24.10-25.06

Tentoonstelling: Auschwitz.camp

Van 24 oktober 2019 tot 25 juni 2020 in Kazerne Dossin in Mechelen

Kazerne Dossin pakt dit najaar uit met een nieuwe tentoonstelling over Auschwitz: Auschwitz.camp. Het kamp werd na de Tweede Wereldoorlog hét symbool van de Holocaust. Maar achter de horror schuilt er een verbazingwekkend verhaal van kolonisatie en industrie.
 
Vanuit de Dossinkazerne werden meer dan 25.000 Joden en Roma naar Auschwitz gedeporteerd. 75 jaar geleden werd het verzamelkamp in Mechelen bevrijd. Iets later, in januari 1945, gebeurde hetzelfde met het kamp in Auschwitz. “In dit herdenkingsjaar willen we dan ook het opmerkelijk gelaagde en vaak ongekende verhaal achter Auschwitz vertellen”, zegt Christophe Busch, Algemeen Directeur van Kazerne Dossin en curator van de tentoonstelling.

Auschwitz, een nieuwe Duitse stad

De expo analyseert hoe de gruwelijke massamoord van de nazi’s duidelijk verbonden was met hun koloniale drang. De Duitsers wilden namelijk het Poolse grondgebied dat ze na WOI verloren, recupereren. Die uitbreiding naar het Oosten kwam ook voort uit de wens van de nazi’s naar meer ‘Lebensraum’. Na de inval in Polen in 1939 werden plannen gemaakt om nieuwe Duitse industrie naar het herwonnen Poolse gebied te brengen. Door de aanwezigheid van grondstoffen kwamen ze terecht in het Poolse stadje Oświęcim (in het Duits Auschwitz). In 1941 start de bouw van de IG Farbenfabriek, een chemieconcern waar o.a. synthetisch rubber voor autobanden zou gemaakt worden. In het stadje moest een nieuwe moderne arbeiderswijk komen voorzien van parken, zwembaden en modern transport. Maar de fabriek lag ook op een steenworp van Auschwitz I, een concentratiekamp dat een jaar eerder opricht werd voor Poolse verzetsstrijders. IG Farben sloot een overeenkomst met de SS: gevangenen mochten ingezet worden voor dwangarbeid in de fabriek. Zo ontstond een gevaarlijke dynamiek. “Het contrast tussen de moderne facelift die Oświęcim zou krijgen, en de erbarmelijke omstandigheden in het kamp, kon niet groter zijn” licht Christophe Busch toe.

Dieren

Nieuw ‘lebensraum’ vroeg ook om meer voedselvoorziening. Een nieuwe bio-industrie leidde ook in de omgeving van het kamp tot de oprichting van o.a. viskwekerijen, legbatterijen, varkens- en pluimveefokkerijen. In enkele concentratiekampen werden zelfs angorakonijnen gefokt voor vlees, bont en wol. En er zijn ook levende dieren te zien in de expo: een formicarium met mieren gevuld toont hoe de nazi’s hun ideale samenleving zagen: één sterke leider, de koningin, en duizenden werkers.

Verboden beelden tonen leven en dood

Ook het leven in het kamp komt uitgebreid in de expo aan bod. Terwijl de gevangenen voortdurend in levensbedreigende omstandigheden verkeren, maken de bewakers tijd voor ontspanning en plezier. Dat ongelooflijk schril contrast toont de expo aan de hand van twee unieke fotoalbums. Dat is bijzonder want het was verboden foto’s te nemen in het kamp. Het album van de SS-officier Höcker illustreert het zorgeloze leven van de kampbewakers, terwijl het Lilly Jacobalbum het lot van de slachtoffers toont.

Selfies bij Arbeit macht frei

Met foto’s van Hans Citroen toont de tentoonstelling wat er vandaag overblijft van deze geschiedenis. Terwijl de museumsite van het kamp worstelt met massatoerisme, is de weidse omgeving bezaaid met stille getuigen. Medecurator en auteur Hans Citroen woonde een tijd in de stad: “Ook in Auschwitz vind je restanten van wat er gebeurd is. Kamppalen werden door de bewoners gebruikt om er bijvoorbeeld een kippenhok van te maken. Een gevangenkamp zijn nu garageboxen. De treinsporen liggen nog tussen de velden. Het historisch belang van die dingen is groot, maar hoe ga je daar mee om? Mensen nemen selfies aan de poort van Auschwitz I. De toeristische instroom is enorm groot. We willen met onze expo bezoekers ook laten nadenken over herinneringseducatie, een belangrijk gegeven voor Kazerne Dossin.”
 
De tentoonstelling start op 24 oktober 2019 en loopt tot 25 juni 2020. Ze is individueel te bezoeken of in groep met gids.

Alle info: www.kazernedossin.eu

donderdag, 24 oktober, 2019 - 10:00 tot donderdag, 25 juni, 2020 - 18:00