Benieuwd welke klanken ijs kan voortbrengen?

Wij zijn niet meteen geneigd om in ijzige omstandigheden lange reizen aan te vatten. We hoeven ook niet altijd zelf op reis. Het volstaat dat een reiziger uit een ver oord onze kant opkomt opdat wij, vanuit onze comfortzone, kunnen genieten van winterse ijspracht.  Benieuwd welke klanken ijs kan voortbrengen? Een ijsconcert beleven kan hierop antwoord bieden.

  • Knut Utler ijsconcert Knut Utler
  • Knut Utler Terje blaast op ijshoorn Knut Utler
  • Knut Utler Terje Isnugset's ijsconcert in Førde Festivalen, Noorwegen Knut Utler
  • Knut Uler Terje op ijshoorn Knut Uler

In deze winterse tijden is het goed het eens op een andere manier over ijs te hebben. We lezen regelmatig artikels over ijs in de pers. IJs in de zin van het smelten van de poolijskappen als gevolg van de klimaatverandering, of ijs dat het verkeer danig verstoort. Misschien bezocht u wel eens een ijssculpturenfestival, waar uit ijs allerlei objecten worden gehouwen. Misschien ben je benieuwd welke klanken ijs kan voortbrengen? Een ijsconcert beleven kan hierop antwoord bieden.

Tussen 27 januari en 5 februari brengt Terje Isungset, een Noorse ijsmuzikant, de klank van ijs naar onze streken. Wanneer je in die periode op een of andere snelweg een een minibus met daarachter een diepvriesaanhanger ziet, is de kans groot dat Terje achter het stuur zit. In die diepvriescel zitten tal van ijsinstrumenten. Instrumenten gehouwen uit massief ijs, daarop produceert Terje zijn muziek. 

Instrumenten gehouwen uit massief ijs, daarop produceert Terje zijn muziek.

Al sinds eind jaren ‘80 experimenteert Terje Isungset met klanken van hout, steen, metalen in hun originele vorm, en met machinegeluiden. Muziek maken met ijs bleef lang een droom en leek onbereikbaar. Tot hij eind jaren ‘90 werd aangesteld om op het Winter Festival in Lillehammer (NO) een concert te spelen in een bevroren waterval. 

Zijn verbeelding sloeg op hol en deze vraag was de start van een nieuwe wending in zijn muzikale carrière.

In 2006 organiseerde hij zijn eerste ijsfestival. Een festival waarop hij muzikanten uit heel Europa uitnodigt om op instrumenten vervaardigd uit puur massief ijs te musiceren. Een jaar later toerde dit project door heel Europa. Binnen een paar weken toert dit spektakel in ons land, met optredens in Turnhout, Leuven, Bornem en Leopoldsburg.

 

Knut Uler

Terje op ijshoorn

Muziek gespeeld op ijs is zonder meer een unieke attractie. Noor zijnde, leef je verschillende maanden tussen sneeuw en ijs. Sinds zijn al eerder genoemd concert - in de bevroren waterval in Lillehammer - begint Terje zijn droom, om op ijs muziek te maken, vorm te krijgen. Elk jaar trekt hij erop uit om ijs te oogsten, hij zaagt letterlijk blokken uit dichtgevroren meren en experimenteert met de klank van diverse ijsvormen. Zo houwde hij een ijshoorn, boetseerde een ijsharp, een ijsgitaar, een ijs saxofoon en diverse percussie instrumenten uit het geoogste ijs. Dit jaar maakte hij voor het eerst een ijscello, die op het ijsfestival in Geilo half februari te horen zal zijn. 

Ijs is in onze contreien eerder een gesel dan een genot. Wij associëren ijs meestal met onaangename wintertemperaturen, gevaarlijke verkeerssituaties, extra lange files of kapot springende leidingen.

In Scandinavië is sneeuw en ijs in de winter dagelijkse kost. Ik heb me laten vertellen dat zij er zelfs naar uitkijken wanneer de sneeuw het landschap bedekt en alle oneffenheden en al wat lelijk oogt toedekt. De relatie tussen mens en ijs ligt daar duidelijk anders.

Gedurende een derde van het jaar kleurt sneeuw de dagen anders in, geeft sportieve mogelijkheden voor langlauf, ski en schaatsen op dichtgevroren meren. IJs kan ook kunst en muziek beïnvloeden. Die energie geeft Terje Isungset weer tijdens een bijmuziek concert. Hij dompelt u als luisteraar onder in de klank van ijspercussie en van een ijshoorn.

Knut Utler

Terje Isnugset’s ijsconcert in Førde Festivalen, Noorwegen

IJs oogsten

Terje is zonder twijfel een bijzondere persoon. Elk jaar trekt hij naar het noorden van Europa om ijs te oogsten. Gewapend met kettingzagen en breekijzers zaagt en wrikt hij blokken ijs uit dichtgevroren meren los. Ijs dat hij in een later stadium boetseert tot instrumenten.

Niet alleen ijs uit bevroren meren, maar ook pakijs dat opgevist wordt uit oceanen, poolijs uit zowel noord- als zuidpool en gletsjerijs dat mogelijks miljoenen jaren oud is gebruikt hij om ijsinstrumenten uit te houwen, zagen en boetseren.

Een bezoek aan een ijsconcert brengt de klank en de energie van het hoge noorden naar ons toe. En voor wie het geheel in volle glorie wil beleven, kan van 9 tot 12 februari afzakken naar Geilo, tussen Oslo en Bergen, voor een volwaardig ijsfestival

Knut Utler

 

ijsconcert

Ice music Festival

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur