Uitbuiting van handarbeiders in Mexico

Bouwvakkers op teenslippers

© Karolien Coopman

 

Het suddert al een tijdje. Hoe langer ik in Mexico ben, hoe meer ik ermee geconfronteerd word: onverantwoorde werkomstandigheden en uitbuiting van de handenarbeid. Mexico hoort volgens de statistieken van het IMF tot de top 20 van wereldeconomieën, nog net voorgegaan door Brazilië. Om eerlijk te zijn, is daar in realiteit erg weinig van te merken. 

In de stad waar ik woon, één van de snelst groeiende steden van Latijns-Amerika, kan je er niet naast kijken. Nieuwe gebouwen rijzen als paddenstoelen uit de grond. Het blijft me verbazen en vraag me steeds af: hoe doen ze het? Geen sprake van een stad vol grote kranen en constructiemachines. Nee, noeste handenarbeid is het.

Zes op zeven nachten zoeken ze ergens op de werf een plekje voor hun hangmat. En daar slapen ze dan. 

Bibberend op smalle, bedenkelijk onstabiele stellingen zie ik ze elke dag bezig vanuit mijn raam, de mannen van de bouw aan de overkant van de straat. De katrol gaat de hele dag op en neer, steen na steen wordt handmatig naar boven gehesen. Zwalpend klimmend op houten ladders wordt de beton op de schouders getorst. Zand wordt gezeefd met een oude zeef. Een betonmolen lijkt spoorloos.

Klagen doen ze niet, luid zingend gaat het werk verder. Van hippe reggeaton tot echte Mexicaanse smachten. Het moet een groep van een tiental mannen zijn, de meesten zijn gekleed in een jeans en lopen op teenslippers. Ja, teenslippers. Helmen of beschermend materiaal dragen ze zelden.

Zes op zeven dagen werken ze, daarna mogen ze een dag naar huis. Het dorp waar ze vandaan komen ligt op 4 uur rijden, te ver om elke dag op en af te reizen. Zes op zeven nachten zoeken ze ergens op de werf een plekje voor hun hangmat. En daar slapen ze dan. 

Basisvoorzieningen zoals een toilet of een douche zijn er niet. Af en toe zie ik een Dixi-toilet, meestal niets. ’S Morgens plenzen ze wat water van het kraantje aan de straatkant in hun gezicht voor de start van een nieuwe werkdag. Schrijnende werkomstandigheden zijn dat. Om nog te zwijgen wat ze voor dat werk betaald worden.

Een familie onderhouden met 4 euro per dag

Net deze week communiceert de Mexicaanse regering een verhoging van het wettelijk minimumloon. 88,36 in plaats van 80 Mexicaanse pesos per dag is het nieuwe minimumloon vanaf 1 december 2017. Dat zijn 4 luttele euro’s per dag.

‘Wat koop je met 8 pesos?’

Een econoom van de Nationale Universiteit van Mexico (UNAM) laat zich kritisch uit. ‘Wat koop je met 8 pesos?’, reageert hij. ‘Deze verhoging is vier keer minder dan de stijging van de benzineprijzen (67%) en de helft minder dan de basisbehoeften (30%). Hoe moet je een familie onderhouden met 90 pesos (4 euro) per dag?’

‘Mexico mag dan een wereldeconomie genoemd worden, dat reflecteert zich niet in hoe men de burgers ernaar verloont’, klinkt het.

Ongelukjes

Nog niet zo lang geleden merkte ik plots dat het hoofd van één van de werkmannen er vreemd uitzag. Er was iets niet in de haak. Een stuk haar was weggeschoren, een grote dichtgenaaide wond prijkte op zijn achterhoofd. Het zag er behoorlijk ernstig uit.

Gisteren was er een betonblok op zijn hoofd gevallen. Amper gevoeld, liet hij weten met zijn eeuwige glimlach.

Gisteren was er een betonblok op zijn hoofd gevallen. Amper gevoeld, liet hij weten met zijn eeuwige glimlach. Alsof er niets was gebeurd, werkte hij verder. Opnieuw een emmer versgemaakte beton op de schouder en de ladder op.

Terwijl ik dit schrijf, hoor ik de albañiles buiten verder timmeren, de katrol op en neer gaan. Het is me duidelijk dat ik hier het laatste nog niet van gezien heb. Deze 19de eeuwse taferelen getuigen van een gebrek aan respect voor de mens en het vak. Respect dat deze mannen, zwetend en ploeterend in het stof, écht wel verdienen.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift