‘Pharrell Happy’ in Iran

Westerse Mediastunt en Onbegrip

In het Westen is de arrestatie in Iran van zes Pharrell-Happy-dansers uitgebreid in het nieuws geweest. Deze jongeren hadden op Youtube een clipje ge-upload waarin ze op Pharrell Williams’ hit ‘Happy’ dansten. De verontwaardiging waarmee westerse media deze arrestatie bekendmaakten toont dat ze maar al graag bepaalde politieke kwesties aankaart en andere gerust laat.

  • Blije Iranezen

In het Westen was men verbolgen over het onrecht dat deze jongeren werd aangedaan, gewoon omdat ze ‘blij’ zijn en dit uitdrukken door middel van dans. De populariteit van dit onderwerp in de westerse pers zegt iets over het belang dat aan vrijheid van meningsuiting gehecht wordt, en met name als die meningen ook in het Westen gangbaar zijn. In Iran echter denken de meesten er niet zo over. Waarom is dat zo?

Culturele en klasse ongelijkheid

In het Westen werd over de makers van het clipje enkel gezegd dat het een groep jongeren betreft. Dat is niet het volledige plaatje: wat men vergat te zeggen is dat ze tot de hogere klasse uit het luxueuze Noord-Teheran behoren en uitgebreide culturele relaties met het Westen hebben. Hun ‘wij-zijn-hip-jong-rijk-en-blij’-boodschap zorgde voor weinig aanhangers maar veel interesse in Iran.

Een van de hoofdredenen achter de Islamitische Revolutie van 1979 was de culturele dominantie van de hogere, ‘verwesterde’ en cosmopolitische klasse. De Islamitische Republiek zoals we die nu kennen is deels een reactie tegen hun invloed. Sociale ongelijkheid die tegelijkertijd ook culturele inhoud heeft, blijft voor de meeste Iranezen een bekend symbool. Ook de jongere generatie die niet van de hogere cosmopolitische klasse afkomstig is, heeft een duidelijk beeld van deze klasse als ‘blij’ en ‘vrij’, wat ze zelf niet is. In Iran droeg de arrestie van de zes dansers dus niet de symboliek van passionele vechters/dansers voor vrijheid zoals die door westerse media wordt vertaald. De arrestatie - en vooral het einde ervan - symboliseerde wel klasseongelijkheid en toegang tot vrijheid.

Sommigen meer happy dan anderen

De hogere sociale klasse van de zes Pharrell Happy dansers heeft haar economische en politieke macht in Iran niet volledig verloren. De Islamitische Revolutie was geen Russische Revolutie. De vrijlating van de jongeren na enkele dagen toont dat ook aan. De vaders hebben waarschijnlijk een behoorlijke som geld neergelegd om hun kinderen uit de gevangenis te krijgen. Pharrell Williams’ tweet dat hun arrestatie ‘meer dan triest is’, is dan ook relatief. Een subversieve artiest zonder het nodige kapitaal of connecties zou er niet zo gemakkelijk mee weggekomen zijn. Wat de jongere generatie Iranezen over de arrestatie schreef op sociale netwerksites zoals Facebook sprak boekdelen. Sarcastisch weergalmde het: “laat de blije Iranezen vrij en ook meteen zij die niet blij zijn.”   

Mijn punt hier is niet dat ik het met hun arrestie eens ben. Dat is absoluut niet het geval. Maar ik geloof dat er in Iran dringender onderwerpen zijn waar westerse media hun energie op kunnen loslaten dan het lot van een groep ‘blije’ jongeren. Denk bijvoorbeeld aan de acute crisis van medische goederen die de sancties hebben veroorzaakt: dat soort nieuws is nauwelijks in Westerse pers terug te vinden. 

Muziek en dans als medium van protest

Tot slot wil ik opmerken dat dansen wel een effectief medium kan zijn om de problemen van Iran aan te kaarten, maar daarvoor moet juist de verscheidenheid van het land getoond worden. Een goed voorbeeld hiervan is de hit ‘Melody’ van de Iraanse zanger Arash. Bekijk het hier

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2643   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift