Voorbij Berlinski Beograd

‘Oei, was je maar wat vroeger hier!’ ‘Ai, onze projecten zijn nu net afgelopen.’ ‘Mmm, ik denk niet dat er nu nog iets te doen valt, volgende week zijn we met vakantie.’

  • © Peter Veyt Inex Film Grafitti. © Peter Veyt
  • © Peter Veyt Inex Film Expedition. © Peter Veyt

Alle aantrekkelijke, grote en professionele culturele centra in Beograd hebben een jongedame aan de balie die met haar collega’s aftelt tot de welverdiende vakantie.

Mijn mailtje hebben ze niet gezien of verloren in de berg mails die ze ontvangen. Wat ik wel begrijpen kan, want mailadressen gaan hier snel van hand tot hand. Ik krijg overal een mailadres van een coördinator die me misschien wel verder helpen kan.

Langsgaan is dus absoluut noodzakelijk, maar meestal blijkt het toch een kale reis te zijn.

‘Verscholen tussen verkommerde fabrieksgebouwen vind ik hier Inex Film Expeditie.’

Meestal, want de volhouder wint! Door de gesloten grote poorten moet ik verder op zoek. Bij CZKd (Centar Zu Kulturnu decontaminaciju) krijg ik aanwijzingen richting het kattenluikje van het Beogradse culturele veld. Eens daardoor laat je meteen achter wat hier Berlinski Beograd heet (de bubbels die zo heerlijk voelen bij een eerste duik).

Weg van alle structuren vind ik, verscholen tussen verkommerde fabrieksgebouwen, Inex Film Expeditie. 

Inex Film Expeditie

Bij eerste inspectie lijkt het vooral een krakerspand met artistieke accenten. Ze ontvangen er artiesten (vooral grafitti en street art) van over heel de wereld die in Beograd projecten realiseren voor gevestigde organisaties.

Maar onder die toch wel herkenbare situatie (dergelijke kraak- of andere industriële panden zijn ook bij ons te vinden) vind ik Koko Lepo, een Kindergarten of kleuterschool die zich richt op sociaal zwakkere groepen en volledig los (en wars) van organisaties en structuren kinderen voorbereidt op het schoolse leven.

‘De muren vertellen de geschiedenis van de grafitti.’

Ik zit op de binnenkoer van het industriële atelier dat in vervlogen tijden Inex Film heette. Geplet tussen de oprukkende residentiële buitenwijken van Beograd en de statig stromende Donau, begint de natuur hier aan zijn langzame herinname van het gebetoneerde geheel. Of de natuur het ooit zal halen is een andere vraag. De drie muren rondom de binnenkoer verraden een decennium artistieke bezetting. 

De muren vertellen de geschiedenis van de grafitti: tags, grote kleurrijke geometrische fresco’s, psychedelische muurschilderingen, abstract strak kubistische werken tussen verdorde cultpopverwijzingen en toiletproza (‘make houses, not buildings’ vond ik de leukste). Hier passeerden allicht artiesten die ook u al bent tegengekomen op stadsmuren of reisfoto’s!

© Peter Veyt
Inex Film Expedition.
© Peter Veyt

Koko Lepo?

Hier wacht ik op Mladen, Danica en Ivan. Drie jonge twintigers die zich inzetten voor Koko Lepo. Ze zijn nieuwsgierig naar mijn voorstellen en terwijl ik getrakteerd word op een verrassing verbroederen we en komen onze ideeën en dromen boven om samen wat op te zetten met de kids uit een sloppenwijk vlakbij.

En ja, plots bevind ik mij midden in het harde, maar ontzettend interessante landschap van vrijwilligers die bewust wegblijven van instituten om zich in te zetten voor Roma’s die niet aan de rand, maar volledig buiten de maatschappij leven. Van daaruit breng ik snel verslag uit, over sloppenwijken, de haat-liefde verhouding met Europa en de verfrissende drang naar onafhankelijkheid…

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2409  proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur