Trauma’s onder de oppervlakte in Oekraïne

Het conflict in Oekraïne laat diepe sporen na. Ruim twee miljoen mensen zijn op de vlucht en velen lijden aan ernstige trauma’s. Arts Andrew Dimitri leidde er maandenlang onze medische activiteiten en schrijft hier zijn bevindingen neer.

  • © Jon Levy/Artsen Zonder Grenzen Veel chronisch zieken werden door het conflict niet meer behandeld of hadden geen toegang meer tot medicijnen. © Jon Levy/Artsen Zonder Grenzen

Toegang tot medische zorg is nog altijd een groot probleem in conflictgebieden in Oekraïne. Zo kunnen medicijnen niet aangeleverd worden aan ziekenhuizen in rebellengebied.

En in veel plaatsen, die hevig gebombardeerd zijn, is er nauwelijks medisch personeel. Daarom zetten we mobiele klinieken op, aan beide kanten van de frontlinie, op plekken waar mensen geen medische zorg meer hadden.

Zeker in de eerste maanden na het uitbreken van het conflict, toen er nog maar heel weinig hulporganisaties actief waren, is het werk van Artsen Zonder Grenzen ontzettend belangrijk geweest.

Ondersteuning met medicijnen en materiaal

Ook ondersteunden we ziekenhuizen en klinieken met medicijnen en medische materialen, onder meer voor chronisch zieken. Daarvoor reed ik regelmatig door het platteland, van dorp naar dorp, om aan lokale artsen te vragen wat ze nodig hadden.

Aan enkele ziekenhuizen leverden we hele specifieke materialen. Aan een ziekenhuis in Gorlovka, bijvoorbeeld, gaven we acht ton aan dialysevloeistof. Daarmee konden zij 33 mensen twee-en-een-halve maand levensreddende hulp blijven bieden.

Zwaar getroffen

Het was verleidelijk om te denken dat de oorlog voorbij was.

Een van de plaatsen die zwaar getroffen is, is de stad Gorlovka. Nadat de wapenstilstand in februari werd afgekondigd, verbeterde de situatie. Het weer werd warmer, restaurants en cafés gingen weer open, de straten werden opgeruimd.

Het was verleidelijk om te denken dat de oorlog voorbij was, dat alles weer in orde was. Maar als je goed keek, onder de oppervlakte, zag je dat veel mensen ernstig getraumatiseerd zijn.

Velen hebben zich wekenlang moeten verschuilen in bunkers, in de bittere, winterse kou. Zij hebben familieleden verloren of ernstig gewond zien raken.

Omgaan met trauma’s

Artsen Zonder Grenzen biedt geestelijke gezondheidszorg aan mensen in en rond Gorlovka, één op één of in groepssessies. Ook met kinderen in lokale scholen. Ik herinner me nog een dag waarop we een school in een klein dorp bezochten. Er waren ongeveer tien kinderen, die we hadden gevraagd om te tekenen wat ze gezien en meegemaakt hadden – zo leren we ze omgaan met traumatiserende ervaringen.

Eén kindje speelde niet, maar huilde

Aangrijpend

De sessie eindigde in een vrolijk tafereel van rondrennende kinderen die papieren vliegtuigjes door het lokaal gooiden. Alleen deed niet iedereen mee. Er was één kindje dat niet speelde, maar huilde.

We keken op haar vel papier en zagen dat ze een groot kruis had getekend en daaronder had geschreven ‘vaarwel aan mijn broers’. Zij waren omgekomen. Het was erg aangrijpend om te zien en het is soms makkelijk om te vergeten dat dit nog maar heel kort geleden gebeurde.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur