Dossier Congolese mijnbouw

In de Congolese provincie Katanga zijn sommige heuvels groen: ze zitten vol koper en kobalt, je vindt er de hoogste concentraties ter wereld. Slaagt Congo erin om meer uit dat geschenk van de natuur te halen dan in 2006, toen we ‘Congo vergooit zijn kroonjuwelen’ publiceerden? Nadat MO* werd veroordeeld voor de intussen beruchte Forrestcartoon bij dat artikel – maar vrijgesproken voor het artikel zelf – vroegen we onze lezers of ze een vervolgstuk wilden crowdfunden. De reactie was meer dan enthousiast. John Vandaele reisde naar de DRC om een antwoord te vinden op de vele vragen.

wo 27/11
Brecht Goris
Door en door corrupt. Dat label past nog altijd bij Congo. Staan we in Kolwezi met onze nationale accreditatie als journalist waarop minister van informatie Lambert Mende himself zegt dat we in Katanga mogen werken, dan nog stelt het “stadhuis” van Kolwezi dat ook de provinciegouverneur zijn toestemming moet geven. Ze moeten dus onze accreditatie naar de provinciehoofdplaats Lubumbashi faxen en wij moeten hopen dat het geen hele dag duurt voor er antwoord komt. Zoals altijd zijn er in dergelijke situaties twee mogelijkheden: betalen of bellen naar beter geconnecteerden. Zo gaat het ook hier: het juiste telefoontje doet het grote probleem meteen verdwijnen. Onze “helper” zal daarvoor ooit iets moeten betalen
1
wo 27/11
MO*/John Vandaele
Eén ding is zeker: sinds 2006 is de mijnactiviteit sterk gegroeid. Er is nog nooit zoveel zuiver koper geproduceerd in Congo als vorig jaar. In 2013 wordt het nog meer. Op de weg tussen Likasi en Lubumbashi zoeven om de haverklap vrachtwagens met veertig ton koper voorbij: 230.000 euro per truck. Maar meer Congolese jobs lijkt dat niet op te leveren.
1
wo 27/11
Bloomberg/Simon Dawson
In 2006 publiceerde MO* een berucht dossier over twee grote mijncontracten in Congo. Die contracten sneden Gécamines-West – het mijncomplex waaraan de stad Kolwezi haar bestaan dankt – in tweeën: de ondergrondse mijn van Kamoto en de productie-installaties gingen naar Kinross Forrest Limited (KFL), de grote en zeer rijke open mijn van KOV naar Nikanor, het bedrijf van Dan Gertler, de zoon van de machtigste diamantfamilie van Israël.
1
wo 27/11
De staat is sterk in Congo als het om corruptie gaat. Samuel Pheri van het Zambiaanse bouwbedrijf City Map Desmo and Construction illustreert dat. ‘We wilden investeren in Katanga. We hebben die plannen opgeborgen toen bleek dat gouverneur Moise Katumbi 10 procent van onze aandelen eiste, 10 procent op elke investering en een paar van zijn mannetjes in het bedrijf. In die omstandigheden willen we niet in Katanga werken.’
1
wo 27/11
MO*/John Vandaele
De Congolese mijnbouw is onder impuls van grote multinationale bedrijven aan een sterke opmars bezig. Ten opzichte van het vorige MO*-onderzoek is de Congolese mijnbouwsector heel wat transparanter geworden. Maar dat lost niet alle problemen op. En wat levert de boomende mijnbouw eigenlijk op voor het land, in de vorm van belastingen en een betere levensstandaard voor de werknemers van de mijnen? John Vandaele zocht het uit.
1