De kringwinkel als microkosmos

Met Leopold II en Sadam Hoessein in de kringloopwinkel

© Rino Feys

 

Zopas publiceerde Uitgeverij EPO Microkosmos, een bundeling van verhalen die Rino Feys, medewerker van de kringwinkel, de voorbije maanden schreef. Over de inlanders en nieuwkomers die bij hem werken. Over het brede scala aan mensen die er komen winkelen. Over de wereld van nu, maar net zo goed over een verdwenen wereld, dankzij de erfenissen die niemand wil en die tenslotte in de kringloopwinkel belanden. Een voorsmaakje.

‘Kijk Wahid, dit is geen bord om uit te eten. Dit is een sierbord. Deze borden zetten de mensen in een bordhouder op hun dressoir of in een vitrinekast. Begrijp je?’
We staren naar een bord waarop koningin Marie-Henriette en koning Leopold II staan afgebeeld. Ze zien er nog jong uit. Op de achterkant lees ik ‘Leopold II, BF, Keramis’.

Die BF is afkomstig van Boch Fréres weet ik ondertussen, de naam die de twee zonen en de schoonzoon van Jean-François Boch aan de Belgische tak van het bedrijf gaven in 1844. Na zes jaar kringloopwinkel toch al één en ander over aardewerk bijgeleerd.

‘Weet je wie die man is?’
Wahid kijkt me aan, hij lijkt wel een schooljongen tijdens een examen.
‘Dat is de tweede koning van België, Leopold II.’
Zijn ogen lichten op, alsof er een lamp in zijn hoofd gaat branden.
‘Jaaa… Hij was groot probleem in Afrika! Veel mensen dood! Nog erger dan Saddam!’

Porseleinen bord van Boch Frères, met de beeltenis van Leopold II

‘In België wordt er vooral over gezwegen, maar de rest van de wereld beschouwt deze koning als één van de grootste dictators aller tijden. Onder zijn bewind zouden er in Congo meer dan tien miljoen mensen de dood vinden door terechtstellingen, ziektes en honger.’
‘Saddam dan goeie man Rino! Alleen maar 1 miljoen mensen dood!’ Hij lacht eventjes, maar wordt dan plots weer ernstig.
‘Waarom doen deze mensen dit, Rino? Zij straks ook dood! Waarom zoveel pijn voor andere mensen? Ik begrijp het niet…’

‘s Middags in de keuken zit iedereen in z’n gsm verzonken te eten. Wahid zet thee.
‘Hoeveel huizen denk je dat Saddam Hoessein in Bagdad had, Rino?’
‘Ik weet het niet Wahid.’
‘Zeg eens, wat denk je?’
‘Ik … Tien?’
‘Zevenendertig Rino! Kijk hier,’ hij opent zijn telefoon en zoekt op Google, ‘allemaal grote huizen van Saddam, allemaal palace, kijk, bijna zelfde maar niet zelfde!’

Op de foto’s zie ik gigantische, gelijkaardige paleizen. Wahid wijst op de gedeeltes die verschillend zijn.
‘Zevenendertig?’
‘Ja! Alleen in Bagdad! In heel Irak tweehonderd, driehonderd! Saddam wilde de grootste zijn. Groter nog dan Stalin!’

Hij schenkt zich een kop thee in, waarna hij rechtveert en weer verder gaat.
‘Maar niet één goede school in heel Irak! Oude gebouwen met kapotte daken. Slechte schoolbanken, slechte stoelen. Altijd zelfde oude boeken, jaar na jaar!’
Wahid staat, meegesleurd door zijn betoog, als een waanzinnige voor me te molenwieken met zijn armen.
‘Hij had auto voor paard, hoe is naam?’
‘Koets?’ Ik tik koets in op zijn gsm en er verschijnen foto’s.

‘Ja deze! Maar helemaal in gold! En toilets in massive gold in his palaces, is echte waar Rino! Saddam was crazy! Hij gaf beetje per beetje tot 27 liter van zijn bloed om de koran mee te schrijven. Kijk hier, Saddam’s Qu’ran written in blood! Je mag het heilige boek niet schrijven met je bloed, it’s a sin, en jij slechte moslim! Maar… je mag koran niet kapot maken! This is groot problem voor moslims!’ Hij lacht hysterisch.

‘Als iemand jou niet graag heeft, kan hij brief schrijven naar Saddam. This person heeft dit gezegd en dat gezegd. ‘s Nachts zij komen voor jou, zij nemen jou mee en’, Wahid doet alsof hij schiet op een denkbeeldig iemand die op zijn knieën zit, ‘pang! En weet je wat? Als familie lichaam terug wil moeten zij kogel betalen. De kogel die gebruikt werd om slechte man of vrouw dood te maken. Dan pas krijg je lichaam terug. Weet je hoeveel zij moesten betalen Rino?’

Wahid zwaait met zijn armen, trekt zijn hoofd in, zijn stem slaat over: ‘Two dollar!’ Hij staart me verbluft aan, alsof hij dit nu zelf voor het eerst hoort.
‘Dat de slechte person was dood was not enough, the family also had to be humiliated!
Mensen waren bang van Saddam maar vonden de verhalen fantastisch! Hij had veel charisma! Zij vonden Saddam grote leider. Vandaag spreken zij slecht over Saddam maar nu overal Saddams in Irak!

‘Kijk Rino, hoe Saddam zit op stoel’, Wahid toont me een foto, ‘nooit met de benen over elkaar maar altijd met benen open: hij is niet bang, hij is grote baas, he’s the real leader! Kijk hier, met big sigar!’

‘Spreken met Saddam was gevaarlijk, als jij iets zegt dat Saddam niet graag hoort, kijkt hij omhoog en dan weten bodyguards … Héél gevaarlijk! En als jij vijand bent van Saddam, zal hij niet alleen jou doden maar alle familie, iedereen pang! Allemaal dood! En jij wordt niet begraven in kerk, maar ‘s nachts, als niemand ziet, in put in de grond.’

‘Maar nu Rino, meer dan honderd Saddam Hoesseins in Irak! Zij zitten allemaal met benen open, zij allemaal zijn grote baas, zij allemaal met dikke sigaars!’

Microkosmos door Rino Feys is een uitgave van Mammoet (imprint EPO) 248 blzn. isbn 9789462672574

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2940   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Kringloopmedewerker, schrijver en blogger

    Rino Feys werkt in de kringloopwinkel waar hij dagelijks vaststelt dat inlanders en nieuwkomers perfect kunnen samenwerken waarbij er niet zelden mooie vriendschappen ontstaan. En dat het waar is.