De minirevolutie van een steenrijke Chinees

De koude komt me tegemoet wanneer ik in Kunming, Zuid-China, van het vliegtuig stap. De ijzig propere en hallucinant efficiënte luchthaven heet je niet bepaald van harte welkom, noch glimlachen de douaniers aan de paspoortcontrole uitnodigend. Opnieuw moet ik verantwoorden waarom ik een visum voor Nepal in mijn paspoort heb. China en Nepal, cela ne marche pas.

  • © Elke Van dermijnsbrugge Boss Sha, de kalligraaf-filosoof-ondernemer © Elke Van dermijnsbrugge
  • © Elke Van dermijnsbrugge Skyline Kunming © Elke Van dermijnsbrugge

Mr. Sha of Boss Sha, zoals hij door iedereen wordt genoemd, is intussen een oude bekende. Zijn enige zoon loopt school in Prem International School in Chiang Mai, zijn vrouw is eveneens verkast naar Noord-Thailand en Boss Sha houdt intussen de zaakjes in Kunming draaiende. Lees: controleert de vastgoedmarkt in en rondom de stad.

In een jaar tijd is er echter iets veranderd in zijn blik, in zijn houding. Schouders hangen, ogen zijn doffer en zijn tred vertoont sporen van vermoeidheid. 

Every day is a joke

Uiteraard moet er ’s avonds worden uitgegaan. Chinezen doen zaken in bars en clubs, terwijl ze roken als Turken en drinken als Russen. Boss Sha, duchtig rokend en intussen kippensaté naar binnen werkend, vraagt hoe het gaat in Prem. Hij herhaalt hoe tevreden hij is dat hij zijn zoon naar een internationale school heeft gestuurd in een regio die (nog) niet kapotgaat aan massaconsumptie. Terwijl hij dit zegt wordt zijn blik glazig en zijn veertig levensjaren lijken op hem te wegen als lood.

‘Hoe gaat het met ú?’, vraag ik. Het antwoord laat op zich wachten. Hij ontsteekt een nieuwe sigaret en haalt een zilveren clip met een dik pak yenbiljetten uit zijn broekzak. ‘Let’s have another bottle of wine first.

Sinds ik mijn zaak ben begonnen, is de business gaan boomen en de inkomsten zijn exponentieel gaan stijgen. Ik vraag me waar ik mee bezig ben.

We klinken nogmaals op het weerzien. Boss Sha lurkt aan zijn sigaret alsof hij er de ziel uit wil knijpen, kijkt me aan en zegt: ‘Every day is a joke. Ik werk 14 uur per dag, ga dan uit om nog meer te werken en verdien massa’s geld. It’s all fake. Sinds ik mijn zaak ben begonnen, is de business gaan boomen en de inkomsten zijn exponentieel gaan stijgen. Ik vraag me waar ik mee bezig ben.’

Het verhaal van Boss Sha is het verhaal van vele Chinezen die in een korte tijdsspanne mee zijn gesprongen op de golf van de groeiende Chinese economie en onstuitbaar fortuin hebben gemaakt. Het blingbling-gehalte is hoog en de consumptie grensverleggend. Een wandeling doorheen Kunming bewijst dit: winkelcentra op elke straathoek, Gucci en Prada, Porche Cayenne, Lamborghini en Mercedes SLK. 

Boss Sha’s chauffeur brengt ons in zijn customized Land Rover naar het hotel.

Kennis is overleven

De dag nadien, tijdens de lunch en tussen de lenterolletjes en krab met groene curry door, zegt Boss Sha, als langs zijn neus weg: ‘Ik heb veel nagedacht de afgelopen maanden en heb besloten om mijn zaak in China te verkopen. Al dat geld in vastgoed pompen is een verspilling. Kijk om je heen. Hier in Kunming wordt alles bepaald door consumptie en materialisme. Ik zit in een val.’

‘Wat is dan uw plan?’, vraag ik nieuwsgierig. Mannen als Boss Sha hebben altijd een project, een idee. De hele zaak verkopen en gaan luieren op een strand in Phuket lijkt me niks voor hem. Hier moet iets meer achter zitten.

De economie preekt voor hen de passie

‘Wel’, zegt hij stil, ‘ik heb mijn zinnen gezet op een klein project in Saigon. Ik hou van ondernemen, maar ik heb besloten om mijn geld te investeren in de opleiding van mijn zoon. Kennis is veel meer waard dan vastgoed. Ik hoop hiermee mijn zoon een gift te doen, de gift van het inzicht, zodat hij zelf niet verdwaalt in het economische labyrint. Ik hoop ook mezelf te redden van de leegte die elke dag in dit leven met zich meebrengt.’

Boss Sha zegt dit alles bijna fluisterend, zijn ogen gericht op zijn bord, alsof hij een vloek uitspreekt. Vanuit het standpunt van zijn ‘vrienden’ en zakenpartners moet dit inderdaad een ondenkbare revolutie zijn, een revolutie waarvan ze geen deel willen uitmaken, want de economie preekt voor hen de passie.

© Elke Van dermijnsbrugge

Skyline Kunming

De filosoof

De volgende ochtend komt Boss Sha me oppikken en gaan we samen naar zijn bureau op vijftien hoog, met zicht over de skyline van Kunming, lichtjes gehuld in een gordijn van smog.

Te midden van zijn bureau staat een grote, zware kalligrafietafel. Inktpot, verschillende borstels en grote vellen rijstpapier liggen op ons te wachten. Onder de tafel ligt een grote stapel gebruikt papier. Boss Sha heeft een voorliefde voor traditionele Chinese filosofische zen-poëzie en probeert een aantal van zijn favoriete frasen te vertalen. Zijn ogen lichtten op.

Hij laat me proberen, corrigeert mijn houding, maant me aan om te vertragen. ‘Everything is about focus.’ Ik vertraag, let op mijn ademhaling, slurp van de groene thee die hij intussen met sloten aanvoert. Boss Sha kijkt rokend toe en knikt na anderhalf uur tevreden.

Benader alles met focus. Kies de bedachte weg in de omgang met anderen.

Voor we vertrekken geeft hij me zijn eigen presse-papiers. Het zijn twee zware ebbenhouten staven, versierd met gegraveerde karakters. ‘I have to give these to you, please accept them.’

‘Wat staat er geschreven?’, vraag ik, lichtjes van mijn stuk gebracht.

Benader alles met focus. Kies de bedachte weg in de omgang met anderen. Zeker als je niet echt een mensenvriend bent.’

Hij kijkt me indringend aan.

In de jungle die de aardkloot is geworden, komt men af en toe intelligent leven tegen. Zelfs in China.

‘I have to open my mind to the fact that somewhere out there it might be possible to find intelligent life that stands for something else. I will wander until I meet this other form of life. Or until I have established with incontrovertible evidence that it doesn’t exist.’

(Uit: ‘Doppler’ door Erlend Loe)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3184   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur