‘Stop het Mexicaanse staatsterrorisme!’

San Cristobal de las Casas lijkt een bron van revolutie. Talloze kritische opschriften zijn verspreid op de muren van de oude koloniale stad. Geen wonder: de gemoedellijke sfeer vormt een ideale voedingsbodem voor alternatieve denkwijzes.

  • © Fien Van den Steen Een delegatie van het FNLS trekt de barricades op: hier eist men gerechtigheid! © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen De boegbeelden van de Zapatisten zijn alomtegenwoordig in La Tierradente. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen 43 zal voor altijd een getal met een bittere nasmaak zijn in de Mexicaanse geschiedenis: het aantal vermiste Ayotzinapastudenten. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen Als bezoeker van La Tierradentro kan je er niet onderuit: de slogans en wijsheden van de Zapatisten worden je hier net niet op een schoteltje gepresenteerd. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen San Cristobal de las Casas, stad van de revolutie. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen Kritische bedenkingen zijn verspreid over de hele stad. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen De moordpoging op Jesus Hernandez Reyes, Rubicel Hernandez Garcia en Matias Flores Hernandez vormt de aanleiding tot nieuw protest van het FNLS. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen Zelfs in de kleinste hoeken van San Cristobal duiken verwijzingen naar het onrecht en de straffeloosheid op. © Fien Van den Steen
  • © Fien Van den Steen 'Ayotzi(napo), een jaar zonder gerechtigheid' duikt midden in San Cristobal op. Het opschrift spreekt voor zich. © Fien Van den Steen

In 2012 vormde San Cristobal nog het decor van de vredige marsen van de Zapatisten. Bijna twintig jaar na de grote Maya-opstanden van 1994 trok de beweging weer door de straten.

Ze nam verschillende grote steden in Chiapas in, San Cristobal als belangrijkste. Hiermee veegden de demonstranten de geruchten van inactiviteit van de beweging van tafel.

De stad ademt nog steeds opstand uit. Op een overdekte patio in de hoofdstraat Real Guadalupe baten voorstanders van de Zapatisten het restaurant La Tierradentro uit. Het is volledig ingericht in de geest van de zapatisten. Foto’s en citaten vertegenwoordigen de boegbeelden van de beweging.

© Fien Van den Steen

San Cristobal de las Casas, stad van de revolutie.

Het FNLS gaat op de barricades staan

Geweerchoten doorbreken abrupt de vredige sfeer. Vuurwerk? Zo lijkt het wel, maar er zijn alleen rook en kleine lichtflitsen te zien. Bommetjes of geweerschoten dan toch. Midden op het plein staan twee auto’s geparkeerd, tussenin een tafeltje. Een spandoek verklaart meteen wat er aan de hand is.

Na Mexico City vorige week, voert het FNLS (Frente Nacional de Lucha por el Socialismo – Het Nationaal Front voor Socialisme) dit weekend actie in San Cristobal. ‘Victimas del terrorismo de estado. Intento de ejecucion extrajudicial’ (Slachtoffers van terrorisme door de staat. Poging tot illegale exectie) proclameren ze. 

Een woordvoerder deelt flyers uit. Drie foto’s tonen Jesus Hernandez Reyes, Rubicel Hernandez Garcia en Matias Flores Hernandez. Drie jonge mannen, allen actief in diverse sociale verenigingen en lid van de afdeling van het FNLS in Mexico City. Op zeven november 2015 overleven ze nipt een poging tot moord. Alhoewel ‘overleven’. Allen geraken ze zwaar gewond. Rubicels toestand is nog steeds kritiek. Mogelijk blijft hij voor de rest van zijn leven verlamd aan zijn benen.

Of ze al weten wie verantwoordelijk is voor de drievoudige moordpoging? De woordvoerder van het FNLS grijnst. ‘El gobierno, no?’ Hij wijst naar het portret op zijn spandoek. ‘Zie je die man daar. Dat is Hector Santis Lopez. Op 29 september werd deze verdediger van de mensenrechten koelbloedig doodgeschoten. Hij woonde een protestactie bij tegen de illegale verdwijningen en moorden in Mexico. Denk maar aan de verdwijning van de Ayotzinapastudenten. Op 7 november was er een demonstratie om aandacht te vestigen op deze nog steeds onopgeloste moord. Jesus, Rubicel en Matias bevonden zich die fatale dag onder de protestgangers.’ 

© Fien Van den Steen

De boegbeelden van de Zapatisten zijn alomtegenwoordig in La Tierradente.

Een keten van straffeloosheid

Verontwaardiging en ongeloof. Het lijkt wel een onstopbare ketting. Deze verhaallijn is er slechts één schakel van. De Ayotzinapastudenten die op 26 september 2014 verdwenen. Gevolgd door maandenlange straatprotesten om de overheid tot de orde te roepen. Op een van die protestacties worden nieuwe moorden gepleegd. Gevolgd door nieuwe demonstraties, waar nieuwe levens ongestraft worden weggewist.

Er is geen sprake van opgeven.

Toch is er geen sprake van opgeven. Het FNLS zet haar protest verder, vandaag in San Cristobal. Ze spreiden hun spandoeken uit, verspreiden informatie en roepen de aandacht van voorbijgangers. Ze dragen dezelfde boodschap uit als de ouders van de Ayotzinapastudenten het voorbije jaar. Het is een smeekbede voor gerechtigheid; voor het einde van de straffeloosheid die in Mexico de keten van onopgeloste moorden en verdwijningen eindeloos maakt.

Voorlopig ligt dat einde nog lang niet binnen handbereik. De overheid lijkt hen niet meteen te helpen. Net zomin als de politiediensten. ‘La corrupcion, lo sabes?’ De organisatie is op zichzelf aangewezen. Ze hebben steun nodig en aandacht voor de problematiek. San Cristobal is de perfecte uitvalsbasis. Overal in de straten staan opschriften om de aandacht op deze straffeloosheid te vestigen en eindelijk gerechtigheid op te eisen. ‘Alto al terrorismo de estado!’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2925   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift