Herstel het verleden en bouw aan de toekomst

Ik leef en werk twee weken lang intensief samen met Franse en Palestijnse jongeren, binnen een restoratieproject in het pittoreske dorpje Taybeh. We eten samen, we werken samen, we delen dezelfde leefruimte gedurende twee weken, we bezoeken samen steden, we reizen samen, we feesten samen, we helpen elkaar, we discussiëren met elkaar, we delen onze dromen en verlangens en we merken dat er zoveel gelijkenissen zijn. Het is een intense belevenis, waarover ik in deze blog nog veel zal trachten te vertellen.

Onder de vroege, hete zon en de helderblauwe hemel boven Taybeh trekt onze groep elke ochtend naar de werksite. Duidelijk vermoeid en niet altijd even gemotiveerd om de dagtaken aan te vatten, maar het uiteindelijke doel staat heilig boven alles verheven: het afwerken van het gebouw en samen een onvergetelijke tijd beleven. De groep bestaat uit een 25-tal jongeren: tien Franse, vijftien Palestijnse en één Belgische (sta me toe dat ik mezelf nog bestempel als jongere). We werken binnen een restoratieproject van Riwaq, een Palestijnse ngo die aan sensibilisatie doet omtrent de conservatie van het Palestijnse culturele erfgoed. Het project is gesubsidieerd door de Europese Ontwikkelingssamenwerking (het Technical Assistance Office for the West Bank and the Gaza Strip van de Europese Commissie).

We herstellen een oud Ottomaans huis dat zal dienen als lokale school voor steenbewerking. Op die manier dragen we bij aan de lokale werkgelegenheid in Taybeh, een christelijk dorp dat zoals zovele Palestijnse dorpen en steden geteisterd wordt door een hoge werkloosheidsgraad en zijn bevolking sinds 1967 drastisch zag slinken van 11000 naar amper 2000. Taybeh is een op het eerste zicht vredig dorpje in de uitgestrekte heuvels ten noordoosten van Ramallah, maar ook hier is het conflict aanwezig. Taybeh is gelegen in Area C, wat betekent: het Israëlische leger is er verantwoordelijk voor burgerlijke en veiligheidsaangelegenheden. De regio rond Taybeh is de hoogste in heel de Westelijke Jordaanoever en dus van groot strategisch belang. Van op het winderige platte dak van een Grieks-Orthodox kerkje zien we in de verte Israëlische militaire installaties op wat het hoogste punt van de Westelijke Jordaanoever zou zijn. Je kijkt er bovendien uit op drie Israëlische nederzettingen: Ofra, Rimonim en Kochav Ha’shachar (zie kaarten OCHA, ten noordwesten van Ramallah: Al-Taybeh, de omringende nederzettingen en het Al-Taybeh checkpoint). Rimonim en Kochav Ha’shachar liggen aan het begin van de militair afgesloten Jordaanvallei, Ofra beheerst het zicht ten westen van Taybeh. De laatste jaren vestigen zich steeds meer kolonisten in outposts buiten Ofra en nemen daarbij land in van de gemeente Taybeh. Dit is zelfs illegaal volgens Israëlisch recht, maar deze kolonisten blijven ongestraft.

Taybeh staat nokvol met schitterende huizen en gebouwen: welgeteld 258 gebouwen zouden kunnen schitteren in al hun glorie. Maar die glorie is in verval en Riwaq voelt de hete adem van de inwoners. “We voeren een race tegen de tijd” vertelt Maher Saleh, coördinator van het project. “Riwaq snelt het hele Palestijnse land af op zoek naar historisch waardevolle gebouwen die dringend moeten worden geconserveerd voordat ze worden afgebroken om plaats te ruimen voor nieuwere, functionele gebouwen. We hekelen die mentaliteit van de Palestijnse bevolking en van de Palestijnse autoriteit, maar een deel van onze verantwoordelijkheid is om net door conservatie de bevolking en de autoriteiten te doen inzien dat conservatie nut heeft. Zowel voor identiteit als voor economie. Conservatie van oude stenen is voor ons ook een middel tot conservatie van onze identiteit en menselijkheid in een situatie van onderdrukking.” Maher vertelt me dat Riwaq een tijdlang rechtstreeks steun kreeg van de Europese Commissie en we weten allemaal waarom dat was. De steun aan de Palestijnse Autoriteit is inmiddels hervat en daar is Maher niet erg gelukkig mee: “Voorlopig heeft Riwaq aan de relevante ministeries binnen de Palestijnse autoriteit geen trouwe partner. Conservatie van historisch erfgoed is niet prioritair.” De autoriteiten van Taybeh daarentegen zijn erg gelukkig met Riwaq en schatten wel het belang van conservatie in. Daoud Khoury, burgemeester van Taybeh: “Riwaq levert schitterend werk! We proberen fondsen los te krijgen voor de verdere restoratie van Taybeh. Het toeristische potentieel is enorm. Op lange termijn kan dit de redding van Taybeh betekenen.”

Het project draait niet enkel om conservatie en werkgelegenheid. Een essentieel onderdeel is het werk met vrijwilligers en niet zomaar vrijwilligers. Het samenbrengen van Europese en Palestijnse vrijwilligers dient een weloverwogen doel: het breken van de isolatie van de Palestijnse samenleving en de Palestijnse jeugd in het bijzonder. In deze blog zal je verschillende persoonlijke verhalen kunnen lezen van de jongeren in het werkkamp. Allen illustreren ze één ding: dat deze jongeren een normaal leven willen leiden en dat ook doen, ondanks alles. Dat heeft me sterk getroffen. Ik ben al 3 jaar actief rond het Israëlisch-Palestijns conflict, ik bezocht deze regio al tevoren, maar toch merk ik dat ik nog steeds een gekleurd beeld heb van ‘Palestijnen’. Dat heeft te maken met ‘orientalisme’ (een duivelse kwaal, zie verder), maar ook met beeldvorming van Palestijnen in de media. Wij zien ze enkel in het nieuws als geweldplegers of in het kader van geweld. Nooit in hun doodgewone, dagdagelijkse bezigheden. Het is pas als je vrienden maakt en mensen echt leert kennen, een deel wordt van hun persoonlijke leven, dat je pas echt aanvoelt dat zij een moeilijk leven leiden. Dat zij geen enkele hoop koesteren op beterschap. En dat dat dieptreurig is. Ondanks deze donkere dimensie hebben we ons rot geamuseerd samen.

 

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2745   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur