Orkaan Otto op Costa Rica: ‘God heeft het laatste woord’

‘God heeft het laatste woord.’ Ze kijkt berustend hoe de wolken samenpakken en de wind gaat liggen. Stilte voor de storm. Biddend trekt ze de nacht in, de naderende orkaan als een kwade droom wegwuivend. De heer waakt over haar, president Luis Guillermo Solis over Costa Rica. 

  • © Fien Van den Steen Wolken pakken samen boven Liberia, in de provincie van Guanacaste, de route van Otto. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen Meer naar het zuiden zullen alleen de uitlopers van de orkaan voelbaar zijn. Regen. Wind. Wolken. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen Solidariteit in Costa Rica: 'Gevende handen zijn nooit leeg.' © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen Na Otto's passage keren rust en stilte weer. Op zijn route is er alleen de stilte van verlies en de chaos van puinruimen. © Fien Van den Steen

Al enkele dagen dreigt er een tropische storm. De windstromen boven de Atlantische Oceaan zijn begonnen aan de creatie van wat hier in Costa Rica zal uitmonden in een orkaan. Otto wordt hij gedoopt. Een nationaal rampenplan treedt in werking. Bidden en wachten op de naderende nacht.

Al is er ook ongeloof. Door haar geografische kenmerken blijft Costa Rica meestal gespaard van dergelijke natuurrampen. Vulkaanuitbarstingen, aardbevingen, dat wel, maar orkanen? Die gaan naar Nicaragua of Panama. Hier blijft het stil.

Toch, Otto komt. Een onrustige vibe trilt over de dalen en dorpen. Het land is in staat van opperste paraatheid. Er is iets op komst. Geen angst is groter dan die voor het onbekende. Dit geldt niet alleen voor natuurfenomenen.

Dus wordt er gebeden en gespeculeerd. Een man stapt de bus op, verkondigt het woord van God. Hij wil geen geld, maar willen we dat Jezus de hemelpoorten gesloten houdt vannacht, kan er maar beter betaald worden. Er wordt haastig in handtassen en broekzakken getast: vergeten muntstukken om de zorgen te verdrijven.

Verlamd van angst

© Fien Van den Steen

Solidariteit in Costa Rica: ‘Gevende handen zijn nooit leeg.’

Onderweg steekt de storm op. De evacuaties zijn her en der ingezet. Busroutes worden afgelast, wegen worden afgesloten. Openbare gebouwen sluiten deuren en ramen, de scholen gaan twee dagen voor de grote vakantie dicht. Hier stopt het.

De feiten: Costa Rica is voorbereid op het ergste. Het land ligt lam. Van angst.

Voor de rest: paniek, tumult, onrust. De televisie zendt voortdurend uit over het aanstormende onheil. Politiektroepen rukken uit. Costa Rica heeft geen leger. Dorpen worden geëvacueerd. Vluchten zijn afgelast. De middelen zijn er. De president heeft een dagenlang nationaal noodplan uitgeroepen. Een teken van bezorgdheid en verantwoordelijkheid, angst voor het onbekende en paniekzaaierij, of een verkiezingsstunt? De meningen zijn verdeeld. De feiten: Costa Rica is voorbereid op het ergste. Het land ligt lam. Van angst.

Otto komt en gaat. De gebeden werden hier en daar verhoord. Tenzij in de regio van Upala – aan de grens met Nicaragua – werden de hemelpoorten wel degelijk geopend. Rivieren traden buiten hun oevers. Mensen verloren hun hebben en houden; minstens negen verloren het leven.

Stilte na de storm

© Fien Van den Steen

Na Otto’s passage keren rust en stilte weer. Op zijn route is er alleen de stilte van verlies en de chaos van puinruimen.

Drie dagen van nationale rouw volgen tezamen met geldinzamelacties. Supermarkten roepen op om voedselpakketten in te zamelen voor de slachtoffers. Waar zijn nu de donaties van Kerk en prediker? Fungeert geloof hier louter als machtsmiddel in tijden van crisis en angst? Geloof als zalf voor de pijn die nog komen moet, maar die de wonden niet heelt.

Otto lost weer op in regen en wind, later in oceaan en lucht. De schade wordt geruimd. Terwijl de stormachtige nieuwberichten uitdoven, waait een andere storm over de lippen van de reporters: ‘Fidel murio’. Fidel Castro is niet meer. De televisie wordt uitgeschakeld. Otto sterft uit, de 90-jarige revolutionair gaat met hem mee. Stilte na de storm.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift