Hoorzittingen rond luchtkwaliteit

Ondanks de roetfilters gaan we er niet op vooruit

Geachte Senatoren,

U organiseert hoorzittingen rond luchtkwaliteit en wagens dit voorjaar in de Senaat, waarvoor dank.  Diegenen die dit voorstel indienden vanaf midden vorig jaar konden niet weten hoe actueel het nu zou zijn. Rechtbank in beroep geven in Duitsland de steden de mogelijkheid om stedelijke dieselbans af te kondigen. De luchtkwaliteit is bedroevend waar onze kinderen les krijgen en Curieuzeneuzen mobiliseert 50.000 Vlamingen om als meetpunt te dienen. Toch is Dieselgate nooit een heetgebakerde crisis geweest waar de Belgische politiek gezamenlijk struikelt in overstijgende verontwaardiging zoals wel het geval als er Fipronil in onze eieren wordt gevonden of de vleesindustrie het niet zo nauw neemt.

Clean Air Lovers & Lobbyists

 

Er vonden reeds interessante zittingen plaats, één met kennisinstellingen, één met het brede middenveld waaronder de burgerbewegingen Ademloos, Bruxsel’Air en Luchtzaak en een derde met artsen-professoren. Maandag waren Febiac en Agoria aan de beurt. Interessant vonden we om ook als Clean Air Lovers & Lobbyists onze visie te geven hoe de luchtvervuiling van de huidige wagenvloot aan te pakken en hoe gecoördineerd de fiscaliteit verder te doen evolueren om zowel particulieren als bedrijven de goede (betere?) autokeuze te laten maken.

Onze vraag om gehoord te worden werd voorgelegd aan jullie, maar botste op eerder schimmige tegenargumenten voor deelname.  Een cleane en abstracte insteek van de eigen dienst Juridische Zaken werd als voldoende stof voor start van de discussie geacht. Deze geeft een weliswaar mooie samenvatting van de huidig geldende regels. Het ontbreekt echter aan aanzet van analyse rond de effectiviteit naar luchtkwaliteit toe en aan vergelijking of Federaal en Regionaal beleid in dezelfde richting gaan. En bijkomende sprekers leidt tot meer te analyseren info en belangrijkheid van de Commissie, “let’s get over with it”.

We weten wat Febiac vertelt: “ja, in het verleden is er vanalles misgegaan, maar eigenlijk was het de politiek die klimaat als prioriteit zette” en “maak u geen zorgen naar de toekomst, de nieuwe Real Driving Emissions goedkeuringstesten zorgen nu wél voor propere wagens”.

Daarom hierbij onze analyse hoe luchtkwaliteit zijn verdiende plaats te geven naast de CO2 impact op het klimaat..

De echte uitstoot van wagens

Ondanks goede roetfilters is het niveau van stikstofoxiden-uitstoot van de huidige dieselwagens (Euro 5 en 6) er niet op vooruitgegaan.

Clean Air Lovers & Lobbyists

 

Spijtig voor onze Lokale Emissiezones, waarvan de effecten nog jaren op zich zullen laten wachten.  

De nieuwe Euro6d wagens – norm verplicht vanaf september 2019 met test op de weg - zullen de uitstoot sterk verbeteren. Maar daar waar het halen van de norm écht nodig is, namelijk in onze steden, zullen deze wagens nog altijd de normlimieten overschrijden.

Blijvende overschrijdingen bij koude start (aan uw huis!), na lang stilstaan (verkeerslichten, file, overweg,…), bij nog niet eens sportief optrekken. Als je deze laatste 2 samenneemt zal de 10-voudige overschrijding in NOx bij het verlaten van de tunnel aan Koekelberg in Brussel richting Keizer Karellaan niet echt dalen: iedereen staat daar stil door file of de rode lichten die er net bij het verlaten staan, en het is een serieuze helling waardoor iedereen goed op het gaspedaal staat…  En zelfs verkeersdrempels doen er geen goed aan.

TNO onderzoek leert dat er in de eerste 300 meter evenveel partikels en NOx wordt uitgestoten als in de volgende 60 kilometer.

Moeten we daarom hals over kop naar benzine omdat diesel des duivels is?  

Ook weer niet, want “om CO2/verbruik”-efficiënter te zijn, heeft de industrie de diesel-directe-injectie technologie ook overgezet naar benzine: de laatste jaren hebben we voor de helft dergelijke benzines gekocht. Meestal zonder partikelfilter, waardoor volgens EMPA experimenten deze tot 3 keer zoveel partikels uitstoten (en daardoor de Euro-6 limiet van 6.0x1011 #/km overschrijden), met 3 tot 9x grotere toxiciteit tot gevolg. Ondersteun hiervoor dus een verplichte partikelfilter.

Benzine-partikelfilters hebben echter een lagere filtratie-efficientie dan deze van diesels (onder de 90%, deze van diesels boven de  99%). Wat betreft koude start is er dus dezelfde problematiek bij benzines (ook weer aan uw huis…).

TNO onderzoek leert dat er in de eerste 300 meter evenveel partikels en NOx wordt uitgestoten als in de volgende 60 kilometer. Effecten van LEZ introductie dienen we dus te meten aan de hand van ultrafijne partikels en gassen, en niet aan de hand van “grover” fijn stof (PM10 of PM2,5).

Bestelwagens voor e-commerce

Clean Air Lovers & Lobbyists

 

Bovendien moeten we meer aandacht besteden aan bestelwagens in onze steden. Vroegere bestelwagens stoten 5x meer uit dan de voor hen minder strikte norm, equivalent aan anderhalve dieselgate-wagen. Alarmerender is dat  TNO onderzoek aantoont dat Euro6 LCV’s (Light Commercial Vehicles) nog altijd fors de normen overschrijden, voornamelijk bij lage snelheden… dus in onze steden!

E-commerce zou dus op basis van e-bestelwagens moeten! Laat u niet van de wijs brengen dat een switch van diesel naar benzine “klimaatsgewijs” niet kan omwille van hogere CO2 uitstoot. Dit zal effect hebben, zeker, maat onze huidige aankooppolitiek van groter en meer SUV is dat ook. De gemiddelde CO2-uitstoot van diesel is 1,9% gestegen van 2016 naar 2017 ten opzichte van die van benzine 1,3%.

Consumenteninformatie en fiscaliteit

Omdat de consument nooit eerder zoveel keuze had tussen verschillende soorten aandrijfsystemen en brandstoffen, is er een nog grotere nood aan informatie. Het huidige energielabel in de showroom – enkel op CO2 gebaseerd – is volledig achterhaald.

Het huidige energielabel in de showroom – enkel op CO2 gebaseerd – is volledig achterhaald. 

De EU gaat in 2020 nieuwe Car Labelling normen uitvaardigen. Waarom niet de Ecoscore naar voor zetten, een Belgisch-regionaal ontwikkeld product?

Deze neemt in een score op 100 de impact mee van fijn stof, NOx én CO2. We ontwikkelen dit wel, maar gebruiken het zelf – buiten het Brussels Gewest – te weinig. En een dieselwagen kopen? Moet absoluut kunnen voor veelrijders op de autostrade. Vier op de 10 diesels die nu in de showroom staan zijn NOx-gewijs “proper”. Maar vier, maar dat betekent wel dat ze er zijn en de consument een welgeïnformeerde keuze kàn maken, mocht hij de info hebben. Voor elke wagen kan dit nagegaan worden via een EQUA Index op www.nl.equaindex.com.

Fiscaliteit baseren op de Ecoscore – zeker richting de kilometerheffing – is een oplossing, samen met het ondersteunen van “rightsizing” van de motor: Een motor met hogere inhoud zorgt voor minder belasting bij optrekken e.d., en dus minder emissie. Ook (plug-in) hybrides zijn hier mee deel van de oplossing, maar dan mogen we voor fiscaal gebruik wel de PK’s van de elektromotor en conventionele motor niet optellen. De ondersteuning van de elektromotor is enkel bij optrekken en hoge belasting, en bijvoorbeeld dan weer niet op de autostrade.

BUND Bundesverband (CC BY 2.0)

 

Handhaving

We moeten zeker kijken naar retrofits van de huidige vloot. De Duitse regering tracht de dieselbans te verijdelen door aan de constructeurs “vrijwillige” terugroepingen te vragen. België moet dit voorbeeld volgen. Het zou niet normaal zijn dat de constructeurs in België minder inspanningen zouden doen om de uitstoot van de huidige vloot te verbeteren. Daarom moeten we ook met remote sensing op de weg nagaan welke wagens sterk vervuilen, en deze terug laten keuren na passage bij de dealer.

Naar de toekomst zouden we via onze On Board Unit (OBU) zelf moeten kunnen nagaan hoeveel we uitstoten, net als het verbruik. Jullie collega’s (of jullie zelf) hebben dit reeds aangekaart in de  Federale Dieselgate-commissie van 2016. De 59 uitgewerkte actiepunten – met meer focus op de consument dan op de burger –  zijn  “naar de letter en niet naar de geest” ingevuld, zonder gevraagd Actieplan.

We hopen aldus dat jullie Commissie de juiste impulsen geeft naar concrete interfederale samenwerking. Het is meer dan nodig.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift