Dossier 20 jaar Rwandese genocide

Op 6 april is het twintig jaar geleden dat de Rwandese genocide losbarstte. Naar aanleiding van deze herdenking brengt MO* een essay van Rwanda-kenner Kris Berwouts en artikels over het opsporen van genocide-verdachten en over schadevergoedingen voor genocideslachtoffers. Ook de opvolging van de aanbevelingen van de parlementaire Rwanda-commissie en nooit eerder gepubliceerde diplomatieke telexen over de aanloop naar de genocide komen aan bod. 

Beeld: Kigali Genocide Memorial Centre © DFID UK Department for International Development

do 24/04
Uwigabire, Mutimukeye, Ineza en David zijn in Rwanda geboren in 1994, het jaar waarin het land stierf. Deze twintigjarigen zijn de laatste slachtoffers van de Rwandese genocide, de eerste overlevenden. In een land waar maar liefst 67% twintig jaar of jonger is, tekenen zij de toekomst uit. Maar hoe bouw je aan de toekomst van een uiteengereten land als je niet een vrucht van liefde, maar van verkrachting bent? Hoe vertrouw je je buur als wel 200 familieleden door dorpsgenoten werden vermoord?
1
vr 18/04
© Brecht Goris
Van 7 april tot begin juli herdenken Rwanda en de wereld de genocide die twintig jaar geleden het Midden-Afrikaanse land volledig uit elkaar rijtte. Hoe herdenk je die ultieme misdaad van de menselijkheid tegen de menselijkheid waar in feite geen woorden voor bestaan? Een tragische cocktail van ongevoeligheid, desinformatie en onwetendheid, schuldgevoelens en arrogantie, politiek winstbejag en partijdigheid zorgden in ons deel van de wereld geregeld voor een bij momenten misselijkmakend schouwspel. Ook ik vind hier geen woorden voor.
1
za 29/03
Het Amerikaanse National Security Archive kon de hand leggen op diplomatieke telexen die Frankrijk, België, de VS en de VN verstuurden in de weken voor de genocide. Werpen zij een nieuw licht op de gebeurtenissen?
1
vr 28/03
© Kristof Clerix
Voor het eerst in zijn bijna honderdjarig bestaan licht de Algemene Dienst voor Inlichtingen en Veiligheid (ADIV) de sluier over zijn inlichtingenoperaties in het buitenland. In een exclusief interview met MO.be vertellen topfunctionarissen van de militaire inlichtingendienst over het werken met menselijke bronnen, de bedreigingen tegen Belgische militairen op buitenlandse missie, de technische ondersteuning aan operaties en de risico’s van het vak.
1
vr 28/03
© Gie Goris
Het Comité I, dat in opdracht van het parlement de Belgische geheime diensten controleert, voerde een onderzoek naar de Afghanistan-activiteiten van de militaire inlichtingendienst ADIV. ‘Tussen 1994 – het drama in Rwanda – en vandaag is zeer belangrijke vooruitgang geboekt’, zegt voorzitter Guy Rapaille. ‘Niet alles is perfect, maar de ADIV heeft duidelijk rekening gehouden met de aanbevelingen van de Rwanda-commissie.’
1
wo 26/03
Ik ken Ivan Godfroid al vijftien jaar. Hij was één van de mensen die inhoud gaf aan de pogingen van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging om echt samen te werken rond Centraal-Afrika. Als je het voorrecht had om met hem het terrein op te gaan, dan zag je: die mens voelt zich hier thuis. En Ivan schreef gedichten. Die liet hij maar in mondjesmaat op de wereld los. In 1995 publiceerde hij “Omgewoelde aarde” over de Rwandese genocide. In 2011 volgde “Rookvuurkringeltaal”. Over Congo. Twintig jaar na die genocide herlees ik “Omgewoelde aarde” en ga ik praten met Ivan.
1
wo 26/03
CC Elisa Finocchiaro
Twee decennia na de genocide in Rwanda blijft elke vorm van financiële compensatie voor de slachtoffers nog steeds uit. Ook de internationale gemeenschap lijkt niet wakker te liggen van een vergoeding voor de slachtoffers en nabestaanden van de volkerenmoord.
1
di 25/03
CC Michael Foley Photography
36 Rwandezen die in België verblijven worden verdacht van oorlogsmisdaden in Rwanda. Dat zegt Lieve Pellens van het Federaal Parket, dat in België de genocide-dossiers behandelt. Tien dossiers bevinden zich momenteel bij de onderzoeksrechter. Naar 26 personen wordt door het parket een inlichtingenonderzoek verricht.
1
di 25/03
Anneke Verbraeken
Twee decennia na de Rwandese genocide lopen dertig Rwandezen in Nederland kans te worden teruggestuurd naar Rwanda Ze worden ervan beschuldigd deel te hebben genomen aan de genocide. Journaliste Anneke Verbraeken tekent het verhaal op van Jean Claude Iyamuremye, een van de verdachten, en plaatst vraagtekens bij de rol van de Nederlandse overheid.  
1
ma 24/03
© Jeroen Janssen
De twintigste verjaardag van de Rwandese genocide komt eraan. Kris Berwouts heeft zowel de hel als de pogingen tot heling daarna van heel nabij meegemaakt, ook al is hij niet altijd welkom bij de huidige machthebbers in Kigali. Samen met vijf bevoorrechte getuigen blikt hij terug op het verleden om de toekomst te begrijpen.
1