zijn positie als regionale paria te danken aan het gebrek aan politieke hervormingen, inclusief het opstellen van een nieuwe grondwet en het continue huisarrest van oppositieleidster Aung San Suu Kyi. Daarnaast heerst onvrede over de weinig respectvolle manier waarop het land regeringsfunctionarissen uit de regio benadert, iets waar ook Syed Hamid mee te maken kreeg tijdens een bezoek aan Myanmar eind maart.

Volgens sommigen groeide de lijst met onderdrukkende maatregelen sinds Myanmar in 1997 Asean-lid werd. “De junta moet hiervoor ter verantwoording worden geroepen. We moeten onder de ministers van Buitenlandse Zaken consensus bereiken over veroordeling van Myanmar”, zegt Teresa Kok, parlementslid van de Maleisische Democratische Actiepartij.

Dat Maleisië het voortouw neemt in de kritiek op Myanmar, wordt verwelkomd door andere waarnemers in de regio. Kuala Lumpur nam de afgelopen negen jaar een beschermende houding aan ten opzichte van Myanmar als Asean-lid. Die diplomatieke strategie om Rangoon te beschermen tegen kritiek van buitenaf, was onderdeel van het een beleid van “constructief engagement” van de Asean. De voormalige Maleisische premier, Mahathir Mohamad maakte de weg vrij voor de toetreding van Myanmar tot de Asean.

De banden die in 1997 gesmeed werden, kwamen in de zomer van 2003 echter onder druk te staan toen Nobelprijswinnaar Suu Kyi en haar aanhangers werden aangevallen door een bende die banden met de junta zou hebben. De oppositieleidster werd veroordeeld tot huisarrest. Er volgden een internationale veroordeling en kritiek op het onvermogen van de Asean om het beleid in Myanmar te beïnvloeden.

“Maleisië heeft de morele verplichting om actie te ondernemen, omdat het land verantwoordelijk is voor de toetreding van Myanmar tot de Asean”, zegt Debbie Stothard van het Alternatieve Asean Netwerk voor Myanmar (Altsean), een regionale mensenrechtenorganisatie. “De taal die Maleisië nu bezigt, wijst erop dat ASEAN eindelijk verantwoordelijkheid neemt en druk wil uitoefenen op lidstaten als Myanmar.” (JS/ADR)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2745   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift