Voor eeuwig en een dag allochtoon

Vorige week, in een restaurantje in Kennesaw, net iets buiten Atlanta, zei ik iets tegen mijn man over “bij ons thuis”. Hij keek verbaasd naar me. Ik heb vijftien jaar in België gewoond. Wanneer ik het in die vijftien jaar over thuis had, bedoelde ik Nigeria. Nu, nog geen vijf weken in de Verenigde Staten, betrap ik me erop dat ik spontaan België “thuis” noem. Wat volgde was een analyse van waarom ik nu precies België meer als thuis beschouw dan in de voorbije jaren.

  • Brecht Goris Chika Unigwe. Brecht Goris

Hier ben ik, op het eerste zicht, Afrikaans-Amerikaan. Als ik spreek vragen mensen waar mijn tongval vandaan komt. Het is interessant te merken dat de vraag meestal niet ‘Waar kom je vandaan?’ is, maar ‘Where’s the accent from?’.

Als mensen hier toch vragen waar we vandaan komen zeg ik niet ‘Ik kom uit Nigeria’ wanneer mijn man ‘België’ antwoordt. Het onderscheid is misschien minder belangrijk geworden voor mij. Of misschien is het gemakkelijker om mijn Belgische nationaliteit te aanvaarden als niemand vraagt waar ik oorspronkelijk vandaan kom.

Twee huizen verder hier in Marietta woont een Brits koppel. Ik had al van het vriendelijke “Britse koppel” gehoord van een buurvrouw voordat ik de mensen aan de schoolbushalte ontmoette. Ze had nooit iets toegevoegd aan de nationaliteit van die mensen. “Bij ons in België” zouden die twee mensen en hun kinderen geclassificeerd worden als “alllochtonen”, want ze zijn allebei van Indische origine, en ze hebben ook Indische namen.

Een allochtoon herken je direct

Want een “allochtoon” herken je direct: ze zien er niet “autochtoon” uit, behoren niet tot het “juiste” ras. “Allochtonen” blijven blijven eeuwig uitgesloten, want de term sluit mensen uit. Het betekent dat hoeveel je je ook integreert, hoe goed je werkt aan je Nederlands, je toch nooit wordt aanvaard als een “echte” Vlaamse, omdat die “echte” Vlaamse toch blank is. Jouw kinderen en de kinderen van je kinderen die in Vlaanderen geboren zijn, maar die er nog altijd niet “echt Vlaams” uitzien of geen “echte” Vlaamse namen hebben zullen voor eeuwig en een dag “allochtonen” blijven.

Als “autochtoon” de oorspronkelijke bevolking van een land aanduidt, dan is “allochtoon”, althans in zijn huidig gebruik, er niet het tegengestelde van. Daarom kunnen een in Mechelen geboren en getogen Mostafa met ouders uit Marokko of een Koen met een Afrikaanse moeder en een Vlaamse vader gezien worden als “allochtonen” terwijl een Prinses Claire met een Britse vader en een Vlaamse moeder aanvaard wordt als “autochtoon”. Een Elio Du Rupo, met twee Italiaanse ouders, wordt als autochtoon beschouwd, maar een Wouter Van Bellingen, met twee Vlaamse ouders, niet.

Het is ook de reden waarom we Gotye, die zichzelf beschrijft als een Australian singer/song-writer, als autochtoon beschouwen, maar niet een Rachida die in Antwerpen geboren en getogen is en die zich waarschijnlijk meer Belg voelt dan Gotye. All fingers are equal. But some are more equal than others. Als een land monocultureel wil blijven, gebruikt het termen als “allochtoon” om dat doel te bereiken.

Olie op het vuur van de vooroordelen

Allochtoon is een lelijk woord dat polariseert. Het is een woord dat zegt: ‘Jij bent hier niet thuis.’ Het is een woord dat de retoriek van “wij” en “zij” voedt in een land waarin het zeer moeilijk is je als niet-blanke welkom te voelen. Het voedt een klimaat in een land waarin het aanvaardbaar wordt om tegen een oude, zieke, vreemde patiënt te zeggen: ‘Je moet Vlaams leren, je bent in Vlaanderen’, wanneer je hoort dat hij geen Vlaams spreekt.

Het moedigt mensen aan om het die andere te verwijten dat hij of zij het moeilijk vindt om een job te vinden met een “vreemde” naam. Het dagelijkse gebruik van de term functioneert als olie op het vuur van de vooroordelen die de voedingsbodem zijn van racisme, discriminatie en xenofobie. Want als “zij” niet tot “ons” behoren, en “wij” zijn de norm, dan moet er wel iets mis zijn met “hen”.

Monoculturaliteit is niet meer haalbaar in een wereld die al lang geglobaliseerd is en dat verder zal blijven doen. Vroeg of laat zal Vlaanderen dat ook ontdekken. Ooit zullen we ook bij ons in Vlaanderen ontdekken dat Vlaams zijn groter is dat blank zijn. I have a dream.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2745   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur