'Militarisme en kapitalisme gaan hand in hand'

Een van de laatste zonnige dagen na de onrustwekkend droge maand april. De weinigen die aan de lokroep van de terrasjes weerstonden, verzamelden zich op 3 mei in de Katholieke Universiteit van Leuven om de lezing bij te wonen van Hans Lammerant, van het Forum voor Vredesactie.

Treuzelend begint Hans Lammerant zijn verhaal in de hoop dat er nog geïnteresseerden tijdens zijn inleiding binnenvallen. Hij vertelt over militarisme in een wereld van perverse globalisering. Het is dan ook ontzettend cynisch dat net geen 90% van de wapens die naar ontwikkelingslanden uitgevoerd worden, komen uit vijf G8-leden. Net die landen waarvan vaak gedacht wordt dat ze een oplossing in petto hebben om veiligheid, democratie en ontwikkeling in arme landen te stimuleren. Volgens Lammerant zijn deze wapens samen met de buitenlandse bemoeinissen – vaak door economische belangen – olie op het vuur voor regionale conflicten.


G8 en militarisme


‘Militarisme wordt als waakhond ingezet ter behoud van de huidige wereldorde’, zegt Hans Lammerant. ‘De directe impact van de G8 op het militarisme is niet groot, maar het militaire apparaat wordt steeds gebruikt om de economische machten in het zadel te houden.’


De G8, een informele groep van invloedrijke industrielanden, ontstond in de jaren ’70 als werkmiddel om diplomatieke druk uit te oefenen en de voornamelijk economische belangen van het Westen veilig te stellen. Ook vandaag ligt daar het zwaartepunt in deze organisatie, ‘het is een motor om beslissingen van internationale instellingen, als het Internationaal Muntfonds (IMF) en de Wereldhandelsorganisatie, op gang te trekken.’


Militair Keynesianisme


‘Hierin ligt het wezenlijke ondemocratische karakter van de G8’, vervolgt Lammerant. ‘De landengroep werd niet tot wereldregering  verkozen en toch eigent het zich het recht toe om onderlinge akkoorden bij anderen door de strot te duwen. Laten we ons niet van de wijs brengen door de pr-thema’s dat de G8 de laatste jaren lanceerde. Een beetje schuldverlichting en ontwikkelingshulp kan de ware aard van het gezelschap niet verdoezelen.’


‘Het militarisme gaat hand in hand met de kapitalistische maatschappij in de VS.’ Het is geweten dat vele taken in de oorlogvoering, zoals opleiding van speciale eenheden en beveiliging van gebouwen in oorlogsgebieden, toevertrouwd worden aan private militaire bedrijven (PMC’s) zoals Armor Holdings en Blackwater. Zelfs oorlogsmaterieel als schepen en vliegtuigen worden soms door de overheid geleasd van private ondernemingen. ‘Het Amerikaanse ministerie van Defensie van de VS stimuleert de Amerikaanse oorlogsindustrie.’ Hans Lammerant noemt dit fenomeen, het ‘militair Keynesianisme.’


Economisch kolonialisme


‘Vroeger werd voornamelijk een humanitaire reden gegeven aan militaire interventies, men moest mensenlevens redden in landen als Rwanda en Joegoslavië. Er hangt veel bloed aan Europese handen, op dat vlak moeten we zeker niet onderdoen voor de Amerikanen. Na september 2001 ontstond de oorlog tegen terreur. Dit werd - voornamelijk door de VS - aangegrepen als een nieuw argument voor militaire tussenkomsten. De ware imperialistische beweegreden voor militaire interventies bleef echter ongewijzigd. Het is de nieuwe en goedkopere vorm van economisch kolonialisme.’


Volgens Lammerant heeft de globalisering ook een positief effect op het militarisme in de wereld. ‘Het herschikt de bestaande machtsverhoudingen waardoor een zekere nivellering ontstaat. Vanaf nu zal twee keer nagedacht worden vooraleer besloten wordt een kleine ‘genocide’ te gaan uitvoeren.’


Lessen trekken


‘De VS leerden dat het kostenplaatje voor modern economische kolonialisme hoog op kan lopen. Ze hebben al enorme veel dollars in de oorlog en heropbouw van Irak moeten pompen. Daarnaast beseffen ze ook dat ze landen niet zomaar onder controle kunnen houden. Denk maar aan Afghanistan dat goed op weg is een tweede Irak te worden. Ten laatste hebben de VS door dat hun illusie van militaire superioriteit, gesteund op technologische voorsprong, doorprikt is.’


‘Waar de VS nog steeds geen boodschap in zien, is dat hun militaire interventies niet lonen. Militaire actie tegen Iran is niet uitgesloten, temeer omdat alle partijen er met getrokken messen tegenover elkaar staan. Als het tot een treffen komt, wordt het geen open oorlog zoals Irak. Waarschijnlijk zal een grensconflict de bal aan het rollen brengen.’


Zegswijzen kunnen ons een blik in de toekomst gunnen. Je twee keer aan dezelfde steen stoten kan vermeden worden door uit je fouten te leren. Helaas leert de geschiedenis ons dat ze zich maar al te graag herhaalt.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2859   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift