De Palestijnse vluchtelingenproblematiek

De Palestijnse vluchtelingenproblematiek

01 juni 2003

De Palestijnse vluchtelingenproblematiek werd al enkele keren aangehaald in de voorgaande bijdragen. Samen met de kwestie van Oost-Jeruzalem als hoofdstad voor de Palestijnen, is het recht op terugkeer voor de Palestijnse vluchtelingen een van de meest kritieke punten, ontweken in alle onderhandelingen tot op heden gevoerd. De Palestijnse vluchtelingenproblematiek kent zijn oorsprong in 1947-1948, de eerste Arabisch-zionistisch/Israëlische oorlog en in de Arabisch-Israëlische oorlog van 1967.

De Palestijnse vluchtelingenpopulatie telt nu vijf tot zes miljoen mensen, d.w.z. drie vierden van de Palestijnse bevolking en een derde van de vluchtelingenpopulatie op wereldschaal. Tot op vandaag blijven zij verweesd, zonder een duurzaam antwoord op hun recht. Meer dan de helft van de Palestijnse vluchtelingen beschikt niet over basisrechten als fysieke bescherming, bewegingsvrijheid en toegang tot werkgelegenheid. Een algemeen gedefinieerd kader voor duurzame oplossingen voor vluchtelingen vindt men in het internationale recht en in VN-resoluties.

In het geval van de Palestijnse vluchtelingen wordt een kader voor duurzame oplossingen aangereikt in resolutie 194 (III) van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (11 december 1948). De resolutie, gebaseerd op de principes van het internationaal recht, bevestigt het recht van elke Palestijnse vluchteling te kiezen voor een terugkeer naar zijn of haar huis (inclusief het recht op restitutie van eigendommen) en het ontvangen van compensatie voor schade. Palestijnse vluchtelingen die niet opteren voor terugkeer moeten vergoed worden voor hun verliezen en schade en hebben recht op relocatie.

De VN richtten een speciaal orgaan op voor de organisatie van de implementatie van duurzame oplossingen voor alle vluchtelingenpopulaties over de wereld, United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) genaamd. Voor de Palestijnse vluchtelingen daarentegen werden speciale instellingen opgericht.

De United Nations Conciliation Commission for Palestine (UNCCP) werd opgericht in 1948 onder resolutie 194, voor de organisatie van de terugkeer en vergoeding of relocatie en compensatie van de Palestijnse vluchtelingen gebaseerd op individuele keuzes. En een jaar later richtte de VN het United Nations Relief and Works Agency for Palestinian Refugees in the Near East (UNRWA) op onder resolutie 302, verantwoordelijk voor het faciliteren van relief- en werkprogramma’s voor Palestijnse vluchtelingen tot zij hun recht op terugkeer kunnen opnemen.