Amartya Sen wil betere informatie voor iedereen

Nobelprijswinnaar Amartya Sen laat zich in een uitgebreid gesprek met MO* scherp uit over communautaire identiteiten en hij breekt meer dan één lans voor kwaliteitsvolle informatie.

Amartya Sen is tachtig en kreeg in 1998 de Nobelprijs voor Economie. Zijn bijdrage aan het mondiale debat is echter niet beperkt tot zijn vakgebied. Sen publiceerde zowel over ontwikkeling, identiteit, cultuur, rechtvaardigheid als India in al zijn aspecten.

In het interview dat vorige week in het vernieuwde MO* verscheen, toont Amartya Sen zich een vurig pleitbezorger van een goed geïnformeerd publiek debat als fundament voor openbaar beleid. En daarvoor ziet hij een cruciale rol weggelegd voor de media, die ervoor moeten zorgen dat er een redelijk en goed onderbouwd publiek debat over relevante onderwerpen mogelijk is en ook echt plaatsvindt. Maar zijn de media nog wel in staat die rol te spelen in een toenemend commerciële omgeving? Sen denkt van wel. Hij ziet de problemen wel die samenhangen met commercialisering en dan vooral het belang van advertenties in het businessmodel, maar hij gelooft dat de onderlinge concurrentie tussen media ook heilzame effecten kan hebben.

Kwalitatieve en betrouwbare informatie is essentieel

De klemtoon op de keuzevrijheid en het morele handelen van individuen resulteert bij Amartya Sen nooit in het afwijzen van publieke voorzieningen en verantwoordelijkheden. Integendeel: die openbare diensten moeten individuen juist in staat stellen hun keuzebeperkingen te overwinnen. Als het vermogen van mensen om zelf te kiezen zo cruciaal is, wat heeft Sen dan geleerd over de manier waarop mensen keuzes maken, na pakweg zestig jaar van actief onderzoek op terreinen als econometrie en fundamentele ethiek, culturele kritiek en ontwikkelingseconomie, Europees beleid en Aziatische ambities?

‘Dat informatie van levensbelang is om redelijke keuzes te maken’, reageert hij. ‘Ik ben tachtig geworden en het valt mij echt op hoe wezenlijk het vermogen om na te denken en te redeneren is voor de mensheid, ook bij de allerarmste, ongeschoolde en ongeletterde mensen – op voorwaarde dat ze beschikken over ernstige en toereikende informatie. Ik ben er ook van overtuigd dat mensen weloverwogen keuzes kunnen maken die breder zijn dan de zogenaamde “rationele keuzes”, die meestal gedefinieerd worden als uitdrukking van welbegrepen eigenbelang. Mensen kunnen wel degelijk kiezen voor het belang van de samenleving of van andere, kwetsbaardere mensen. Maar tussen de mogelijkheid van een dergelijke keuze en de realisatie ervan staan heel wat praktische barrières, zoals misleidende informatie of de opgefokte emoties van communautaire identiteiten. Het is dan ook onze opdracht om daar alternatieven tegenover te zetten, zoals correcte en degelijke informatie, en evenwichtige denkbeelden over identiteit.’

Het uitgebreide interview met Amartya Sen is te lezen in het lentenummer 2014 van MO* magazine. MO*magazine is verkrijgbaar via een apart abonnement (€ 20) en los te kopen in een aantal wereldwinkels en boekhandels (€ 5,5). Knack-abonnees ontvangen MO* automatisch bij hun abonnement.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur