De zes uitdagingen van Afrika's grootste economie

Wat Buhari's herverkiezing betekent voor Nigeria

Mike Bloomberg CC BY-NC-ND 2.0)

President Buhari

De herverkiezing van Muhammadu Buhari in Nigeria leidt tot een zekere voorspelbaarheid als het gaat om de politiek in het land. De president zal echter meer aandacht moeten besteden aan de economie, wil hij investeerders tevreden stellen, zegt Iwa Salami, specialist financiële regelgeving aan de University of East London.

Eind februari werd Muhammadu Buhari met 56 procent van de stemmen herkozen als president van Nigeria, tijdens verkiezingen die omgeven werden door controverse. Eerst werden de verkiezingen een week uitgesteld en vervolgens klonken er beschuldigingen van onregelmatigheden. De opkomst was laag en slechts 35 procent van de geregistreerden bracht een stem uit. Bij de verkiezingen in 2015 was dat 44 procent.

‘Een overwinning voor Abubakar zou een impuls gegeven hebben aan de economische groei op middellange termijn’

De concurrentie was sterk. De race om het presidentschap ging tussen de zittende president Buhari en een marktgeoriënteerde multimiljonair, Atiku Abubakar, de oppositieleider. Voor de verkiezingen voorspelden investeerders dat een overwinning voor Abubakar een impuls zou geven aan de Nigeriaanse economische groei op middellange termijn. Maar er bestonden ook zorgen over corruptiebeschuldigingen die Abubakar achtervolgen. Zelf ontkent hij alle beschuldigingen.

Buhari, een voormalige generaal, zette tijdens zijn eerste termijn in op het bestrijden van corruptie en veiligheidskwesties, maar kreeg alom kritiek omdat hij de economie zou verwaarlozen. Zijn economische beleid joeg sommige investeerders weg en had negatieve invloed op de groei.

Amerikaanse dollar

In 2015 introduceerde Nigeria maatregelen om de in- en uitstroom van buitenlands kapitaal in de binnenlandse economie te beperken. Dit leidde tot zorgen bij investeerders die bang waren hun geld niet meer uit het land te kunnen terughalen. In datzelfde jaar koppelde de regering de Nigeriaanse munt, de naira, aan de Amerikaanse dollar. Daardoor daalde de buitenlandse reserves aanzienlijk. Die koppeling werd in 2016 losgelaten, een beslissing waar investeerders blij mee waren, hoewel de naira daardoor sterk daalde ten opzichte van de dollar.

Na de eerste verkiezing van Buhari in mei 2015, was de Nigeriaanse beurs de slechtst presterende in de wereld. Volgens Bloomberg verloor de markt bijna de helft van zijn waarde in dollars. Aandelen daalden ook direct nadat de herverkiezing van Buhari bekend werd. De beurs had al 540,6 miljoen dollar in één dag verloren toen de verkiezingen een week werden uitgesteld.

De internationale obligatiemarkten reageerden echter positief op de verkiezingsuitslag. Obligaties in dollars, waar buitenlandse investeerders vaak een voorkeur voor hebben, stegen. Ook obligaties in naira stegen.

Buhari’s prioriteiten

In zijn eerste termijn richtte Buhari zich in belangrijke mate op de veiligheidskwesties in Nigeria. Wetend dat hij te maken heeft met sterke politieke oppositie en dat mensen verlangen naar economische groei en de voordelen daarvan, is het zaak dat hij nu meer aandacht geeft aan de economie. Dat vraagt om een ander, meer marktgericht beleid, zoals in 2016, toen de regering besloot de koppeling van de naira aan de dollar los te laten.

Om de economie te stimuleren, moet de regering de private sector aanmoedingen te investeren in infrastructuur. Tot nu toe stond de overheid de private sector investeringen in enkele projecten toe, in het bijzonder op het gebied van wegenbouw. Maar dit moet uitgebreid worden tot andere sectoren, zoals de spoorwegen.

‘Als de gouverneur van de Centrale Bank blijft, komen er geen radicale veranderingen komen op monetair gebied en dat zou de stabiliteit van de financiële markten ten goede komen’

Buhari’s overwinning betekent waarschijnlijk stabiliteit voor de financiële sector, in het bijzonder als de gouverneur van de Centrale Bank, Godwin Emefiele, blijft zitten. Abuakar dreigde ermee hem te vervangen, als hij de verkiezingen zou winnen. Als Emefiele blijft en zijn termijn die in juni afloopt, vernieuwd wordt, zou dit de stabiliteit van de financiële markten ten goede komen.

Het betekent dat er geen radicale veranderingen komen op monetair gebied die de waarde van financiële bezittingen kunnen beïnvloeden. Ook zijn er geen grote veranderingen te verwachten in de industriële sector, hoewel nog steeds de noodzaak bestaat om de Nigeriaanse productiesector te ontwikkelen om de werkgelegenheid te stimuleren.

Het hoge begrotingstekort, het schuldenniveau en corruptieniveau kunnen zonder twijfel het investeerdersvertrouwen in Nigeria doen verdampen. Buhari kampt ook met kritiek op zijn onervaren beleidsadviseurs, die de geloofwaardigheid van nieuw beleid in de toekomst kunnen ondermijnen. Het is verder onduidelijk of het kabinet hervormd gaat worden en of ministers op belangrijke posten, zoals de minister van Financiën, blijven zitten.

Toch worden er geen grote veranderingen in de omgeving van Buhari verwacht in zijn tweede termijn. En omdat investeerders van voorspelbaarheid houden, kan een voortzetting van het beleid goed uitpakken voor het investeerderssentiment.

Grootste economie van Afrika

Het Nigeriaanse bestuur moet zich concentreren op principes van de rechtsstaat, die essentieel zijn voor het opbouwen van een levendige markteconomie. De zes dimensies van bestuur, zoals genoemd in het World Governance Indicators Project van de Wereldbank, gaan direct over de uitdagingen waar Nigeria mee te maken heeft.

Het versterken van aansprakelijkheid, politieke stabiliteit en de afwezigheid van geweld, een effectieve overheid, kwalitatieve regelgeving, rechtsstaat en inperking van corruptie kan Nigeria op weg helpen naar herstel en groei.

Ondanks alle moeilijkheden, is Nigeria nog steeds de grootste economie van Afrika en de grootste olieproducent op het continent. Met een omvangrijke markt en een groot potentieel voor buitenlandse investeringen, moet elke slimme investeerder dit land in de gaten houden.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift