Vijf belangrijke verhalen die de ambitie van de Chinese president onderlijnen

Domineert China de Aziatische eeuw?

© Reuters / Aly Song

Vuurwerk voor de zeventigste verjaardag van de Volksrepubliek China, die op weg moet gaan naar ‘een nieuw tijdperk waarin het land een mondiale leider moet worden’ tegen het midden van deze eeuw.

Het zwaartepunt van de internationale orde van de toekomst ligt in Azië, daarover bestaat nauwelijks discussie. De Indiase wetenschappers Samir Saran en Akhil Deo schreven een boek waarin ze onderzoeken of die Aziatische eeuw ook een Pax Sinica wordt: een wereldorde onder leiding van China. Ze wijzen op vijf belangrijke verhalen die de ambitie van de Chinese president Xi Jinping onderlijnen.

Eén. Op het 19de Nationaal Congres van de Communistische Partij in 2019 cementeerde Xi Jinping zijn positie als de machtigste Chinese leider sinds Voorzitter Mao. Daarmee doorbrak hij ook het principe van collectief leiderschap, dat het land op het goede spoor hield.

Hetzelfde partijcongres zette China op weg naar een “nieuw tijdperk” waarin het land ‘een mondiale leider moet worden op het vlak van nationale kracht en internationale invloed’ tegen het midden van deze eeuw. Het model dat China de wereld biedt is een mix van politiek autoritarisme en staatskapitalisme: het Socialisme met Chinese Karakteristieken voor een Nieuw Tijdperk.

Twee. Technologiereus Huawei is een belangrijk verhaal, een voorbeeld van de nieuwe geopolitieke spanningen over beleid, handel en economie. De techsector is daarvoor de vooruitgeschoven post. Want zowel in Washington als in Beijing wordt de controle over de nieuwe technologieën gezien als bepalend voor de toekomstige wereldorde. Met de aanval op Huawei maakte de Amerikaanse regering ook duidelijk dat ze een lijn in het zand getrokken heeft.

Xi rekent erop dat de 21ste eeuw bepaald zal worden door de integratie van Azië en Europa.

Drie. Vorig jaar vonden de grootste Chinees-Russische militaire oefeningen ooit plaats. Het was ondenkbaar, voordien, dat Rusland het Volksbevrijdingsleger zou uitnodigen in zijn Verre Oosten. De Vostokmanoeuvres ontstonden in 2010 zelfs als reactie op het opkomende China. Maar vandaag gaat de militaire samenwerking tussen beide grootmachten steeds verder.

De lijm die hen samenhoudt is hun verzet tegen een door het Westen gedomineerde wereldorde. Maar terwijl Rusland de alliantie met China ziet als een tegengewicht voor westerse dominantie, verwacht China vooral dat de samenwerking de veiligheid van zijn nieuwe zijderoutes helpt verzekeren.

Vier. Italië heeft zich ingeschreven in dat Belt and Road Initiative en is zo het eerste G7-land dat deel wordt van de Nieuwe Zijderouteprojecten van China. De Chinese invloed begon met het “16+1”-initiatief met landen uit Oost-Europa. Het toont dat de massale Chinese investeringen zelfs in Europa de bestaande regionale verhoudingen en instellingen kunnen ondergraven.

Xi rekent erop dat de 21ste eeuw bepaald zal worden door de integratie van Azië en Europa. Daarom wil hij nu al verzekeren dat de politieke, economische en veiligheidsdynamieken van dat proces gedicteerd worden door Beijing.

Vijf. China botst met India over de gemeenschappelijke grens in de Himalaya. Eerst was er de confrontatie in Doklam, Bhoetan. Deze zomer escaleerde het grensdispuut in de Galwanvallei van Ladakh tot een dodelijk treffen. De gebeurtenissen tonen dat topontmoetingen, handelsovereenkomsten of conferenties niet langer volstaan om de structurele verschillen tussen de twee Aziatische grootmachten uit te vlakken.

Het Chinese optreden in de Oost- en Zuid-Chinese Zee, in Hongkong, Taiwan en Zuidoost-Azië herinneren iedereen eraan hoe China de nieuwe Aziatische hiërarchie ziet. De gevolgen voor de internationale orde zijn enorm.

Samir Saran en Akhil Deo zijn respectievelijk voorzitter en junior fellow van de Observer Research Foundation, New Delhi. Hun boek Pax Sinica: Implications for the Indian Dawn verscheen in november 2019.

Dit artikel werd geschreven voor het herfstnummer van MO*magazine. Voor slechts 32 euro kan je hier een jaarabonnement nemen! Je kan ook proMO* worden voor slechts 4 euro per maand. Je krijgt dan ook ons magazine toegestuurd en je steunt daarmee ons journalistiek project. Opgelet: Knack-abonnees ontvangen MO* automatisch bij hun pakket.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3094   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift