In Thailand wordt gefeest, junta of niet

December is traditiegetrouw een bijzondere feestmaand in Thailand: het verjaardagsfeest van Koning Bhumibol en Dag van de Grondwet. En dat allemaal terwijl de economie slabakt, de persvrijheid krimpt, buitenlandse investeerders hun boeltje pakken en de junta de plak zwaait. Hoe slagen de Thai erin om te blijven feesten terwijl anderen het lachen zou vergaan?

  • © Prem Tinsulanonda International School Viering ter ere van Koning Bhumibol. © Prem Tinsulanonda International School

Thailand wordt geheel terecht ‘Het Land van de Eeuwige Glimlach’ genoemd. Zelfs in de huidige barre tijden lijken de Thai in opperste feeststemming en wordt er lustig gevierd. Op vijf december vierde Koning Bhumibol zijn achtentachtigste verjaardag. Hij is daarbij ook de langst regerende monarch ter wereld en heeft negenenzestig troonjaren op de teller staan.

Op tien december herdacht Thailand de grondwet die sinds 1932 van kracht is. Op hetzelfde moment is juntaleider en militair opperbevelhebber Chan-ocha de teugels stevig aan het aantrekken en verdwijnen dissidente stemmen geluidloos in de plooien van de beloofde toekomstige democratie. 

De Koning is ziek, leve de Koning!

De koningsgekte is na negenenzestig jaar nog steeds niet tanende, in tegendeel. Het kan ermee te maken hebben dat Thailand het enige land ter wereld is waar blaam aan het koningshuis als een misdaad wordt beschouwd. Menig straathoek wordt gesierd met metershoge portretten van de koning, al dan niet geflankeerd door zijn gemalin en netjes in het pak gestoken honden. Het gaat echter slecht met de gezondheid van Bhumibol. Sinds begin september heeft hij zich niet meer in het openbaar vertoond en er gaan geruchten dat de Thaise monarchie aan macht zou kunnen inboeten eenmaal Bhumibol van het toneel verdwijnt. De wettelijke troonopvolger, Bhumibols oudste zoon, heeft een bezwaarlijke reputatie als Don Juan. Hij vormt een schril contrast met de respectabele reputatie van zijn vader. 

Op dit moment echter wordt de wankele monarchie gestut door steun uit de hoek van de juntaleiders. Chan-ocha is er zich maar al te goed van bewust dat aansluiting bij het koningshuis zoeken zijn positie alleen maar kan versterken. Represailles tegenover anti-monarchisten zijn verstevigd en er loopt zelfs een heuse campagne ter ondersteuning van het koningshuis. 
 
Ik heb een aantal keer gepoogd om Thaise collega’s (lees: (hoog)geschoolde middenklasse) te bevragen over hun opinie over het koningshuis en de huidige steun van de junta aan de monarchie, maar telkens opnieuw wordt mijn vraag omzeild door een ongemakkelijke glimlach en wat twijfelend gemompel. Er is niemand, maar dan ook werkelijk niemand, die het aandurft om een eerlijke opinie publiekelijk te delen.
 
Het zegt veel over de diepgewortelde koningscultus en meer nog over de angst voor het huidige militaire regime.
 
Het zegt veel over de diepgewortelde koningscultus en meer nog over de angst voor het huidige militaire regime. Het zegt ook iets over de vrees van de Thai om gezichtsverlies te lijden. Het koningshuis in twijfel trekken zou betekenen de Thaise identiteit, waar Bhumibol quasi zeven decennia lang stevig aan heeft getimmerd, in vraag te stellen. Het risico op gezichtsverlies is bijzonder reëel en het wordt de studenten in Thaise scholen, vandaag nog steeds, stevig ingepeperd dat dat not done is. Het is beter zich geen vragen te stellen dan kritisch te gaan nadenken en zichzelf bloot te stellen aan risico’s op identiteitsverlies, twijfel en tanend geloof. 
 
De ‘toeschouwende’ ingesteldheid, die actief wordt onderwezen in traditionele Thaise scholen, is de ideale voedingsbodem voor een absoluut machtsregime als dat van Chan-ocha.

De junta is de wet

Terwijl op vijf december en lang daarna de straten geel kleurden met vlaggen en T-shirts, gaan Chan-ocha en de zijnen parmantig verder met hun bewind dat, aldus henzelf, zal leiden tot de langverwachte democratie en Thailand uit de krochten van het politieke en economische verval zal helpen. Voorlopig lijkt dat echter veraf. 

Een van de laatste grote wapenfeiten van de junta is de steeds verstrakkende persvrijheid. Laat ons eerlijkheidshalve van persinkrimping spreken. Onlangs verscheen op de voorpagina van de Thaise New York Times uitgave een wit vlak daar waar een artikel  zou moeten hebben gestaan over de al te welvarende Thaise monarchie. Het artikel was een kritisch, maar degelijk onderbouwd persstuk dat zijn plaats op de voorpagina verdiende. De junta deed het echter af als te gevoelig en ongepast. 

De junta heeft alle mogelijke (sociale) media stevig in haar greep met als gevolg dat er weinig tot geen dissidente stemmen publiekelijk weerklinken. Naar de buitenwereld toe lijkt alles in Thailand op rolletjes te gaan. En in zekere zin is dit het geval: de junta is erin geslaagd de alreeds meegaande bevolking zodanig veel angst in te boezemen, dat niemand de huidige politieke en economische impasse zal bekritiseren.

Verder dan ooit van ASEAN verwijderd

Binnenskamers wordt al eens gemord over de juntaleiders en wordt voorzichtig ongenoegen geuit over de slabakkende economie, maar daar blijft het bij.

Thailand is een van de leden van ASEAN, Association of Southeast Asian Nations . Het genootschap werd in 1967 opgericht en heeft als doelen onder andere economische, politieke en sociale stabiliteit in de regio te bevorderen. Dit initiatief was en is veelbelovend en zou de draagkracht van de regio ongetwijfeld vergroten. Thailand speelde een voortrekkersrol in de organisatie, maar vandaag is dit alles behalve het geval. Buurlanden als Vietnam en Maleisië bijvoorbeeld, doen het stukken beter.
 
Mijn hoop voor het Thaise volk is om voldoende moed op te brengen om de discussie buitenskamers te durven voeren en steun te krijgen van de internationale gemeenschap die op dit moment zonder schroom de kop in het zand steekt.
 
Om desnoods bladzijden schrijverij te vullen in plaats van witregels toe te laten en de revolutie met de pen te laten beginnen.  

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3184   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur