Egypte kiest

Interview met Mohamed Abd Allah Elsheikh van de 6 april beweging

Meer dan vijftig miljoen Egyptenaren zijn opgeroepen om volgende week hun stem uit te brengen in de eerste presidentsverkiezingen die het land kent na de val van Hosni Moebarak. Ruim dertien kandidaten zijn in de running, waaronder vroegere medewerkers van de vorige president: Amr Moussa van de Arabische Liga die een tijdlang minister van buitenlandse zaken van Egypte was en Ahmed Shafiq, een gepensioneerde commandant in het leger en laatste premier onder Moebarak. De politieke sfeer is bijzonder gespannen en de concurrentie is enorm groot. ‘Maar als er met de resultaten gefraudeerd wordt, dan wordt het gegarandeerd een bloedbad in Egypte’, zegt Mohamed Abd Allah Elsheikh, verantwoordelijke training en bewustmaking bij de ‘6 april movement’.

  • MO* Mohamed Abd Allah Sheikh MO*

De 6 april beweging is in 2008 ontstaan als facebookgroep ter ondersteuning van de stakingen van textielarbeiders in de stad El-Mahalla El-Kubra en speelde een belangrijke rol in de massale volksopstand die op 11 februari de afzetting van Hosni Moebarak afgedwongen heeft. Mohamed Abd Allah kwam naar België op uitnodiging van Amnesty International.

Hoe ziet de politieke kaart in Egypte er uit op dit moment, vijftien maanden na de val van Moebarak en vijf maanden na de overwinning van de Moslimbroeders in de parlementsverkiezingen?

Mohamed Abd Allah Elsheikh: Volgens mij zijn er nu vijf krachten in Egypte: de Hoge Raad van de Strijdende Krachten. De feloel, dat zijn de aanhangers van het oude regime zoals presidentskandidaten Ahmed Shafiq en Amr Moussa. De islamisten: de Moslimbroeders en de salafisten. En het vijfde blok zijn de revolutionairen en de mensenrechtenactivisten. De eerste vier krachten zijn nu de winnaars. De Militaire Hoge Raad leidt het land en heeft de controle over alles. De feloel worden door die Hoge Raad beschermd want tot nu toe is niemand bestraft voor de doden die tijdens de revolutie zijn gevallen. Ze beschikken over veel middelen want de meeste zakenmensen behoren tot deze groep. De Moslimbroeders beschikken over een groot netwerk. Ze zijn goed georganiseerd en hebben ook heel wat financiële middelen. De salafisten zijn niet goed georganiseerd, maar hebben veel aanhang en een groot potentieel dat ze kunnen activeren. Die aanhang hebben ze kunnen opbouwen onder Moebarak, die hen heeft gebruikt om de Moslimbroeders af te zwakken. Ze hadden de vrijheid om hun ideeën te verkondigen, niet alleen in de moskeeën maar ook via televisiestations en satellietzenders. De verliezers zijn de revolutionairen. Maar dat zal niet zo blijven. 

Hoezo zal het niet zo blijven?

Mohamed Abd Allah Sheikh: De revolutionairen beschikken over iets dat de anderen niet hebben: het feit dat ze in hun zaak geloven. Ze hebben een groot doorzettingsvermogen en zijn niet bang. Ze hebben geen andere keuze dan door te gaan. Uiteindelijk hebben ze niets te verliezen. Ze hebben noch geld noch mogelijkheden om buiten Egypte een nieuw leven te beginnen. Dat willen ze trouwens ook niet. Als ze zich blijven verzetten zullen ze winnen. De stabiliteit is nog ver weg in Egypte en de revolutionairen hebben geen adres. Als men stabiliteit wil moet men ervoor zorgen dat de eisen van de revolutie gerealiseerd worden.

Bieden de presidentsverkiezingen een garantie om de eisen van de revolutie te realiseren?

Mohamed Abd Allah Sheikh: Wat wij willen is dat er een punt gezet wordt achter de heerschappij van de Militaire Raad. De militairen zijn mislukt in het bestuur van het land. Ze hebben ons vertrouwen geschonden. Er is genoeg schade aangericht, er zijn genoeg doden gevallen. Wij willen niet dat de Hoge Militaire Raad de relatie tussen het volk en het leger verder beschadigt.

Sommigen vinden deze verkiezingen nutteloos want ze zullen het verschil niet kunnen maken, daarom verklaren ze dat ze niet gaan stemmen.

Mohamed Abd Allah Sheikh: Daar zijn we niet mee akkoord want we willen dat de Militaire Raad terugkeert naar de kazernes en de macht overdraagt aan een burgerlijke leiding. Het leger heeft een functie en dat is het verdedigen van alle Egyptenaren. Het leger mag niet meedoen aan de politiek want het zal partij moeten kiezen en dat is gevaarlijk. Het mag niet in confrontatie komen met de bevolking. Wat ondertussen meermaals gebeurd is. Sinds de afzetting van Moebarak zijn er zestienduizend mensen verschenen voor de militaire rechtbank. Dit moet ophouden.

Is het leger bang om zijn economische voordelen te verliezen?

Mohamed Abd Allah Sheikh: Ik denk dat het leger economische activiteiten mag hebben. Op zich is daar niets mis mee. Maar er moet transparantie zijn. Er moet een hoge instantie komen die toeziet op het budget van het leger. En dat is de bedoeling van deze verkiezingen. Wij rekenen erop dat deze verkiezingen het verschil zullen maken en wij zullen via democratische middelen de nieuwe president onder druk zetten om de eisen van de revolutie te verwezenlijken. Wat ik wil is een verkozen president. Een revolutionaire president die ervoor zorgt dat de doelstellingen van de revolutie gerealiseerd worden zodat we overgaan naar een nieuwe fase en we de nadruk kunnen leggen op de economische heropleving en het opbouwen van een moderne en democratische staat.

En wat als iemand als Am Moussa de verkiezingen wint?

Mohamed Abd Allah Sheikh: Door eerlijke of door vervalste verkiezingen? Volgens mij zal hij niet winnen als de verkiezingen eerlijk verlopen. Maar als ze vervalst worden dan komen we op straat.

De stabiliteit is nog ver weg in Egypte en de revolutionairen hebben geen adres. Als men stabiliteit wil, moet men ervoor zorgen dat de eisen van de revolutie gerealiseerd worden.
Bestaat er een kans dat deze verkiezingen vervalst zullen worden?

Mohamed Abd Allah Sheikh: In de eerste verkiezingen na de revolutie waren de revolutionaire kandidaten het meest populair maar de Hoge Militaire Raad heeft de revolutionairen aangevallen, opgesloten en hen bij de bevolking zwart gemaakt door hen te beschuldigen van collaboratie met buitenlandse krachten en geld te ontvangen van het buitenland. Tegelijkertijd werden de Moslimbroeders zacht aangepakt. En het zijn dezelfde mensen die veel afgezien hebben onder Moebarak.

Nu, niets garandeert dat de verkiezingen correct zullen verlopen. In de huidige situatie waar de mannen van Moebarak nog aan de macht zijn en waar de media nog door de Militaire Raad gestuurd worden is de kans enorm klein dat de verkiezingen correct zullen verlopen.

Vele opiniepeilingen voorspellen de overwinning van Amr Moussa want de man is enorm populair, zegt men.

Mohamed Abd Allah Sheikh: Ik geloof niet in deze opiniepeilingen. Ze zijn gestuurd door de Hoge Militaire Raad. Als de resultaten van de verkiezingen vervalst worden dan wordt het gegarandeerd een bloedbad in Egypte. Niemand zal dat aanvaarden. Amr Moussa beschikt niet over meer populariteit dan de andere kandidaten en naar mijn gevoel zal hij de verkiezingen niet winnen tenzij die verkiezingen vervalst worden.

Een andere mogelijkheid is dat de kandidaat van de Moslimbroeders deze verkiezingen wint, is dat dan een goede zaak?

Mohamed Abd Allah Sheikh: Voor ons als 6 april beweging is het uiteindelijk niet belangrijk wie deze verkiezingen wint, als het maar geen feloel is. We voeren ook geen actie voor de ene of andere kandidaat. De kandidaat van de Moslimbroeders, Khairat Al-Chater, werd door de kiescommissie geweigerd, zogezegd omdat hij een strafblad had. De man was een politiek gevangene onder Hosni Moebarak. Nu hebben ze Mohamed Mursi als kandidaat. Hij maakt ook veel kans om verkozen te worden. Khaled Ali is een linkse activist en advocaat, hij is de kandidaat van de revolutionairen. Verder is er Hamdin Sabbahi, ook een linkse politicus en Abdoel Monem Aboe Lfotoeh, een ex-moslimbroeder topman maar die ook veel aanhang heeft bij de seculieren. Wij, als beweging die ijvert voor democratie en mensenrechten, beschouwen de moslimbroeders als concurrenten maar niet als vijanden. We voeren dus geen actie tegen hen. Uiteindelijk hebben we zelf geen politieke ambities. Wat we wel willen is vermijden dat iemand van de feloel, iemand zoals Amr Moussa bijvoorbeeld of Ahmed Shafiq, verkozen wordt. Want die zal echt het oude systeem een nieuw leven inblazen en dan zal het gedaan zijn met de revolutie en ook met ons.

De Moslimbroeders hebben aangetoond dat ze alles doen om een confrontatie met de Militaire Raad te vermijden.

Mohamed Abd Allah Sheikh: Niemand is in staat om in confrontatie te zijn met de Hoge Militaire Raad zoals men niet in confrontatie kon komen met Moebarak. De Moslimbroeders hebben gezwegen en hebben de revolutionairen niet gesteund maar hebben niet op ons geschoten. Ik wil me niet laten leiden tot een confrontatie met de Ikhwan. Wat ons kan helpen is dat we samenwerken. Want de angst valt weg wanneer we samen aan één lijn trekken.

Is Tunesië voor jullie een voorbeeld?

Mohamed Abd Allah Sheikh: Zeker en vast. Maar de buitenlandse krachten spelen niet zo hard in Tunesië als in Egypte en het Tunesische leger krijgt niet ieder jaar miljoenen dollars van Amerika. Daar heeft het leger ook niet de macht gegrepen, ook niet voor één dag. Dat de VS invloed en macht hebben in Egypte is nogmaals gebleken in de zaak van de Amerikanen die voor ngo’s in Egypte werkten en beschuldigd werden van illegale politieke activiteiten. Afgezien van de vraag of die mensen al dan niet terecht werden beschuldigd, hoe kan ik een overheid au serieux nemen die zegt dat ze alleen voor God knielt en die diegenen die de Amerikaanse medewerkers verdedigen collaborateurs noemt en dan een paar dagen later hen op een militair vliegtuig zet richting VS? Hoe kan ik die mensen nog geloven?

(*) Ex-leden van de NDP, de partij van voormalige president Mubarak, die het parlement en de verschillende gouvernementen domineerde en het symbool was van de corruptie van het vorige regime.

ex-leden van de partij van voormalige president Mubarak. Die partij, de NDP, domineerde het parlement en de verschillende gouvernementen en was hét symbool van de corruptie van het vorige regime.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur