Heeft Congo kans van slagen?

Na decennia van conflict en (nog steeds voortdurend) geweld bevindt de Democratische Republiek Congo (DRC) zich sinds 2002 officieel in een periode van zogenaamde ‘postconflictwederopbouw’. 

In 2002 werd in Sun City in Zuid-Afrika een vredesakkoord ondertekend, waarna in juni 2003 een regering van nationale eenheid werd gevormd. Een nieuwe grondwet werd opgesteld en in 2006 door de bevolking goedgekeurd, waardoor de weg open lag voor ‘de eerste democratische verkiezingen sinds de onafhankelijkheid’ (einde 2006).

Maar formele veranderingen zijn één zaak, reële veranderingen zijn iets anders. In deze paper willen we dan ook bekijken hoe de heropbouw van de staat er ‘op het terrein’ uitziet. De vraag is hierbij overigens niet zozeer of de verschillende buitenlandse interventies die het proces van wederopbouw proberen te sturen, hebben gewerkt. We proberen vooral te achterhalen wat de betekenis is van deze recente periode in het licht van een langduriger en complexer proces van staatsvorming. We gaan dus niet zozeer kijken wat er ‘van buitenaf’ wordt geïntroduceerd, maar wat er ‘binnenin’ gebeurt (en is gebeurd). We willen vooral de lokale praktijken en de logica van ‘lokaal’ bestuur van de Congolese staat begrijpen. En dat kan niet door enkel te kijken naar de institutionele en formele reconstructie (bijvoorbeeld welke ministeries er zijn heropgebouwd of functioneren) of door te kijken naar de manier waarop het overheidsbeleid wordt geformuleerd (bijvoorbeeld welke maatregelen een bepaald ministerie heeft uitgevaardigd). Ons onderzoek heeft zich dan ook toegespitst op de manier waarop de Congolese staat dagelijks functioneert. Door dat ‘reële’ bestuur binnen twee sectoren te bestuderen, proberen we het functioneren van de Congolese staat en van het lokale bestuur te begrijpen.

We hebben ons toegespitst op twee sectoren die erg verschillend zijn, maar die allebei een belangrijke rol spelen in het leven van de Congolezen: het onderwijs en de beveiliging van grondrechten. Bij het onderwijs besteden we aandacht aan het lager onderwijs en de lagere scholen. De studie over grondrechten analyseert de toegang tot landbouwgrond in de stad. Beide gevalstudies betrekken overigens ook expliciet de rol van niet-staatsactoren in de analyse.

Vooraleer we dieper ingaan op de gevalstudies, willen we eerst wat meer achtergrondinformatie geven over de context van de wederopbouw in Congo. Vervolgens zoemen we in op de twee gevalstudies over grondbeheer en onderwijs. Nadien kijken we op basis van die cases naar bestuur als een onderhandelingsproces tussen de staat en de samenleving en onderzoeken we de implicaties hiervan voor een ‘reconstructie’ van de staat in Congo. Ten slotte maken we de zaken nog concreter en denken we na over hoe het verder moet met die heropbouw.

Download hier deze MO*paper.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3068   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift