MO*artikel schudt FSC dooreen

Het artikel Duurzaam op papier (MO*77, september 2010) blijft voor commotie zorgen. Op basis van een aantal feitelijke vaststellingen trekt dat artikel in twijfel of het Braziliaanse bedrijf Veracel wel het FSC-label voor duurzaam bosbeheer verdient. Ook de gelijknamige documentaire (bekijk de trailer) maakte heel wat verontwaardiging los bij het publiek. Voor de camera getuigen landloze boeren, indianen en lokale ngo’s over de vele milieumisdrijven en conflicten die Veracel veroorzaakt. Zelfs de Belgische FSC-directeur Bart Holvoet erkende tijdens debatten dat Veracel het FSC-label niet waardig is.

  • Leo Broers/An-Katrien Lecluyse Bahia, Brazilië: papierpulpbedrijf Veracel beheert 96.000 hectare eucalyptus Leo Broers/An-Katrien Lecluyse

De publicatie in MO* gaf aanleiding tot een formele klacht tegen Veracel in de FSC-klachtenprocedure. Intussen staan we zeven maanden verder en verkoopt Veracel nog steeds “fout” papier met het FSC-label –al meer dan 700.000 ton sinds de klacht werd ingediend.

Alison Kriscenski van FSC International is er zich van bewust dat dat de geloofwaardigheid van het keurmerk op het spel zet. ‘Je moet begrijpen dat het FSC-systeem complex is en dat bepaalde procedures tijd in beslag nemen, maar we doen er alles aan om deze zaak zo snel mogelijk uit te klaren.’

Eind 2010 stuurde FSC een team naar Brazilië. Vreemd genoeg werd niet Veracel gecontroleerd, maar wel SGS Qualifor –het bedrijf dat Veracel certificeerde. Het oordeel van het controleteam was vernietigend: ‘Certificeerder SGS kan niet garanderen dat Veracel voldoet aan de FSC-vereisten.’ SGS beging acht zware en vijf lichte inbreuken op de FSC-standaard en werd voor een maximumtermijn van zes maanden geschorst in Brazilië.

‘Die schorsing houdt in dat SGS geen nieuwe certificaten mag uitreiken,’ verduidelijkt Veracels duurzaamheidsmanager Eliane Anjos. ‘Maar het blijft wel verantwoordelijk voor de certificering van Veracel.’

De hele klachtenprocedure is één grote schijnvertoning, vindt Winnie Overbeek, de coördinator van de ngo World Rainforest Movement: ‘Vlak na de certificering van Veracel in 2008 kwam FSC al tot het besluit dat het bedrijf geen FSC-label verdient, maar daar werden geen lessen uit getrokken. Dat SGS geschorst werd, is maar normaal. Wij willen weten wanneer FSC het label van Veracel intrekt.’

Niemand bij FSC heeft een antwoord op die vraag. Noch de formele klacht, noch de algemene verontwaardiging, noch het negatief FSC-rapport hebben consequenties gehad voor Veracel. Alison Kriscenski begrijpt dat dat frustraties opwekt, maar vraagt geduld. ‘De regels en procedures werden zo opgesteld door de leden van de sociale, de ecologische en de economische kamer. Alle sectoren zijn in het driekamersysteem vertegenwoordigd, daarin ligt de sterkte van FSC.’

Niet volgens Simon Counsell van de ngo FSC-Watch. ‘Het driekamersysteem is een mythe,’ zegt hij. ‘De leden van FSC hebben de controle over hun eigen label verloren. De echte macht ligt bij de certificeerders zoals SGS, en die hebben er alle belang bij om zoveel mogelijk certificaten te verkopen.’ Counsell heeft weinig vertrouwen dat het onderzoek tegen Veracel ergens toe zal leiden: ‘Ik ken niet één FSC-label dat werd ingetrokken als gevolg van een formele klacht.’ FSC International bevestigt, noch ontkent dat.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3196   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift