Geweld is dagelijkse praktijk voor Pakistaanse journalisten

De Federaal Bestuurde Tribale Regio’s (FATA) bij de Pakistaans-Afghaanse grens behoren tot de gevaarlijkste plaatsen ter wereld voor journalisten. Geweld en censuur zijn er de dagelijkse praktijk.

  • Heinrich-Böll-Stiftung CC BY-SA 2.0 Portret van journalist Abbas Rashid, expert in het FATA-gebied Heinrich-Böll-Stiftung CC BY-SA 2.0

De FATA zijn een bastion van taliban-militanten. Zij staken de grens naar Pakistan over nadat een door de Verenigde Staten geleide coalitie de regering in buurland Afghanistan in 2001 omver wierp.

De militanten gebruiken het gebied als uitvalsbasis voor aanvallen op veiligheidstroepen en journalisten die ze beschouwen als aanhangers van de regering.

Muhammad Anwar, woordvoerder van de Tribale Unie van Journalisten (TUJ) in de FATA, zegt dat excessief geweld, bedreigingen en intimidatie hier bij het leven horen. ‘Er zijn twee mogelijkheden voor journalisten in de FATA: ze kijken de dood in de ogen of ze zwijgen over wat hier gebeurt, zegt hij.

Kranten in brand

Hayatullah Khan was in juni 2006 de eerste journalist die vermoord werd. Hij werd een half jaar eerder ontvoerd in Waziristan. Sindsdien kwamen meer dan twintig journalisten om in zeven regio’s in de FATA.

‘Taliban-militanten staken een krantenkiosk in brand toen ze zagen dat de kranten nieuws brachten over hun activiteiten.’

Wellicht zijn zij het slachtoffer geworden van taliban-militanten die ontevreden waren over hun berichtgeving.

‘Taliban-militanten staken een krantenkiosk in brand toen ze zagen dat de kranten nieuws brachten over hun activiteiten.

Ze waarschuwden journalisten ook om niets te schrijven over de manier waarop ze de plaatselijke bevolking straffen’, zegt Muhammad Shakoor, een journalist uit Noord-Waziristan.

Shakoor woont nu in Peshawar, de hoofdstad van de provincie Khyber Pakhtunkhwa (KP). Hij zegt dat de bedreigingen van militanten veel journalisten ertoe hebben aangezet te verhuizen naar andere delen van het land.

Klem tussen de militanten en het leger

Ook de situatie in het district Swat in KP werd moeilijk voor journalisten tijdens het taliban-bewind tussen 2007 en 2009.

‘De militanten intimideerden journalisten. Minstens drie verslaggevers zijn vermoord omdat de taliban of het Pakistaanse leger hen niet mocht’, zegt Muhammad Rafiq, een plaatselijke journalist.

‘De meeste van de tweehonderd journalisten zijn vertrokken uit hun districten en doen hun werk vanuit een veiliger plaats.’

Verslaggevers vrezen voor hun leven en zijn extreem voorzichtig als ze nieuws publiceren. ‘We zitten klem tussen de militanten en het leger. We weten niet wie onze collega’s -die stierven omdat ze hun werk deden- heeft vermoord’, zegt Rafiq.

De taliban zijn misschien weg omwille van militaire operaties in het gebied, maar ze hebben nog steeds de mogelijkheid journalisten aan te vallen, zegt hij.

‘De meeste van de tweehonderd journalisten uit de FATA zijn vertrokken uit hun districten en doen hun werk vanuit een veiliger plaats. We lopen gevaar. Er is geen enkele bescherming’, zegt Muhammad Ghaffar.

Ghaffar, die werkt voor een krant in het district Mohmand, zegt het niet alleen de opstandelingen zijn die gevaar veroorzaken. Journalisten hebben ook te maken met bedreigingen vanuit het lokale bestuur, dat eist dat ze geen zaken publiceren die hen onwelgevallig zijn.

‘Het is bijna onmogelijk om onafhankelijk te werken door het gebrek aan bescherming. Journalisten worden omringd door een reeks problemen en moeten daardoor zeer voorzichtig zijn’, zegt hij.

Gewapende opstand en sektarisch geweld

Journalisten in Pakistan voelen druk ‘van alle kanten’, hoewel de situatie in het land licht is verbeterd. ‘Ze zijn het doelwit van extremistische groepen, militante organisaties en de overheid’, staat in een een rapport over persvrijheid van Reporters Without Borders (RSF).

Volgens het rapport dat begin januari werd gepubliceerd, is Pakistan twaalf plaatsen gestegen in de persvrijheidsindex, van de 159ste plaats in 2015 naar de 147ste in 2016.

In de afgelopen tien jaar werden meer dan honderd journalisten vermoord in Pakistan. In 98 procent van de gevallen ging het om journalisten uit de FATA, Khyber Pakhtunkhwa en Baloetsjistan.

De afgelopen tien jaar werden meer dan honderd journalisten vermoord in Pakistan, bijna allen uit de FATA, Khyber Pakhtunkhwa en Baloetsjistan.

De Pakistaanse Federale Unie voor Journalisten heeft geëist van de overheid geëist tientallen oude zaken te heropenen voor onderzoek, maar tot nu toe gebeurde dat niet.

Vorig jaar rapporteerde de Internationale Federatie van Journalisten dat Pakistan behoort tot de meest gevaarlijke landen in de wereld voor journalisten.

De IFJ noemt ‘de gewapende opstand en sektarisch geweld’ als een van de oorzaken, maar zegt in veel gevallen ‘betrokkenheid van overheidsinstellingen’ te vermoeden.

De moordenaars blijven in de meeste gevallen op vrije voeten. Tot nu toe zijn er slechts drie veroordelingen geweest, waarvan de laatste in mei 2016.

Een districtsrechtbank in KP veroordeelde Aminullah tot levenslange gevangenisstraf voor de moord op de journalist Ayub Khattak in 2013. Khattak schreef over drugshandel en zijn moordenaar Aminullah was betrokken bij die handel.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift