Zijn we gedoemd zelf deel van het probleem te zijn?

Opwarming van de aarde?

GALERIEopWEG / Flickr (CC BY-NC-SA 2.0)

Hoe kan dit land ooit de klimaatdoelstellingen halen met de uitstoot van miljoenen auto’s, met de dag en nacht draaiende airconditioning van de middenklasse en van de elite, met meer dan 200 miljoen methaan uitstotende runderen, met honderdduizenden vuurhaarden per jaar, met chronische ontbossing voor petroleumlandbouw met miljoenen hectaren monocultuur voor de export richting Europa, China,…

Ik hou van reizen per trein, gecombineerd met een Bromptonfietsje. Hier in Brazilië is het zoveel mogelijk per bus, al kan het soms niet anders dan met een vliegtuig.

Vandaag (19 september) is het prijs. Op de vooravond van klimaatmanifestaties in 135 landen, moet ik het vliegtuig van Belo Horizonte in Minas Gerais naar Ilheus in Bahia nemen. Wat is me dat een verrassing: vliegtuig afgeschaft en ik zou een half uur na aankomst aan een debat moeten deelnemen. En ‘s avonds nog een tweede activiteit. Paniek! Had ik maar een bus genomen, al moest ik 24 uur reizen over slechte wegen.

Vliegtuigmaatschappij Azul stuurt me vlugvlug naar São Paulo. Daar zou ik vlugvlug een vliegtuig van Latam moeten nemen, richting Ilheus. Mislukt natuurlijk. In zo’n grote luchthaven, waar je met de bus van de ene maatschappij naar de andere moet rijden, is dat onbegonnen werk. Vliegtuig vertrokken. Terug naar Azul.

Hoe kan Brazilië ooit de klimaatdoelstellingen halen?

Voor vandaag is er nog één oplossing: een vliegtuig, waarbij ik om 1u30 ‘s nachts in een andere stad zou aankomen en dàn nog vier uur met de bus. Geen optie. Dan maar een hotel aanvaarden van de vliegtuigmaatschappij. In België gebruik ik nooit Uber, maar Azul bestelt eentje naar de stad. Een rit van bijna een uur, langs de stinkende Tietê-rivier, in de permanente file die São Paulo is. Waanzin.

Hoe kan dit land ooit de klimaatdoelstellingen halen met de uitstoot van miljoenen auto’s, met de dag en nacht draaiende airconditioning van de middenklasse en van de elite, met meer dan 200 miljoen methaan uitstotende runderen, met honderdduizenden vuurhaarden per jaar, met chronische ontbossing voor petroleumlandbouw met miljoenen hectaren monocultuur voor de export richting Europa, China,… Je zou voor minder uit de klimaatakkoorden van Parijs stappen, ook zonder Bolsonaro. Om wanhopig van te worden. En ik maak hier nu deel van uit.

Tijdens zo’n helse rit zie je dan vele daklozen onder bruggen kamperen. Sommigen overleven met het verzamelen van het alomtegenwoordige plastic. De zogenaamde catadores, die afval ophalen, triëren en recycleren. De tegenstelling rijk (waar ik toe behoor) en arm, kennen we van in Brussel en co, maar hier is alles toch wel extremer: opzichtige rijkdom met winkels voor luxejachten of allerlei soorten buggy’s om door de duinen te rijden, luxueuze hotels. Een compleet geschifte wereld.

Rijk is hier veel rijker dan in Europa; arm is veel armer dan in Europa. Het is niet toevallig dat Brazilië in de jaren ‘70 “Belindië” werd genoemd: het rijke België en Indië in één land. Nadien werd in de literatuur gerept over de Brazilianizering van de economie. Brazilianizering als synoniem voor extreem neoliberalisme.

Ik treur om het feit dat we de twee afspraken vandaag niet kunnen nakomen. En er komen nóg onheilsspellende berichten binnen: een grote staking in universiteiten tegen het beleid van Jair Messias Bolsonaro. Compleet begrijpbaar, maar het is wel een opeenstapeling van pech. Vorig jaar overviel ons een wekenlange staking van camioneurs, geïnfiltreerd door extreemrechts. Het land viel stil. Boeken kwamen niet tijdig aan. Universiteiten waren akelig leeg. Files aan de tankstations. En nu dus: nationale stakingen tegen het extreemrechts beleid, waar vorig jaar om geroepen werd.

Moet er nog meer opwarming zijn om tot bewustwording te komen?

Een dag voor de start van de klimaatactieweek waarvoor 135 landen zich ingeschreven hebben, moet ik terug twee vliegtuigen in: São Paulo – Belo Horizonte, Belo Horizonte – Ilheus. Schaamtelijk. Al goed dat er in Brussel niet alleen gemanifesteerd wordt, maar onze groep “Vasten voor vrede” maakt er in de Bijstandsparochie een vastendag van. Vasten om stil te staan bij de doldraaiende wereld waar we zelf willens nillens deel van uitmaken.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

Moet er nog meer opwarming zijn om tot bewustwording te komen? De hotelketen die me opvangt, pakt uit met “Acting here. Planet 21”. Kom hier de batterij van je elektrische wagen opladen.

Allemaal goed en wel, maar met alleen maar omschakeling naar elektrische wagens gaan we er niet komen. De files blíjven zo’n stad bezetten. ‘Minder en beter vlees’; ‘Minder en betere wagens’, ja.

‘Minder en betere vliegtuigen?’

Op de Facebookpagina van “Grootouders voor het klimaat” staat een filmpje met de toespraak van de 16-jarige Greta Thunberg voor het Congres in Washington DC. Zalf op mijn open wonde. Dank, Greta.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift