Beyond 2014: 2 miljard jongeren in een volle wereld

Op 23 april ging in Stockholm een internationale parlementaire conferentie over bevolking en ontwikkeling van start. Het is een opvolging van de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling (ICPD), de grensverleggende conferentie uit 1994 die vrouwenrechten centraal stelde in de strijd voor verdere ontwikkeling en bevolkingsplanning. Twintig jaar later worden in Stockholm de geboekte resultaten bekeken en de nieuwe strategie na 2014 vastgelegd. Max De Boeck volgt de conferentie voor MO*.

  • Parlementsleden maken zich klaar voor de conferentie over bevolking en ontwikkeling in Stockholm Parlementsleden maken zich klaar voor de conferentie over bevolking en ontwikkeling in Stockholm

Het ICPD betekende een keerpunt in de manier waarop over vrouwenrechten gedacht werd. De ongeëvenaarde demografische groei die vanaf de negentiende eeuw ingezet werd, bezorgde de internationale gemeenschap al langer kopzorgen, en het ICPD in Cairo bracht een mentaliteitswijziging over bevolkingsgroei op gang.

Vrouwenrechten, seksuele voorlichting en toegang tot goede gezondheidszorg werden aan duurzame groei gekoppeld. Rechten waren niet langer luxezaken die economische kosten met zich meebrachten, maar betekenden voor het ICPD mogelijkheden voor sterkere economische groei en stabiliteit. Ontwikkeling staat sinds de Cairo-conferentie niet langer alleen maar gelijk met investeringen in infrastructuur, maar in personen.

Het Westen realiseerde zijn huidige trage bevolkingsgroei door hogere inkomens te genereren; maar recent onderzoek wijst uit dat ontwikkelingslanden in Azië en Afrika hun inkomens net zien toenemen naarmate het aantal kinderen per gezin daalt. Die lagere bevolkingsgroei kan gerealiseerd worden door vrouwen de kans te geven aan gezinsplanning te doen, en toegang te verschaffen tot contraceptiemiddelen.  

Dat wil niet zeggen dat de bevolkingsgroei onmiddellijk zal stoppen. Zoals Hans Rosling, statisticus en zelfverklaard edutainer het zegt: ‘Momenteel zijn er meer jongeren dan ooit. Twee miljard mensen. Daardoor zal de wereldbevolking tegen 2085 een piek van elf miljard raken en dan stabiliseren, áls we het programma van het ICPD uitvoeren. Maar de bevolkingsgroei loopt niet langer volgens een exponentieel patroon; het gaat hier om lineaire groei. Wacht nog zeventig jaar en de bevolkingstoename zal tot stilstand komen.’

Kosten noch moeite

Het IPCI wordt georganiseerd door het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties (UNFPA) en het Europees Parlementair Forum over Bevolking en Ontwikkeling (EPF). Vanaf het begin wordt duidelijk dat beiden kosten noch moeite gespaard hebben om het belang van deze conferentie te onderstrepen. 150 internationale parlementsleden hebben zich in het parlement verzameld om zich achter het ICPD te scharen en hun steun uit te spreken, en ook talrijke NGO’s zijn aanwezig.

Vicky Claeys van de International Planned Parenthood Federation (IPPF) getuigt: ‘Men moet dit zeker niet als een praatbarak zien. De culturele verschillen tussen de parlementsleden zijn niet te onderschatten. En die gaan niet over de Noord-Zuid as, zoals vaak aangenomen wordt. Verschillende Europese landen, denk maar aan Ierland en Polen, zijn zeer conservatief als het op zaken als abortus aankomt. De rechten van vrouwen gaan in Rusland zienderogen achteruit. En de directeur van het UNFPA, Babatunde Osotimehin, is de juiste man op de juiste plek. Als Afrikaan weet hij hoe ze aan te pakken.’

Vlaams parlementslid Jan Roegiers (sp.a), Belgisch vertegenwoordiger, doet nog een duit in het zakje. ‘De voormalige president van Mozambique, Joaquim Chissano, heeft recent nog een oproep gedaan voor gelijke rechten.’

Goede wil alleen volstaat niet

Ondanks de groeiende consensus is de implementatie van de maatregelen niet eenvoudig. Populisten wereldwijd proberen het onderwerp te kapen en er een ideologisch speerpunt van te maken. En een groot aantal parlementsleden betekent nog geen concrete maatregelen. Daarom is de civil society zo cruciaal. Het gebouw loopt vol van ngo-vertegenwoordigers die de banden aanhalen en contacten uitwisselen met de verzamelde vertegenwoordigers. Claeys: ‘Osotimehin wees er nog op in zijn speech. De parlementsleden moeten hun krachten verenigen met de ngo’s om zo de maatregelen op de politieke agenda’s te zetten. Zelfs al gaat het om gevoelige onderwerpen.’

Wanneer ik Osotimehin ernaar vraag, erkent hij de uitdagingen die voor de boeg liggen. De man verklaart weliswaar ‘zeer tevreden te zijn met de vooruitgang die er de voorbije jaren geboekt is’, maar erkent de uitdagingen die hem nog wachten. ‘Er kan altijd meer gedaan worden.’

‘Is er dan meer steun dan vroeger?’ vraag ik hem, verwijzend naar het recente boegeroep. ‘Mmmm. Ik zou zeggen dat er meer begrip is’, zegt hij. ‘Een mentaliteitswijziging is niet gemakkelijk te realiseren.’

Desondanks blijven seksuele voorlichting, vrouwenrechten en toegang tot contraceptie de sleutel voor beter welzijn en een duurzame toekomst. Of zoals een succesvolle bankierster het verwoordde toen Rosling haar vroeg of ze geen kinderen wou: ‘Every day I think about children. It’s the husband I can’t stand.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift