Kenia zet Congolese artiest Koffi Olomide land uit na geweld tegen danseres

Geweld (tegen vrouwen) is in Congo nooit ver weg. Wordt het wél bespreekbaar als het om bekende figuren gaat?

  • © Youtube Still van een Youtube-filmpje: Koffi en Pamela, niets aan de hand © Youtube
  • Mopao (CC BY-SA 3.0) Koffi Olomide Mopao (CC BY-SA 3.0)
  • © Lucha © Lucha

Omdat de Boulevard Lumumba, die van het hart van Kinshasa leidt naar de luchthaven van N’djili, berucht is voor zijn legendarische opstoppingen, ben ik extra vroeg erheen gereden. Zo heb ik nog enkele uren om wat mailachterstand op te halen en ben ik ineens zeker dat ik mijn vliegtuig niet mis, zoals hier de laatste tijd al te veel passagiers is overkomen. Mijn beslissing blijkt de juiste te zijn geweest. Ik krijg net een SMS binnen van Brussels Airlines dat ik me best nu al kan in beweging zetten om de 30 km af te leggen, want om 4 uur in de namiddag duurt de rit duurt al 2,5 uur. Dan mogen we met onze gemiddelde snelheid van 21 km per uur op de modderwegen van het verre oosten eigenlijk niet klagen. In Kinshasa halen ze amper 12 km per uur, en dat op een super de luxe boulevard met vier rijbanen in elke richting.

Het is de eerste keer dat ik van de spiksplinternieuwe luchthavenfaciliteiten voor internationale vluchten mag gebruik maken. De eerste indrukken zijn alleszins positief. Dit heeft niets te maken met de stresserende drukte van de oude luchthaven.

Ik zat heel geconcentreerd een verslag te schrijven over mijn onderhoud van gisteren met de directeur-generaal van de nationale koffiedienst, als plots rondom mij de mensenmenigte een soort dierlijke kreet uitstootte, als één man opveerde en zich in blok naar de uitgang repte.

Voyou

In een flits keek ik rond: nergens rook te zien, geen geluid van een explosie, geen terrorisme dus.

Ik stond recht om boven de hoofden naar buiten te kunnen kijken. Ik keek op de rug van een hip gekleed heerschap dat met snelle schreden uit de uitgang van de aankomsthal kwam gestapt en iedereen aantrok als een zwerm bijen. Ze probeerden hem bij te benen. Misschien om een handtekening te vragen?

“Voyou! Kuluna!” begon iedereen te roepen. Vuisten gingen de lucht in. Zes, zeven GSM-camera’s achtervolgden hem om hem te filmen. De voyou-kreten werden alsmaar luider, achtervolgden hem. Hij versnelde zijn stap, sprong in een zwarte vierdeurs pick-up die meteen in volle vaart aan de woeste menigte ontsnapte. Ik denk dat hij anders gelyncht zou zijn geworden.

Ik keek naar het scherm met de binnenkomende vluchten. Kenya Airways was net geland, vanuit Nairobi. De mensen kwamen terug binnen, druk discussiërend in groepjes. Ze hadden Koffi Olomide herkend. Het belangrijkste exportproduct van Congo had vanavond een optreden gepland in Nairobi. Maar hij stond alweer in Kinshasa, het land uitgezet, zijn concert afgelast.

Klacht

Gisteravond, op de JKIA luchthaven in Nairobi, had hij één van zijn danseressen in de buik geschopt, voor het oog van twee politiemannen en vele andere getuigen, waaronder een bewakingscamera. Het filmpje ging viraal in Kenya, en de kracht van sociale media werd meteen nog eens duidelijk in de verf gezet: parlementsleden veroordeelden hem meteen publiek, hij werd binnen de 24u het land uitgezet en zijn concert werd afgelast.

Kenia heeft Olomide voorgoed de toegang tot het land ontzegd

In de oplaaiende discussies rondom mij hoorde ik veel verontwaardiging, van vrouwen én mannen. Niemand nam het voor hem op. Terwijl ze hem allemaal veroordeelden, ging de discussie eerder over de vraag of hij daarvoor in Congo vervolgd zou kunnen worden. Door Kenia niet  blijkbaar. Die hebben hem wel voorgoed de toegang tot hun land ontzegd, in een officieel commmuniqué van de minister van gender.

Eén van hen was advocaat. Als Congolees die geweld gebruikt heeft in het buitenland kan hij daarvoor in Congo niet worden vervolgd, claimde hij met stelligheid. Tenzij iemand klacht tegen hem neerlegt.

Gauw zocht ik op internet op wat de laatste berichten meldden. Ik toonde hen dat de danseres, Pamela is haar naam, zelf al had verkondigd dat ze niet werd geslagen. Ze legde die verklaring af voor de camera, gaf zelfs een zoentje aan Koffi als bewijs dat er niets aan de hand was. De advocaat van Koffi sprak over harassment door de politie. Koffi zelf had het over een smeercampagne tegen hem. Maar hij kon niemand overtuigen. Iedereen in het groepje waarin ik was beland trok de mondhoeken naar beneden en keek minachtend naar mijn laptopscherm.

“Hij heeft haar al omgekocht”, klonk het in koor. “Ze zou ook moeten worden vervolgd voor hindering van de rechtsgang”. “Misschien heeft hij haar bedreigd?”, opperde ik. “Jullie zijn wel snel om te veroordelen.”

Volksjustitie

Intussen krijg ik uit Butembo alsmaar meer verontrustende berichten over de toename van de onveiligheid. De jongeren van de wijk Mutsanga hebben zich al een tijdje georganiseerd in wat ze noemen “Veranda Mutsanga”. Ze zijn misnoegd over de afwezigheid van de politie en zorgen zelf voor de veiligheid. Eergisteren kregen ze een dief te pakken, gewapend met een AK47. Normaal wordt die aan de politie overhandigd. Deze keer werd hij met benzine overgoten en in brand gestoken. Iedereen blijkt het erover eens: dit is geen volksjustitie, dit is zelfverdediging. Ik hou mijn hart vast voor de gevolgen van dit gevaarlijk precedent voor de komende maanden.

Middelvinger

Dat is de o zo Democratische Republiek Congo: wie geweld gebruikt blijft ongestraft.

Gisteren kregen we te horen dat president Kabila de zes jongeren van de geweldloze protestbeweging La Lucha gratie verleent. Hun reactie klinkt als een opgestoken middelvinger: “wij zijn slechts enkele weken van het einde van onze strafmaat van 6 maanden verwijderd. Wij weigeren de presidentiële gratie. Onze veroordeling was onrechtvaardig, want onze strijd is geweldloos. We weigeren de gevangenis te verlaten voor het voorziene einde. We willen niet gebruikt worden door een façade-actie terwijl zoveel politieke gevangenen nog opgesloten blijven.”

Dat is de o zo Democratische Republiek Congo: wie geweld gebruikt blijft ongestraft. Wie geweldloos opkomt voor structurele veranderingen wordt opgesloten, en dan gebruikt als politieke pasmunt.

Ik hoop dat de vrouwenbeweging van Congo klacht neerlegt tegen arrogante Koffi.  En ik feliciteer de jongeren van La Lucha voor hun standvastigheid en voor hun stevig afwijzen van deze schamele presidentiële poging tot morele corruptie.

UPDATE 26 juli 2016
Jeanine Mabunda Lioko (van de organisatie “Lutte contre les violences sur femmes et enfants”, parlementslid en Conseiller spécial du chef de l’Etat en matière de lutte contre les violences sexuelles et Recrutement d’enfants) heeft klacht neergelegd tegen Koffi Olomide. Vanochtend werd hij in Kinshasa gearresteerd, nadat hij gisteren in een televisieprogramma eerst uitgebreid zijn excuses had aangeboden aan de vrouwen, aan de hele natie, aan de president van de republiek in het bijzonder. Zijn fanpagina lanceert een zwart-wit foto met daaronder ‘Je suis Koffi Olomide’ en vraagt aan zijn fans om deze als profielfoto over te nemen. Maar de fans zijn boos en de actie slaat niet aan.

UPDATE 31 juli 2016
Vrijdag 29 juli heeft de raadkamer de voorlopige hechtenis van Olomide verlengd met twee weken. Diezelfde avond schreef de zanger op zijn Whatsapp fanpage “rira bien qui rira demain”. Het was dus toen allemaal al bekokstoofd. Want zaterdagnamiddag 30 juli werd hij door het parket in voorlopige vrijheid gesteld. Op zijn Facebookpagina doet hij er nu alles aan zich voor te stellen als een brave huisvader, maar zijn reputatie heeft duidelijk een nieuwe fnuik gekregen. De voorwaarden voor zijn invrijheidstelling werden niet meegedeeld aan de publieke opinie. Volgens zijn advocaat zat het parket met een probleem omdat het slachtoffer zelf geen klacht heeft neergelegd en omdat Kenya geen officiële kennisgeving deed van het geweld van Koffi. Geruchten doen de ronde over een borgtocht maar de borgsom is niet bekend. Pijnlijk duidelijk is dit alles voor andere gevangenen zoals de militanten van La Lucha Yves, Fred en alle anderen die al meer dan een jaar in dezelfde Makala gevangenis in Kinshasa worden vastgehouden zonder misdaad en zonder enige vorm van rechtsgang. Justitie en rechtvaardigheid blijven in dit land elkaar afstotende tegenpolen.
 

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur