De lange Congorivier

Al een aantal maanden houdt een mazelenepidemie de provincie Katanga, in het zuidwesten van de Democratische Republiek Congo (DRC), in haar greep. Anne-Lise Lebrun is projectverantwoordelijke voor AZG, dat een antwoord probeert te bieden op de epidemie. Ze vertelt over haar ervaringen op het terrein, over slagen en falen, genezen en sterven. De officiële cijfers voor 2015 maken gewag van 20.000 gevallen van mazelen en 300 doden. Daarmee is de mazelenepidemie in Katanga de zwaarste sinds 2011.

  • © MSF Al een aantal maanden houdt een mazelenepidemie de provincie Katanga. © MSF

Het leven in Malemba verloopt een beetje zoals de Congorivier: rustig en vredig aan het oppervlak, maar soms turbulent en duister in de diepte.

‘s Morgens, wanneer we door de zanderige straatjes naar het kantoor wandelen, zien we moeders zoete aardappelen bakken op een vuurtje terwijl ze, met hun jongste telg op de schoot, kletsen met de buurvrouw.

In de schaduw van een mangoboom praten vaders met de buurman, snijden ze een stukje hout uit of maken ze bakstenen.

We zien kinderen spelen in het zand. Zodra ze je opmerken, rennen ze je achterna, met een snottebel aan de neus en de handen vol aarde. “Muzungu! Muzungu!” roepen ze je toe. De mensen hier begroeten je hartelijk en met een brede glimlach. Wij glimlachen terug en halen ons beste Kiluba boven, waarna ze doorgaans in lachen uitbarsten.

Hier glimlacht men de hele dag door: dagarbeiders die komen werken en je bedanken om hen een job aan te bieden, de kokkin die een geintje met je uithaalt terwijl ze je fufu leert bereiden, de vertrouwde koeriers die – wachtend op hun geld – een praatje met je slaan … Naarmate de dag vordert, wordt de hitte steeds drukkender. Al snel is het zo warm dat zelfs de vliegen sloom lijken te worden. Toch blijft iedereen opgewekt glimlachen.

Het leven in Malemba verloopt een beetje zoals de Congorivier: rustig en vredig aan het oppervlak, maar soms turbulent en duister in de diepte.

Zelfs in het ziekenhuis heeft iedereen een glimlach op het gezicht. Wanneer je binnenkomt en de mensen groet met een “wakamapoï”. Wanneer je een opgeluchte ouder tegen het lijf loopt wiens zoon of dochter net is genezen. Wanneer je dolt met een knulletje dat in een teil op het binnenplein alles en iedereen rond zich bespat.

De zon is haar hoogste punt voorbij, de schaduwen worden langer, de kippen gaan weer op zoek naar graantjes. En nog steeds loopt iedereen rond met een stralende glimlach van oor tot oor.

Toch staat het huilen je hier soms nader dan het lachen. Als een kindje na enkele dagen en ondanks al onze inspanningen overlijdt aan mazelen, malaria, ondervoeding of een combinatie van alle drie de aandoeningen. Als het tot je doordringt dat honderden kinderen deze epidemie niet zouden overleven zonder de hulp van AZG. Als je beseft dat de overheid met een beetje extra middelen de ziekte gemakkelijk de wereld zou kunnen uit helpen. Als je inziet dat het nog oneindig veel tijd en energie zal kosten om de levensomstandigheden hier enigszins te verbeteren en echt een verschil te maken.

De mensen pinken hier wel degelijk af en toe een traantje weg. Al zijn het meestal wel enkel wanhopige moeders die hun kind verliezen of jammerende vrouwen aan het hoofd van een rouwstoet, die je hier vier tot vijf keer per dag naar de begraafplaats ziet trekken. De dood is hier immers dagelijkse kost. De mensen houden de dood niet verborgen en leggen er zich zelfs bijna bij neer. Dat is hier nu eenmaal zo.

De mensen houden zich sterk. Ze berusten in hun lot, gedragen zich bijzonder waardig en zijn ongelooflijk moedig. Als je dus een moeder ziet lachen als je weer eens worstelt met het Kiluba, terwijl het kind op haar arm er amper in slaagt te ademen en de strijd elk moment kan staken, grijpt je dat bij de keel. Het is alsof je door de zee wordt overspoeld en dooreengeschud, waarna je naar adem snakkend en verslagen door de golven op het strand wordt uitgespuwd.

Het leven in Malemba verloopt een beetje zoals de Congorivier: rustig en vredig aan het oppervlak, maar soms turbulent en duister in de diepte.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur