Democratie voor vluchtelingen

Democratie staat ons toe onze eigen leiders te kiezen: leiders die onze belangen vertegenwoordigen, onze levens helpen verbeteren en samen met ons uitdagingen aangaan. Maar wat gebeurt er met democratie in noodsituaties? Er wordt vaak aangenomen dat democratische principes en inclusief beleid de eerste slachtoffers zijn bij een crisis. Gelukkig is dit niet altijd het geval.

  • Dani Villanueva (CC BY-NC 2.0) Het vluchtelingenkamp in Dzaleka, Malawi. Dani Villanueva (CC BY-NC 2.0)

Het vluchtelingenkamp in Dzaleka (Malawi) biedt onderdak aan bijna 20 000 vluchtelingen uit het Grotemerengebied en de Hoorn van Afrika. Hier kunnen deze mensen tijdelijk een veilige haven vinden. Velen van hen werden geconfronteerd met conflicten zoals die in de Democratische Republiek Congo of burgeroorlogen, zoals degenen die plaatsvonden in Burundi en Rwanda.

Om hun situatie te verbeteren bundelen deze vluchtelingen de krachten met de Vluchtelingenorganisatie van de VN (UNHCR) om zelf de leiders van hun gemeenschap te verkiezen.

Eerlijke verkiezingen essentieel

UNHCR werkt in het vluchtelingenkamp samen met verkozen gemeenschapsleiders om problemen aan te pakken die in een vluchtelingenkamp kunnen voorkomen. Deze democratisch verkozen leiders helpen de leden van hun gemeenschap zichzelf te beschermen tegen discriminatie en onveiligheid. Het is dan ook enorm belangrijk dat de iedere gemeenschap vertrouwen heeft in haar leider. 

Democratisch verkozen leiders zorgen voor samenwerking tussen UNHCR en de vluchtelingengemeenschappen.

Sylvester Chapotera, veldmedewerker van UNHCR Malawi en spil van de verkiezingen in 2014, legt het belang van een gemeenschapsleider uit: ‘UNHCR kan enkel aan de noden van de bewoners voldoen wanneer de gemeenschapsleiders actief betrokken worden in dit proces. Vandaar dat eerlijke verkiezingen van essentieel belang zijn voor iedereen die hier deel uitmaakt van de vluchtelingengemeenschap. Democratisch verkozen leiders zorgen voor een directe hulp en samenwerking tussen UNHCR en de vluchtelingengemeenschappen. Zo krijgen we meer werk gedaan en begrijpen we elkaar beter.’

De gemeenschapsleiders zijn enorm belangrijk omdat zij onder meer nieuwe asielzoekers informeren over hoe ze zich het best kunnen integreren in de gemeenschap en waar ze hulp kunnen vinden. ‘Een gemeenschapsleider begrijpt de problemen van het kamp,’ verklaart Pierre Nzobarambana (Burundi). ‘Hij informeert ons over wat er gaande is in de groep. De Burundese gemeenschap in het kamp miste lang een leider, maar vandaag stemmen we voor iemand die ons kan helpen om onze levens te verbeteren.’

Zoals blijkt uit de vorige getuigenissen hopen heel wat vluchtelingen dat de leider hun leven zal helpen verbeteren. Maar net als in alle verkiezingen zijn er verliezers. Een vrouw uit Rwanda verklaarde dat ze bang was voor het resultaat van de verkiezingen: ‘De vorige leider heeft me niet veel geholpen. Misschien kan een nieuwe leider wél dingen veranderen in de gemeenschap. Een goede leider luistert naar de problemen van de mensen.’

Door vluchtelingen te laten stemmen, helpt UNHCR Malawi hen het heft in eigen handen te nemen.

De massale opkomst tijdens de verkiezingen en de reacties van de bewoners hier in  Dzaleka tonen aan hoe belangrijk deze gemeenschapsleiders zijn.

Antoine Masirika (D.R.C.) drukt het als volgt uit: ‘Ik vind dat stemmen onze burgerlijke plicht is. Onze gemeenschapsleider vertegenwoordigt ons niet alleen bij de overheid, maar ook bij de Verenigde Naties en bij andere instellingen.’

‘Democratie brengt mensen bij elkaar om te discussiëren over onderwerpen die hen nauw aan het hart liggen: onrechtvaardigheid, discriminatie, mensenrechtenschendingen, haatdiscours en de nood aan menselijke solidariteit’, stelt Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon. Door vluchtelingen te laten stemmen, helpt UNHCR Malawi deze vluchtelingen het heft in eigen handen te nemen. Zo kunnen ze uiteindelijk ook zichzelf helpen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2643   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Regionaal Informatiecentrum VN

    UNRIC is het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties voor West-Europa. Met deze blog wil de VN in dialoog te treden met het publiek.