‘De regering maakt de bescherming van LGBTQI-kinderen onmogelijk’

LGBTQI in Hongarije: ‘De propagandawet is een poging om banden met het buitenland te versterken’

Justin van Dyke / Flickr (CC BY 2.0)

De Gay Pride in Budapest in 2015

Dat de Hongaarse LGBTQI-gemeenschap het hard te verduren heeft onder het beleid van Victor Orbán, is geen geheim. Luca Dudits werkt voor Háttér, een Hongaarse organisatie die al meer dan een kwarteeuw opkomt voor de rechten van LGBTQI-personen in dat land. In deze blog vertelt ze waarom ze de straat opgaan voor de 26ste Budapest Pride March.

Op 10 juni introduceerde de Hongaarse regeringspartij Fidesz een verbod op “de voorstelling en promotie van genderidentiteit die verschilt van het geslacht bij de geboorte, de aanpassing van geslacht en homoseksualiteit” voor jongeren onder de 18 jaar. Voor publieke diensten is dit volledig verboden, voor alle leeftijden.

Deze bepaling kwam tot stand via amendementen op de wetten ter bescherming van kinderen en de familie, op de media, bedrijfsadvertenties en het publiek onderwijs. In mensentaal: LGBTQI-thema’s kunnen niet meer aan bod komen op plaatsen waar kinderen kunnen zijn: op school, in reclame, op tv, in boeken, in de cinema, … en zelfs op straat.

Voor Háttér, de Hongaarse organisatie die opkomt voor de rechten en het welzijn van LGBTQI-personen, betekende het dat ze voor de zoveelste keer een versnelling hoger moesten schakelen.

Doelbewuste discriminatie

De maatregelen van de regering Orbán zijn bijna een kopie van de propagandawet die in 2013 werd ingevoerd in Rusland. De wet in Rusland zette aan tot (extra) haat en woede tegenover de LGBTQI gemeenschap en zorgde voor een toenemende homo- en transfobie.

LGBTQI-personen in Rusland kunnen niet openlijk spreken over hun seksuele of genderidentiteit. Het stigma, de stereotypen, de onzichtbaarheid en discriminatie van seksuele en genderminderheden is toegenomen; een stijging die zich ook weerspiegelt in de zelfmoordcijfers.

In tegenstelling tot wat premier Orbán beweerde op de EU-top eind juni, garandeert de Hongaarse staat de LGBTQI-gemeenschap allesbehalve haar rechten. Integendeel.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg oordeelde in 2017 dat de Russische propagandawet in strijd is met Europese wetgeving over vrijheid van meningsuiting en non-discriminatie.

We zien in de Hongaarse propagandawet dan ook een poging van Fidesz om haar banden met het Oosten te versterken en haar economische belangen in het buitenland te dienen. Wetende dat zo’n maatregel in strijd is met Europese mensenrechtennormen en als we zien wat de menselijke gevolgen zijn in Rusland, kan niemand ontkennen dat dit nefast is voor de Hongaarse LGBTQI-gemeenschap.

In tegenstelling tot wat premier Orbán beweerde op de EU-top eind juni, garandeert de Hongaarse staat allesbehalve hun rechten. Integendeel. Sinds haar aantreden in 2010 ondergraaft de Fidesz-KDNP regering en haar meerderheid in het Hongaarse parlement op een systematische manier de rechten van seksuele en genderminderheden.

De resem anti-LGBTQI- maatregelen die sindsdien zijn ingevoerd, spreken voor zich.

Anti-LGBTQI in wet en woord

In 2011 nam het Parlement een nieuwe grondwet aan die een huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht grondwettelijk uitsloot. Het voerde ook de Wet ter Bescherming van de Familie in met een erg beperkte definitie van erfrecht en familie.

Het Hongaars Grondwettelijk Hof oordeelde dat deze beperkte definities ongrondwettelijk waren, maar de Hongaarse regering legde dit oordeel naast zich neer. Sterker nog, het parlement voegde de discriminerende definitie van familie zelfs toe aan de grondwet.

In 2014 verklaarde de vertegenwoordiger van de Eerste Minister de oorlog aan de ‘homo-agenda’.

De Boedapest Pride die dat jaar gepland stond, werd verboden door de nationale politie. Ook dit gebeurde in strijd met een rechterlijke uitspraak die het verbod onwettelijk en discriminerend oordeelde. Hetzelfde herhaalde zich in 2012.

In 2013 vaardigde Fidesz’ regeringspartner KDNP een statement uit waarin het zich verzette tegen het akkoord tussen Hátter en de Hongaarse voetbalfederatie waardoor ook homoseksuele koppels en hun kinderen familietickets konden kopen voor matchen van het nationale team.

Een jaar later verklaarde de vertegenwoordiger van de Eerste Minister de oorlog aan de ‘homo-agenda’. Een parlementair initiatief in 2016 om geregistreerde partners hun rechten te ontzeggen, werd uiteindelijk ingetrokken.

Een versnelling hoger

Vanaf 2019 schakelden de Fidesz-leden een versnelling hoger. De toegang tot LGBTQI-gerelateerde websites werd geblokkeerd op het computernetwerk van de administratie van de burgemeester van Boedapest. Het districtskantoor van Pest legde een bedrijf dat koppels van hetzelfde geslacht toonde in zijn reclames een boete op van meer dan 1300 euro.

De voorzitter van het Nationale Parlement verweet koppels van hetzelfde geslacht die kinderen opvoeden, pedofilie. Hij stelde dat “normale homoseksuelen” zich proberen aan te passen en geen gelijkheid nastreven. Zo’n homo- en transfobe uitspraken door mensen met een officiële beleidsfunctie zijn intussen schering en inslag geworden.

De minister bevestigde publiekelijk dat het de bedoeling is om adoptie door homoseksuele koppels te voorkomen.

Ook op wettelijk vlak namen de aanvallen toe. Een wet van mei 2020, ingediend in opdracht van de regering, maakt het onmogelijk voor transgender en intersekse personen om hun gender wettelijk te registreren.

In oktober 2020 dreigde de afgevaardigde van Orbán juridische stappen te ondernemen tegen leerkrachten die het boek Wonderland is voor iedereen gebruiken, een educatieve uitgave van de lesbische organisatie Labrisz. In november 2020 werd de Equal Treatment Authority afgeschaft, die een fundamentele rol speelde bij de wettelijke bescherming van de LGBTQI-gemeenschap.

In december voegde het parlement een trans-stigmatiserende bepaling toe aan de grondwet en werd de minister voor Families gemandateerd om te beslissen over adoptie door ongehuwde koppels. De minister bevestigde bovendien publiekelijk dat het doel van die maatregel is om adoptie door homoseksuele koppels te voorkomen.

In januari van dit jaar werd de uitgever van Wonderland is voor iedereen uiteindelijk verplicht een stigmatiserende disclaimer op de kaft te zetten en lanceerde de ‘Mediaraad’, bestaande uit leden van de regeringspartijen, een onderzoek naar RTL Klub omwille van een video over regenboogfamilies.

In juni werd de befaamde wet met de ‘propagandamaatregelen’ ingevoerd. Sinds begin juli zijn ze van kracht.

Een perspectief voor LGBTQI-jongeren

Vier jaar geleden onderzochten we het schoolklimaat in Hongarije. De resultaten waren indrukwekkend. Respondenten getuigden over stampen, slagen en verwondingen. Bijna twee derde van de bevraagde LGBTQI-leerlingen ervoer verbale agressie omwille van hun seksuele oriëntatie en meer dan de helft gaf aan zich onveilig te voelen op school.

Met haar wetgevende ingrepen maakt de Hongaarse regering bescherming van LGBTQI-kinderen onmogelijk.

Om dit geweld te vermijden veranderen LGBTQI-leerlingen meermaals van school of verlaten ze vroegtijdig de schoolbanken. Dit kan al vanaf zestien jaar, aangezien Fidesz de leerplicht met twee jaar verlaagde. De VN-Commissaris voor de Rechten van het Kind eiste vorig jaar dat de Hongaarse regering stappen zou ondernemen om LGBTQI-kinderen te beschermen via bewustmakingscampagnes en schoolprogramma’s. Met haar wetgevende ingrepen maakt de Hongaarse regering net dit onmogelijk.

42 procent van de Hongaarse LGBTQI-personen heeft zelfdodingsgedachten. 30 procent heeft minstens één zelfdodingspoging ondernomen. Onderzoek van ILGA-Europe, de Europese koepel van LGBTI+ verenigingen in Europe en Centraal-Azië, toont dat het een gevoel van hopeloosheid is wat LGBTQI-jongeren tot zelfdoding aanzet.

De uitsluiting en het geweld dat ze ervaren binnen hun familie, op school, van medejongeren of hun religieuze gemeenschap is ondraaglijk. Terwijl de regering hun lijden alleen maar vergroot, zullen wij ons voor hen en andere LGBTQI-personen blijven inzetten.

Samen blijven strijden

En vele Hongaren doen dat samen met ons. Volgens een IPSOS onderzoek vindt bijna 60 procent van de Hongaren dat homoseksuele koppels dezelfde adoptierechten moeten hebben als heterokoppels en zijn ze van mening dat homoseksuele paren even goede ouders zijn als heteroseksuele koppels.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Als protest trokken we de avond voordat de propagandawet gestemd werd met duizenden naar het plein voor het parlement. Meer dan 100.000 mensen tekenden een petitie tegen het initiatief. Samen met onze buitenlandse partners spreken we alle juridische instrumenten aan om de wet te doen intrekken, zowel in Hongarije als daarbuiten.

En wat dat laatste betreft, lijkt er na vele jaren iets te zijn veranderd. Achttien EU-lidstaten ondertekenden een verklaring tegen de wet. Het Europees Parlement vaardigde een resolutie uit die de Europese Commissie tot actie opriep en dreigde haar anders voor het Hof van Justitie te brengen. En na woorden kwamen dan ook daden: de Commissie startte een inbreukprocedure tegen Hongarije.

Maar dit is slechts het begin. Laten we de druk nu samen hoog houden om het tij te doen keren. En daarom stappen we vandaag in de zesentwintigste Budapest Pride Parade.

Luca Dudits werkt als communicatieverantwoordelijke voor Háttér.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur