In 1994 was God op reis

Tijdens het Amahoro Rwanda Filmfestival dat afgelopen weekend plaatsvond in Espace Senghor in Etterbeek, ging de Belgisch/Rwandese film Le jour où dieu est parti en voyage in Brusselse avant-première. De debuutfilm van de Belgische regisseur Philippe Van Leeuw viel voordien reeds in de prijzen op het Filmfestival van San Sebastian, en vorige week nog op het festival van de franstalige film in Namen.
Deze low budget prent brengt het verhaal van twee mensen op de vlucht voor de genocide die in april 1994 in Rwanda uitbrak. Als wild, opgejaagd door Hutu-bendeleden die met de machete in de hand elk dorp uitkammen op zoek naar nieuwe slachtoffers, proberen ze te overleven in het woud (een aantal scènes werden opgenomen in Nyungwe National Park).
Jacqueline, sterk vertolkt door Ruth Nirere (ook bekend als zangeres Shanel), weet te ontsnappen aan de eerste golf van moordend geweld, door zich schuil te houden op de zolder van het huis van Belgen die hals over kop het land verlaten. Terug in haar dorp vindt ze de lijkjes van haar vermoorde kinderen, maar moet ze onmiddellijk op de vlucht slaan voor haar hysterische dorpsgenoten.
Tijdens haar tocht treft ze een gewonde man (gespeeld door Afazali Dewaele) aan, die zich schuilhoudt voor zijn achtervolgers. Jacqueline verzorgt hem en samen trachten ze met primitieve middelen in de natuur te overleven. Beide protagonisten evolueren psychologisch in tegenovergestelde zin. Terwijl de man de hoop op een betere toekomst blijft koesteren, valt Jacqueline langzaam maar zeker ten prooi aan waanzin. 

Nauwelijks gesproken


Le jour où dieu est parti en voyage is een film waarin nauwelijks gesproken wordt. De beelden spreken echter des te meer voor zich. Philippe Van Leeuw heeft een kleine, maar desalniettemin sterke rolprent afgeleverd, waarin hij probeert in de huid van de slachtoffers van de genocide te kruipen. Zo verbeeldt hij als het ware de pijn en de angst van mensen die door hun medemens tot opgejaagde beesten zijn gedegradeerd.
Philippe Van Leeuw is aan het scenario beginnen schrijven toen hij de eerste televisiebeelden van de genocide te zien kreeg en Belgische kennissen hem de anekdote vertelden van een Tutsi-meisje dat ze op zolder verstopten, maar waarover ze geen nieuws meer hadden. Van Leeuw heeft getracht zich in te beelden hoe haar verdere leven er zou hebben kunnen uitzien. Met het scenario is hij vervolgens naar Kigali getrokken, waar hij een aantal mensen om advies heeft gevraagd en waar hij groen licht heeft gekregen voor de opnames. 
Voor de atheïst Van Leeuw is de genocide nog maar eens het bewijs dat god niet bestaat. En voor de gelovigen kan het niet anders geweest zijn, dan dat god in april 1994 niet aanwezig was, maar dat hij op reis was…

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2916   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Erik Gobbers bestudeert stedelijke socio-culturele verenigingen in Lubumbashi in het kader van zijn thesis aan de VUB, in samenwerking met een onderzoekscentrum van de Universiteit van Lubumbashi.